Morgunblaðið - 26.03.2022, Blaðsíða 42

42 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 26. MARS 2022
Ragnheiður Birgisdóttir
ragnheidurb@mbl.is
„Leikstjórinn okkar, Aðalbjörg
Árnadóttir, tók þátt í leiksýningu í
Færeyjum fyrir nokkrum árum og
kynntist fullt af færeyskum leik-
urum. Þetta er hennar hugarfóstur
að hóa saman Íslendingum og Fær-
eyingum og fara að tala um þoku,“
segir leikarinn Hilmir Jensson um
tildrög uppsetningar á barnaverk-
inu Þoku sem frumsýnt verður í
Borgarleikhúsinu í dag, 26. mars.
Verkið er eftir leikstjórann Aðal-
björgu Árnadóttur, Sölku Guð-
mundsdóttur dramatúrg og leikhóp-
inn.
Meginþema þess er náttúru-
fyrirbærið þoka. „Ég veit ekki hvort
þú hefur komið til Færeyja en Fær-
eyingar eru ansi kunnugir þoku.
Grænlendingar eiga tvö hundruð
orð um snjó en Færeyingar eiga
óteljandi orð um þoku. Það er líka
svo mikið um þjóðsögur og ævintýri
sem eiga sér stað í þoku, þar sem
hlutir birtast í þokunni, bæði þar og
á Íslandi. Við erum svolítið að leika
okkur með sameiginlegar þjóðsögur
og líka það sem er aðeins öðruvísi.“
Leita ofursjaldgæfrar þoku
Á móti Hilmi leikur færeyska
leikkonan Gunnvá Zachariasen, sem
ýmsir gætu kannast við úr færeysku
glæpaþáttaröðinni Trom sem finna
má á Viaplay. Þau leika þoku-
vísindafólk sem komið er á vettvang
með mælitæki sín til þess að leita
ofursjaldgæfrar þoku.
„En vísindin í þessu eru kannski
frekar lausleg. Við segjum hvað
þoka er og útskýrum það aðeins, svo
erum við bara að leika okkur með
ævintýri í þokunni,“ segir Hilmir.
Reykvélar leikhússins koma, sem
von er, að góðum notum við svið-
setningu verksins. „Það er lága þok-
an, það er þokan sem rís upp, svo
eru það litlu vélarnar og mistrið. Við
förum bara í öll afbrigði af þessu á
sviðinu.“ Brynja Björnsdóttir hann-
ar leikmynd og búninga, Gunnar
Karel Másson sér um tónlist og
hljóðmynd verksins og lýsingu
hannar Ólafur Ágúst Stefánsson.
„Við miðum við að allt frá þriggja
ára geti komið, það er ekkert hræði-
legt eða agalega torskilið. En við er-
um samt að reyna að smíða þetta
þannig að foreldrarnir hafi líka
gaman af þessu og eldri börn líka.“
Tungumálin tvö, færeyska og ís-
lenska, eru í stóru hlutverki.
„Við erum mjög mikið að leika
okkur að því bæði að dást að tungu-
máli hvort annars og smjatta á
skrýtnu orðunum sem hinn segir.
Það er auðvitað stórskemmtilegt
fyrir Íslendinga að heyra hvernig
færeysku orðin hljóma og síðan þeg-
ar við förum til Færeyja verður
örugglega skemmtilegt fyrir Fær-
eyingana að heyra hvernig íslenskan
kemur út. Þannig að við erum mjög
meðvitað að leika okkur að því hvað
þessi tungumál eru skemmtileg hlið
við hlið.“
Hilmir talar íslensku í verkinu en
Gunnvá færeysku, en þau spreyta
sig örlítið á tungumálum hvort ann-
ars. „En við pössum það mjög vel að
allt það sem þarf að komast til skila
komist til skila.“
„Gjöf að fá að kynnast henni“
Hilmir segist hafa kunnað sára-
litla færeysku áður en æfingar hóf-
ust, „bara þetta litla sem Íslend-
ingar grínast með að kunna“. Þau
Gunnvá gerðu í því að tala saman
hvort á sínu tungumáli og til að
byrja með segist Hilmir lítið hafa
skilið. „Ég þurfti alveg að sperra
eyrun og hafa mig allan við til þess
að pikka upp orð hér og þar. En nú
erum við búin að hanga saman allan
þennan tíma og allt í einu fer bara
allt að skýrast. Það er alveg ótrúlegt
hvað þetta er fljótt að gerast því
tungumálin eru svo svakalega lík.
Ef maður fengi þetta allt skriflegt
væri ekkert mál að skilja þetta,“
segir leikarinn.
„Við Gunnvá náum ótrúlega vel
saman, það hefur verið skemmtileg
gjöf að fá að kynnast henni. Þetta
hefur verið nokkuð einstakt ferli
útaf tungumálum. Og þrátt fyrir
covid-veikindi og annað erum við
búin að sigla mjög slök í gegnum
þetta og skemmta okkur mjög vel.“
Hópurinn stefnir á að fara með
sýninguna til Færeyja í haust og
Hilmir segir að þau dreymi um að
fara með hana sem víðast enda sé
norræn samvinna af þessu tagi vel
til þess fallin.
Smjatta á skrýtnu orðunum
- Barnaleiksýningin Þoka frumsýnd í Borgarleikhúsinu í dag - Færeysk-
íslenskt samstarfsverkefni - Þjóðsögur, vísindi og tungumálin tvö í bland
Ljósmynd/Owen Fiene
Félagar „Við Gunnvá náum ótrúlega vel saman,“ segir leikarinn Hilmir um samstarf sitt við færeysku stjörnuna.
Forsýning hefst í dag, laugardag,
hjá Fold uppboðshúsi við Rauðar-
árstíg á verkum úr einkasafni
breska listaverkasafnarans og fyrr-
verandi kjörræðismanns Íslands í
Hong Kong, Anthonys J. Hardys.
Verkin verða jafnframt boðin upp á
vefuppboði á uppbod.is. Uppboðið
hefst í dag og lýkur 11. apríl.
Afar fágætt er að boðið sé hér á
landi upp listaverkasafn eins manns,
en Hardy hefur safnað íslenskri
myndlist frá árinu 2006 og telur safn
hans í heild meira en 250 verk.
Anthony J. Hardy var um ára-
tugaskeið kjörræðismaður Íslands í
Hong Kong. Hann kom oft til lands-
ins og kynntist íslenskri myndlist á
sýningum í Gallerí Fold. Tók hann
þá að safna verkum eftir marga
helstu listamenn þjóðarinnar.
Haldnar hafa verið tvær sýningar
með verkum úr safneigninni. Sú
fyrri var í Hong Kong 2013. Gefin
var út vegleg bók með verkunum á
sýningunni, Ingenious Iceland eða
Straumar Íslands. Síðari sýningin
var í Gallerí Fold árið 2019 og kom
þá út önnur glæsileg bók, Straumar
Íslands II. Í báðum bókum skrifar
Aðalsteinn Ingólfsson um safn
Hardys. Ljósmyndir af öllum verk-
unum á uppboðinu má finna í bók-
inni en eintak af henni fylgir öllum
seldum verkum á uppboðinu.
Á uppboðinu eru meðal annars
verk eftir Þórarin B. Þorláksson,
Kjarval, Kristínu Jónsdóttur, Ás-
grím Jónsson, Nínu Tryggvadóttur,
Valtý Pétursson, Louisu Matthías-
dóttur og Kristján Davíðsson, auk
verka eftir marga yngi listamenn.
Bjóða upp lista-
verkasafn Hardys
- Verk marga dáðustu listamannanna
Nóbelsskáldið Portrett Kristjáns
Davíðssonar af Halldóri Laxness er
meðal verka á uppboðinu.
Þungarokkssveitin Sólstafir kom fram á Háskóla-
tónleikum í hádeginu í gær og lék í hinum virðulega
hátíðarsal aðalbyggingar skólans.
Boðið hefur verið upp á háskólatónleika í hálfa öld
en þessir voru af rafmagnaðra tagi en venjulega, þar
sem oftast nær er boðið upp á klassísk tónlistaratriði.
Áhugasamir gestir fylltu hátíðarsalinn í gær en tón-
leikunum var einnig streymt til að sem flestir gætu
fylgst með og upplifað rafmagnað tónaflóð Sólstafa en
sveitin á sér dyggan hóp aðdáenda víða um lönd.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Rokkaðir Sólstafir í hátíðarsalnum
Á einkasýningu sinni, Destination
Mars, sem verður opnuð í Ásmund-
arsal við Freyjugötu í dag kl. 16,
tekur myndlistarkonan Sara Riel
sali hússins yfir, auk útveggja, og
hyggst „taka áhorfendur í sann-
kallað ferðalag um geiminn“.
Sýningin er sett upp sem geim-
ferð til Mars. Í tilkynningu segir að
Sara (f. 1980) beiti fjölbreyttri
tækni til að fjalla um grundvallar-
spurningar svo sem uppruna, til-
gang, siðferði og örlög, og skoðar
hún mikilfengleika vísindaafreka
mannsins. Sýningin samanstendur
af málverkum, teikningum, grafík,
ljósmyndum, lágmyndum, innsetn-
ingu og veggverkum.
Geimfari Sara Riel í búningi sem hæfir
sýningunni, í mynd eftir hana.
Marsferð á sýn-
ingu Söru Riel
Tónlistarfólkið
Hildur Vala og
Þorsteinn Ein-
arsson, oft
kenndur við
Hjálma, slá sam-
an í tónleika sem
hefjast kl. 21 í
kvöld, laugar-
dagskvöld, í Öl-
veri en þar er
hafið reglulegt tónleikahald.
Hildur Vala og Þorsteinn hafa
samið og flutt fjölda vinsælla laga
og hyggjast þau flytja á tónleik-
unum ýmis uppáhaldslög sín og
annarra. Með þeim leikur Fussum-
sveitin en hana skipa Andri Ólafs-
son, Magnús Magnússon og Jón
Ólafsson.
Hildur Vala og Þor-
steinn koma fram
Hildur Vala