Morgunblaðið - 26.03.2022, Blaðsíða 45

MENNING 45
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 26. MARS 2022
Úrslitakeppni Vox Domini-
söngkeppninnar, sem haldin er á
vegum Félags íslenskra söngkenn-
ara, fer fram á morgun, sunnu-
dag, kl. 19.30. Söngnemendur og
söngvarar á framhaldsstigi, há-
skólastigi og í opnum flokki keppa
um verðlaunin Rödd ársins, 1., 2.
og 3. verðlaun í hverjum flokki
fyrir sig, áhorfendaverðlaun og
verðlaun fyrir framúrskarandi
flutning á lagi eftir tónskáld
keppninnar, sem í ár er Hreiðar
Ingi Þorsteinsson.
Hver flytjandi flytur eitt söng-
lag, eitt verk eftir Hreiðar Inga
og eina aríu. Dómnefnd úr-
slitakeppninnar er skipuð Elsu
Waage, Jóni Þorsteinssyni, Mirian
Khukhunaishvili, Oddi Arnþóri
Jónssyni og Þóru Einarsdóttur,
sem jafnframt er formaður dóm-
nefndar og formaður FÍS.
Úrslitin ráðast í keppninni Vox Domini
Morgunblaðið/Eggert
Dómari Þóra Einarsdóttir sópran er for-
maður dómnefndar í Vox Domini.
Kammerkór Reykjavíkur fagnar 20
ára afmæli og af því tilefni verða
haldnir afmælistónleikar þar sem
þekktum kórum og einsöngvurum
verður boðið til samsöngs í Sel-
tjarnarneskirkju á morgun, sunnu-
dag, klukkan 16.
Á efnisskránni eru gaman-
söngvar, einsöngslög, kórlög og
dúettar eftir Sigurð Bragason,
stjórnanda Kammerkórs Reykja-
víkur. Tónleikarnir eru tileinkaðir
Úkraínu.
Gestasöngvarar á tónleikunum
verða Gissur Páll Gissurarson ten-
ór, Ingibjörg Aldís Ólafsdóttir sópr-
an og Ragnar Árni Sigurðarson
tenór og gestakórar verða Söng-
fjelagið, Kór Laugarneskirkju,
Kammerkór Seltjarnarneskirkju og
Árnesingakórinn í Reykjavík.
Nokkrir söngvarar úr kórunum
munu einnig syngja einsöng. Helgi
Bjarnason, Jón Sigurðsson og
Elísabet Þórðardóttir leika undir.
Kammerkór Reykjavíkur tuttugu ára
Kórstjórinn Flutt verða verk eftir Sigurð
Bragason, sem stýrir Kammerkórnum.
H
vað eiga tröll, mann-
eskjur, álfar og ofur-
hetjur sameiginlegt? Öll
eru þau persónur í nýju
leikriti Sigrúnar Eldjárn sem nefnist
Umskiptingur og frumsýnt var í
Þjóðleikhúsinu um liðna helgi sam-
tímis því sem sagan kom út á bók. Á
löngum höfundarferli hefur Sigrún
verið ötul við að bræða saman nútíð
og fortíð á skapandi og fræðandi hátt
en einnig hið yfirnáttúrulega og vís-
indin. Óhætt er að segja að leikritið
Umskiptingur sameini alla þessa
þætti, en leikritið var valið úr um 150
leikverkum sem bárust þegar Þjóð-
leikhúsið kallaði eftir leikritum og
hugmyndum að leikritum fyrir börn.
Líkt og titill verksins gefur til
kynna leikur Sigrún sér hér með
minnið um umskiptinga úr þjóðsög-
unum, en orðið hefur verið haft um
börn sem byrja skyndilega að hegða
sér illa, hrína og eru óstýrilát. Sam-
kvæmt gamalli íslenskri þjóðtrú
stafaði breytingin af því að álfafólk
nam á brott mennskt smábarn sem
skilið hafði verið eftir eftirlitslaust
og skildi í staðinn eftir álfakarl sem
brá sér í líki mennska barnsins.
Helsta húsráðið til að losna við
umskiptinginn var að hýða hann
duglega, því þá trúði fólk því að álf-
konan skilaði mennska barninu til að
bjarga álfakarlinum frá ofbeldinu. Í
verki Sigrúnar eru sem betur fer
engar barsmíðar og umskiptin verða
fyrir tilstuðlan trölla en ekki álfa.
Í upphafi verks eru áhorfendur
kynntir fyrir mannabörnunum Bellu
(Katla Líf Drífu-Louisdóttir) og
Sævari (Arnaldur Halldórsson) sem
láta tímann líða í berjamó nálægt
sumarbústaðnum meðan foreldrar
þeirra skreppa í fjallgöngu án barna.
Sævari hefur greinilega verið falið
að gæta yngri systurinnar. Hún er
afar málglöð, sem fer í taugarnar á
Sævari sem vill njóta náttúrunnar í
friði og ró. Fjótlega eftir kynningu
systkinanna verður þeim sundur-
orða þar sem honum finnst hún vera
of mikill fýlupúki og Bella ákveður
að fela sig fyrir Sævari, þegar hann
bregður sér aðeins frá, en sofnar í
náttúrunni.
Næst erum við kynnt fyrir trölla-
mæðginunum Viktoríu Sigríði
(Arndís Hrönn Egilsdóttir) og
Steina (Auðunn Sölvi Hugason).
Þrátt fyrir ófrýnilegt útlit lætur
Viktoría sig dreyma um fegurð og
æðri listir. Hún lætur hávaðann og
ærslin í lífsglöðum tröllabörnum sín-
um fara í taugarnar á sér og þegar
hún fær nóg af öllum ljótleikanum í
hellinum fer hún út í náttúruna í leit
að ró og fegurð. Þar rekst hún á
Bellu sofandi og telur sig aldrei hafa
séð eins mikla fegurð. Hún stenst því
ekki mátið og rænir Bellu en skilur
Steina son sinn, sem sofnað hafði á
bakinu á henni, eftir.
Þegar Sævar snýr aftur finnur
hann hvergi Bellu heldur Steina,
sem saknar mömmu sinnar og ratar
ekki heim. En þegar neyðin er
stærst er hjálpin oftast næst.
Ofurhetjufjölskylda sem saman-
stendur af Ofur-pabba (Hjalti Rúnar
Jónsson) og börnnum hans Ofur-Sól
(Tinna Margrét Hrafnkelsdóttir) og
Ofur-Mána (Andri Páll Guðmunds-
son) heyrir og svarar neyðarkalli
Sævars og Steina, enda tilgangur
fjölskyldunnar að leysa úr hvers
manns vanda. Við tekur heilmikið
ævintýri og þrautir sem þarf að
leysa áður en allt að lokum fer vel og
fjölskyldur eru sameinaðar á ný.
Litla sviðinu (áður Kúlan) á neðri
hæð húss Jóns Þorsteinssonar við
Lindargötu hefur verið umbylt fyrir
sýninguna. Í stað þess að leika í
mjórri enda rýmisins, líkt og gert
hefur verið síðustu árin, hefur saln-
um verið snúið um 90 gráður þannig
að leikið er á langveginn. Það hentar
Umskiptingi afskaplega vel þar sem
stökkva þarf hratt og hnökralaust
milli ólíkra heima. Að sama skapi
verður nálægð áhorfenda við leik-
endur enn meiri en áður þar sem nú
er aðeins setið á fjórum bekkjum í
stað um á annan tug. Vandasamt
getur verið að lýsa svo grunnt leik-
rými, en Jóhann Friðrik Ágústsson
leysir það frábærlega.
Sara Martí Guðmundsdóttir leik-
stjóri nýtir leikrýmið til hins ýtrasta,
en hluti persóna er með hugvits-
samlegum hætti staðsettur á efri
brún leikmyndarinnar sem skapar
aukna vídd í rýmið. Persónusköpun
er skýr og orkan góð hvort heldur er
í leik eða söng- og dansatriðum þar
sem Rebecca Hidalgo semur sviðs-
hreyfingar. Tónlist Ragnhildar
Gísladóttur skapar afgerandi hljóð-
ræn einkenni fyrir hvern hóp, þ.e.
manneskjur, tröll, álfa og ofurhetjur.
Sjónræn umgjörð Snorra Freys
Hilmarssonar þjónar uppfærslunni
mjög vel. Stuðlabergsáferðin á bak-
veggnum virkar vel hvort sem per-
sónur eru staðsettar í hellinum eða
úti í guðs grænni náttúrunni og
leynihleri kom skemmtilega á óvart.
Búningar eru nýttir vel til að skapa
skýran sjónrænan mun milli hópa,
þar sem mannabörnin eru í nátt-
úrulitum, tröllin klædd ullarfatnaði
skreyttum gæruskinni, álfarnir í
svart/hvítum sparifötum prýddum
blómum, meðan ofurfjölskyldan
klæðist grunnlitunum þremur í
glansandi göllum með nóg af glimm-
eri. Við persónugalleríið bætist síðan
hvítklædd pylsugerðarkona (Arndís
Hrönn Egilsdóttir) í örstuttri senu.
Brúður eru nýttar með skemmti-
legum hætti til að fjölga í persónu-
galleríinu.
Tveir fullorðnir leikarar taka þátt
í sýningunni, þau Arndís og Hjalti,
en leikhópurinn er að öðru leyti skip-
aður fólki á aldrinum tíu til tuttugu
ára. Þau standa sig með prýði og
gera persónum sínum góð skil. Tröll-
skessan Viktoría Sigríður er sú per-
sóna verksins sem fer í lengsta til-
finningalega ferðalagið, frá því að
halda að grasið sé grænna hinum
megin með þeim afleðingum að hún
ruglar saman fegurð og ást, yfir í að
skilja að ekki er allt gull sem glóir.
Fegurð lífsins felst í því að kunna að
meta hjartahlýju í stað þess að ein-
blína á það að yfirborðið sé full-
komið. Arndís nær með hlýrri nær-
veru sinni og kómískum tíma-
setningum að miðla raunum tröll-
skessunnar. Á sama tíma gefur
Hjalti í hlutverki sínu sem Ofur-
pabbi ungum áhorfendum kærkomið
tækifæri til að hlæja að foreldri sem
telur sig vita allt best í samskiptum
við aðra. Umskiptingur er skemmti-
legt verk í framúrskarandi útfærslu
sem veltir upp mikilvægum spurn-
ingum sem gott er að skoða.
Grasið er ekki grænna hinum megin
Ljósmynd/Jorri
Skemmtilegt „Umskiptingur er skemmtilegt verk í framúrskarandi útfærslu sem veltir upp mikilvægum
spurningum sem gott er að skoða,“ segir um leikrit Sigrúnar Eldjárn í leikstjórn Söru Martí Guðmundsdóttur.
Þjóðleikhúsið
Umskiptingur bbbbn
Eftir Sigrúnu Eldjárn. Leikstjórn: Sara
Martí Guðmundsdóttir. Leikmynd, bún-
ingar og brúður: Snorri Freyr Hilmars-
son. Tónlist og tónlistarstjórn: Ragn-
hildur Gísladóttir. Söngtextar: Sigrún
Eldjárn, Sara Martí Guðmundsdóttir og
Ragnhildur Gísladóttir. Hljóðhönnun.
Kristján Sigmundur Einarsson og Ragn-
hildur Gísladóttir. Lýsing: Jóhann Frið-
rik Ágústsson. Sviðshreyfingar:
Rebecca Hidalgo. Leikarar: Andri Páll
Guðmundsson, Arnaldur Halldórsson,
Arndís Hrönn Egilsdóttir, Auðunn Sölvi
Hugason, Hjalti Rúnar Jónsson, Katla
Líf Drífu-Louisdóttir og Tinna Margrét
Hrafnkelsdóttir. Frumsýning á Litla
sviðinu í Kassa Þjóðleikhússins laugar-
daginn 19. mars 2022.
SILJA BJÖRK
HULDUDÓTTIR
LEIKLIST
Hæ sæti
– hvað vilt þú borða!
Bragðgott, hollt
og næringarríkt
Smáralind, Kringlunni, Spönginni, Reykjanesbæ og Akranesi – dyrabaer.is
ÚTSÖLUSTAÐIR:
Byko, Selfossi | Garðheimar | Heimkaup |Dýrabær