Fréttablaðið - 18.03.2017, Qupperneq 20

Útgáfufélag: 365 miðlar ehf. Stjórnarformaður: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir forStjóri: Sævar Freyr Þráinsson Útgefandi og aðalritStjóri: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is
aðStoðarritStjórar: Andri Ólafsson andri@frettabladid.is, Hrund Þórsdóttir hrund@stod2.is, Kolbeinn Tumi Daðason kolbeinntumi@365.is. Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri.
Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. ISSn 1670-3871 fréttaBlaðið Skaftahlíð 24, 105 reykjavík Sími: 512 5000,
ritstjorn@frettabladid.is ÞróunarStjóri: Tinni Sveinsson tinni@365.is helgarBlað: Kristjana Björg Guðbrandsdóttir kristjanabjorg@frettabladid.is markaðurinn: Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is menning: Magnús Guðmundsson
magnus@frettabladid.is lífið: Guðný Hrönn Antonsdóttir gudnyhronn@frettabladid.is ljóSmyndir: Vilhelm Gunnarsson villi@365.is framleiðSluStjóri: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is
Gunnar
Kristín
Þorsteinsdóttir
kristin@frettabladid.is
Mín skoðun Logi Bergmann
Nýræktarstyrkjum
er ætlað að styðja við útgáfu á
fyrstu verkum nýrra höfunda.
Hér er átt við skáldverk í víðri
merkingu orðsins; sögur, ljóð,
leikrit eða eitthvað allt annað.
Leitað er eftir breidd og
fjölbreytni í umsóknum.
Umsóknarfrestur
er til 15. apríl 2017.
Umsóknareyðublöð
og nánari upplýsingar
á www.islit.is
Nýræktar ­
styrkir Miðstöðvar íslenskra bókmennta
Miðstöð íslenskra bókmennta
Að fermast er örugglega meiriháttar mál. Mér er að minnsta kosti sagt það. Ég get samt ekki sagt að mín upplifun hafi verið þannig. Það var ekki eins og ég hefði
upplifað mig fagnandi að komast í fullorðinna manna tölu. Ég
fann satt að segja ekki mikinn mun. Nema á gjöfunum.
Það hlýtur að vera í lagi að játa það, hátt í fjörutíu árum
síðar, að það var ekki fyrir ólýsanlega hrifningu á feðgunum
sem ég ákvað að fermast. Það var miklu frekar vegna gríðar-
legrar spennu fyrir silfurlitum Marantz-útvarpsmagnara og
Marantz-plötuspilara. Hann var að vísu ekki úr silfurlínunni,
en maður fær víst ekki allt.
Fyrir peninginn sem ég fékk keypti ég mér svo AR-hátalara
sem voru nógu sterkir til að lækka fasteignaverðið í Hlíðar-
gerðinu. Restin fór svo í plötur. Þannig held ég að þetta hafi
verið hjá flestum vinum mínum. Nema hjá þeim sem áttu svo
afslappaða foreldra að þeir fengu skellinöðru. Það var útilokað
á mínu heimili. Áhyggjubálið móðir mín hefði ekki sofið dúr
að minnsta kosti fram að bílprófi.
Allur fermingarundirbúningurinn er óljós. Mig rámar í ein-
hvers konar fermingarfræðslu í matreiðslustofunni Í Réttó
(hljómar vissulega undarlega) og svo áttum við að mæta í
kirkju. Þegar ég var spurður hafði ég alltaf verið aftast. Komið
frekar seint og þurft að fara aðeins fyrr. Þið áttið ykkur senni-
lega á þessu.
Ég man líka, að þó að ég kynni alla texta á Utangarðs-
mannaplötunum, gat ég ekki lært línuna mína (sem heitir
pottþétt eitthvað annað). Samt valdi ég þá stystu. Mér fannst
líka nóg að kunna faðirvorið. Það var að minnsta kosti í áttina.
Einhverra hluta vegna fermdist ég um haust. Ég held að það
hafi verið vegna þess að við vorum að breyta húsinu heima
og það var ekki tilbúið þegar vertíðin gekk í garð. Það átti
reyndar eftir að koma sér einstaklega vel.
Það var nefnilega til siðs að kaupa sérstök fermingarföt.
Það var klárlega ekki mjög gáfulegt að kaupa terlín-jakkaföt
á dreng sem gekk bara í gallabuxum og stækkaði um 5-10
sentimetra á ári. Þess vegna leysti ég þetta sjálfur með því að
fá lánuð föt hjá Gústa vini mínum. (Sem vill svo skemmtilega
til að er yfirmaður minn í dag.) Ef ég man rétt, þá reyndi ég
að nota þessa hagræðingu mína til að fá meiri pening í ferm-
ingargjöf en er ekki viss um að það hafi tekist.
Ég var eins og fáviti á fermingarmyndinni. Altso hópmynd-
inni sem er eina myndin sem um er að ræða. Ég harðneitaði
nefnilega að fara í sérstaka fermingarmyndatöku og komst
upp með það. Ég held að það hafi verið ákveðinn skilningur
á því að ég hefði ekki náð fullum blóma sem unglingur og það
yrði ekki mikið haldið upp á myndir frá þessum degi. Auk þess
kostaði það náttúrlega heilan helling. Það er reyndar furðuleg
ákvörðun að taka heilu albúmin á ljósmyndastofu, akkúrat
á þeim tíma þegar börn eru að ná hátindi gelgjuskeiðsins.
Ég hlæ enn þegar ég hugsa um myndirnar af Frosta bróður,
í flauelsjakkafötum og tólf sentimetra hælum með Prins
Valiant greiðslu.
Þess má til gamans geta að fermingarmyndir eiginkonu
minnar hafa aldrei verið stækkaðar og eftir meira en áratugar
hjónaband hef ég ekki enn fengið að sjá þær. Allt annað frá
þessum degi er í móðu. Það komu margir gestir og ég drattað-
ist niður úr herberginu mínu til að heilsa og taka við umslagi.
Tók svo stigann í tveimur stökkum til að athuga hvað ég hefði
grætt. Sennilega ekki neitt rosalega kristilegt.
En ég ber virðingu fyrir þeim sem ákveða að láta ferma sig
af því að þeir trúa. Og reyndar líka þeim sem láta ferma sig
borgaralega. Já, og þeim sem láta bara ekkert ferma sig. Mér
finnst að krakkar eigi að fá að ákveða þetta sjálfir, án þrýstings.
Og þó að fermingardagurinn geti verið óskaplegt mygl, með
frændum og frænkum sem maður þekkir ekkert, þá er þetta
samt soltið merkilegur dagur. Þetta er einn af stóru áföngun-
um, þar sem maður fær að vera miðpunktur alls tilstandsins
og ef maður er þannig innstilltur; dagurinn sem maður hættir
að vera barn og verður, nei ekki fullorðinn, heldur unglingur
af öllum kröftum. Jafnvel svona semi-fullorðinn.
Í vor fermist fjórða dóttir mín, upp á gamla móðinn. Hún
valdi það alveg sjálf og ég er stoltur af henni. Ég vona bara að
hún njóti dagsins og hann verði henni minnisstæðari en minn
eigin fermingardagur er mér.
Játningar fyrrverandi
fermingarbarns
Ríkisstjórnin hyggst síðar í þessum mánuði tilkynna um sérstakar aðgerðir sem eiga að stemma stigu við frekari styrkingu krónunnar. Þær aðgerðir koma þá til viðbótar afnámi gjaldeyris-haftanna sem tilkynnt var í vikunni.
Gamalkunnugt harmakvein berst nú frá útflutn-
ingsgreinunum, sjávarútvegi sérstaklega, en nú í
seinni tíð einnig ferðamannaiðnaði þar sem fólk
óttast að hátt verðlag hér á landi valdi því hreinlega
að við verðleggjum okkur út af markaðnum.
Fyrir okkur sem munum tímana tvenna kemur
orðið gengisfelling upp í hugann við tíðindi sem
þessi. Það orð er þó ekki lengur í tísku að því er
virðist og því talað um „sérstakar aðgerðir“.
Krónan féll snarplega í kjölfar tíðindanna um
afnám haftanna á þriðjudag. Nú í lok viku er hún
hins vegar allt að því búin að vinna þá veikingu
til baka. Skyldi engan undra. Ísland er skuldlaust
land, hagvöxtur er kringum 7 prósent og hér ríkir
að því er virðist ævarandi hávaxtarstefna. Við þetta
bætist svo ferðamannastraumurinn sem engan
enda virðist ætla að taka. Skilyrði eru einfaldlega
með þeim hætti að krónan ætti að halda áfram að
styrkjast að minnsta kosti til skamms tíma.
Þær aðgerðir sem ríkisstjórnin hefur boðað
eru enn sem komið er óútfærðar. Þó nefndi fjár-
málaráðherra að til greina kæmi aukin gjaldtaka
í ferðaþjónustunni. Önnur hugmynd ráðherrans
er að skikka lífeyrissjóðina til frekari fjárfestinga
erlendis. Með öðrum orðum, það á að reyna að
stemma stigu við ferðamannaflaumnum og senda
lífeyri landsmanna úr landi með valdi.
Seðlabankinn hefur svo látið í skína að vaxta-
lækkun fylgi í kjölfarið.
Ekki er að undra þótt útflutningsfyrirtækin í
landinu kvarti. Það er engin leið að gera áætlanir
þegar uppgjörsmyntin styrkist um 15 til 25 pró-
sent gagnvart helstu viðskiptamyntum á tólf mán-
aða tímabili. Gallinn er bara sá að sömu fyrirtæki
kvarta ekki þegar aðstæður eru á hinn veginn og
krónan hefur tekið snarpa dýfu. Þá ríkir gullgrafara-
hugarfar og gullfiskaminnið tekur völdin. Þar liggur
þeirra sök.
Stöðugt hagkerfi er forsenda farsælla viðskipta til
lengri tíma. Sveifluhagkerfi býður hins vegar hættu
á skammtímahugsun heim.
Ef hér væri stöðugur gjaldmiðill í stað okkar
íslensku örmyntar þyrfti ekki að koma til „sérstakra
aðgerða“ eins og nefndar voru hér að ofan. Við
þyrftum heldur ekki að hlusta á regluleg harma-
kvein frá innflutnings- og útflutningsgreinum á
víxl. Þeim sem legðu áherslu á stöðugan rekstur til
lengri tíma yrði umbunað.
Góðu árin væru kannski ekki alveg jafn góð, en
þau mögru væru heldur ekki alveg jafn mögur.
Íslenska krónan er, sem fyrr, fíllinn í herberginu.
Krónufíllinn
Góðu árin
væru kannski
ekki alveg
jafn góð, en
þau mögru
væru heldur
ekki alveg
jafn mögur.
1 8 . m a r s 2 0 1 7 L a U G a r D a G U r20 s k o ð U n ∙ F r É T T a B L a ð i ð
SKOÐUN
1
8
-0
3
-2
0
1
7

0
4
:4
4
F
B
1
2
0
s
_
P
1
0
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
2
0
s
_
P
0
9
2
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
2
0
s
_
P
0
2
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
2
0
s
_
P
0
2
9
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
C
7
8
-A
9
4
C
1
C
7
8
-A
8
1
0
1
C
7
8
-A
6
D
4
1
C
7
8
-A
5
9
8
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
B

F
B
1
2
0
s
_
1
7
_
3
_
2
0
1
7
C
M
Y
K