Morgunblaðið - 14.04.2022, Blaðsíða 59

MENNING 59
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 14. APRÍL 2022
U
ngur ekkill, Páll (Bjart-
mar Einarsson), hefur
síðustu ár einangrað sig
frá hinu nútímalega
samfélagi. Líf hans tekur hins veg-
ar stakkaskiptum þegar ung kona
að nafni Elísabet (Rakel Ýr
Stefánsdóttir) leitar húsaskjóls hjá
honum. Elísabet er að reyna að
koma sér úr ofbeldissambandi sem
hún átti í með manninum sínum
Úlfi (Hafthor Unnarsson). Úlfur
eltir hana hins vegar uppi og reynir
í sífellu að fá hana til þess að koma
aftur heim með sér. Heimili Páls
breytist í griðastað fyrir Elísabetu
en Páll hafði áður litið á heimilið
sem sitt eigið fangelsi. Elísabet og
Páll mynda fljótt sterk tengsl og
hjálpa hvort öðru að græða sár
fortíðarinnar.
Teitur Magnússon, höfundur
kvikmyndarinnar, útskrifaðist úr
Kvikmyndaskóla Íslands árið 2016
af leikstjórnar- og handritabraut.
Uglur er frumraun Teits að kvik-
mynd í fullri lengd en þar gegnir
hann bæði hlutverki leikstjóra og
handritshöfundar. Auk þess fram-
leiðir Teitur myndina ásamt Bjart-
mari Einarssyni. Það er alltaf
ánægjulegt að sjá ungt fólk taka sín
fyrstu skref í kvikmyndageiranum
hérlendis og nauðsynlegt að þau fái
svigrúm til þess að gera mistök og
tækifæri til að þroskast og vaxa
sem listamenn. Uglur er greinilega
frumverk og ekki gallalaus mynd en
ef til vill hefði verið hægt að koma í
veg fyrir sum mistökin með frekara
fjármagni. Að því sögðu vil ég nýta
tækifærið og kalla eftir að frekara
fjármagn verði sett í kvikmynda-
iðnaðinn svo fleira hæfileikaríkt
fólk geti tekið sín fyrstu skref í
geiranum.
Áhorfendur kynnast heimili Páls
í víðu og fallegu skoti þar sem húsið
stendur stakt í hinni dásamlegu ís-
lensku náttúru. Út frá skotinu
mætti halda að um væri að ræða
yfirfærslu á bók eftir Astrid Lind-
gren. Hlýja náttúran, gulu sól-
eyjarnar, hvíta húsið og rauða þakið
gefa það til kynna. Hejsan! Tónlist-
in er hins vegar drungaleg og strax
ljóst að viðfangsefni myndarinnar
er alvarlegt líkt og margar íslensk-
ar myndir eru. Það eru fyrstu mis-
tökin við gerð myndarinnar; hér er
ekki um að ræða ferskt eða áhuga-
vert viðfangsefni. Uglur er enn ein
sagan um hinn aðþrengda íslenska
karlmann í tilfinningakrísu. Vissu-
lega leikur kvenkyns persónan
stærra hlutverk en oft áður í sam-
bærilegum sögum en Elísabet líkist
frekar barni en fullorðinni konu.
Hún borðar ekki matinn sinn, hætt-
ir ekki að angra gestgjafa sinn og
lætur forvitnina leiða sig áfram.
Kvikmyndin fjallar í raun um
hvernig Páll og Elísabet þroskast
sem einstaklingar og reiðir sig því á
að tvær aðalpersónurnar haldi
myndinni uppi. Bæði Páll og El-
ísabet eru hins vegar mjög leiðin-
legir karakterar. Teiti tekst því
miður ekki að skapa persónur sem
áhorfendur geta samsamað sig við
að einhverju leyti. Áhorfandi þarf
ekki að hafa upplifað sama harm-
leik og sögupersónurnar, oft er nóg
að eiga einhver sameiginleg per-
sónueinkenni með þeim. Um leið
og Teitur tapar þessum tengslum
milli sögupersónanna og áhorfand-
ans er samkenndin, sem blossar
upp hjá áhorfanda þegar eitthvað
kemur fyrir þær, töpuð. Þegar El-
ísabet gengur inn í eldhúsið og við
fáum í fyrsta skipti að sjá andlit
hennar er ljóst að hér er um að
ræða leikkonu sem er með farða á
andlitinu og við missum trú á per-
sónunni.
Kvikmyndin er mjög hæg og
reiðir sig á samtöl aðalpersónanna.
Samræður þeirra eiga að virka
mjög heimspekilegar og djúpar en
eru fremur tilgerðarlegar. Eins og
samræður þeirra um málverkin af
uglunum inni á heimilinu eftir látna
eiginkonu Páls. Páll lýsir því að
eiginkona hans hafi verið listamað-
ur en sé nú látin og muni því aldrei
uppgötvast heldur gleymast. Þaðan
er heiti myndarinnar fengið, Uglur.
Páll málar á hverju kvöldi uglu til
þess að heiðra eiginkonu sína sem
greinilega hafði mikinn áhuga á
þeim. Eflaust er dýpri merking
bak við heiti myndarinnar en ég
átta mig ekki á því og efast um að
aðrir áhorfendur geri það.
Þrátt fyrir marga galla kvik-
myndarinnar er einstaka gullmola
að finna í henni. Þar má nefna at-
riði þegar Elísabet spyr Pál upp úr
þurru hvort þau ættu að fara í
keppni um hver getur haldið lengur
niðri í sér andanum. Næsta sem
áhorfendur fá að sjá er Elísabet
með höfuðið í bala fullum af vatni
og Páll sem situr óáhugasamur við
hliðina á henni og telur sekúnd-
urnar. Þetta atriði er stórfyndið en
þjónar þó litlum tilgangi fyrir sögu-
framvinduna. Annað sem Teiti og
teyminu tekst vel er að sýna hvaða
merkingu húsið hefur fyrir Pál.
Húsið minnir áhorfendur á fangelsi.
Eitt skot er t.d. tekið fyrir aftan
rimlastól þannig að Páll, sem situr
á móti, birtist eins og fangi í fanga-
klefa fyrir aftan. Kvikmyndatakan
er einnig falleg og eru það víðu
skotin þar sem náttúran leikur
lykilhlutverk sem standa upp úr en
þess má geta að kvikmyndin vann
fyrir bestu kvikmyndatökuna á The
Pigeon International Film Festival
og verðlaun fyrir bestu íslensku
kvikmyndina. Uglur er þokkalegt
byrjandaverk þrátt fyrir fyrrnefnda
vankanta og hvet ég Íslendinga til
þess að styðja þetta efnilega kvik-
myndagerðarfólk.
Fangelsi fortíðarinnar
Úr Uglum Kvikmyndin er greinilega frumverk leikstjóra og ekki gallalaus, að mati gagnrýnanda.
Bíó Paradís
Uglur bbmnn
Leikstjórn: Teitur Magnússon. Handrit:
Teitur Magnússon. Aðalleikarar:
Bjartmar Einarsson, Hafthor Unnarsson
og Rakel Ýr Stefánsdóttir. Ísland, 2022.
89 mín.
JÓNA GRÉTA
HILMARSDÓTTIR
KVIKMYNDIR
Páskatónleikar Sinfóníuhljóm-
sveitar Norðurlands verða haldnir í
Menningarhúsinu Hofi í dag, skír-
dag, og hefjast kl. 16. Flutt verður
Gloria eftir Vivaldi og fjölbreytt
dagskrá hátíðlegra barokkverka
eftir Antoni Lotti, Antonio Vivaldi
og Guiseppe Torelli.
Hljómsveitarstjóri er Eyþór Ingi
Jónsson og einsöngvarar Helena
Guðlaug Bjarnadóttir og Hildi-
gunnur Einarsdóttir. Einleikari á
trompet er Vilhjálmur Ingi Sigurð-
arson. Auk Sinfóníuhljómsveitar
Norðurlands tekur Kammerkórinn
Hymnodia þátt í þessum tónleikum.
Morgunblaðið/Skapti Hallgrímsson
Stjórnandinn Eyþór Ingi Jónsson stjórnar
Sinfóníuhljómsveit Norðurlands og
Kammerkórnum Hymnodiu á tónleikum.
Páskatónleikar
í Hofi í dag
Söngkonan
Bergljót Arnalds
kemur fram
ásamt hljómsveit
á tónleikum í
Iðnó annað
kvöld, föstudags-
kvöld, kl. 20 og
flytja þau vinsæl
frönsk dægurlög.
Í tilkynningu
segir að Bergljót flytji ásamt hljóm-
sveitinni nokkrar af helstu perlum
franskra meistara á borð við Edith
Piaf, Gainsbourgh, Charles Azn-
avour, Jacques Brel og fleiri.
Hljómsveitina skipa auk Bergljótar
Jónas Þórir á píanó, Gunnar
Hrafnsson á kontrabassa, Helge
Snorri Seljeseth á fiðlu og Eyþór
Arnalds á selló.
Bergljót syngur
þekkt frönsk lög
Bergljót Arnalds
Nánari upplýsingar um sýningartíma á sambio.is
TRYGGÐU ÞÉR
MIÐA INNÁ
EMPIRE
VARIET Y
SÝND MEÐ ÍSLENSKU OG ENSKU TALI
STÓRKOSTLEG NÝ FJÖLSKYLDUMYND
ÚR TÖFRAHEIMI HARRY POTTER. 75%
U S A T O D AY
89%