Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.2011, Qupperneq 31

Sjómannablaðið Víkingur – 31
ég stjórnaði á togara og aflinn: Enginn
fiskur en eitt stykki færeysk skúta.
Þeir á Færeyingnum báru sig aumlega
út af veiðarfæratapinu svo við bættum
þeim það upp og létum þá hafa efni í
nýtt troll.
Eftir þetta gekk mjög vel. Það voru
yfirleitt tekin 2 til 3 hol og þá var dekkið
fullt af rígaþorski og orðið tímabært að
leggjast fyrir ankeri uppi á Fyllasbanka.
Þegar við vorum að klára túrinn var
ökklasjór frammi við masturspolla. Áður
en við snerum heim sigldum við inn á
Færeyingarhöfn og lönduðum slatta af
olíu.
Mér er það minnisstætt að við not-
uðum sama trollið allan túrinn, nema við
neyddumst til að skipta um poka einu
sinni svo það eina sem fór af netum í
túrnum var einn poki og nokkur neta-
stykki til vina vorra frá Færeyjum – sem
þeir áttu svo sannarlega inni hjá okkur.
II
Saltfi sktúr til Grænlands
sumarið 1961
Við fórum frá Reykjavík um miðjan maí
1961 og var ferðinni heitið vestur fyrir
Grænland. Við byrjuðum veiðar við
Julianahaab en stoppuðum
stutt. Síðan barst leikurinn
norður á bóginn á Nafn-
lausabanka, Friðrikshaab-
banka, Damasbanka, Fiski-
nesbanka og Fyllasbanka.
Ásiglingin
Þegar eftirfarandi gerðist
vorum við í smákroppi í
álnum á milli Fiskinesbanka
og Fyllasbanka. Um kl 6 um
morguninn 13. júní vaknaði
ég upp við það að Magnús
Ingólfsson 1. stýrimaður
kom inn til mín með mikl-
um látum og hrópaði: „Það
var verið að keyra á okkur,
það hefur orðið stórslys.“
Þegar ég kom fram í brú
sá ég að þýskur togari,
Mellum að nafni, var með
nefið inni í bógnum á Mán-
anum, bakborðsmegin. Ég
veitti athygli þokubökkum
en skyggnið var þó engan
veginn svo slæmt að það
útskýrði hvað Þjóðverjarnir
voru að gera þarna með
nefið djúpt grafið í Mán-
anum. Þeim hafði hins vegar orðið svo
mikið um að þeir settu strax á fullt og
bökkuðu með okkur áfasta. Mellum var
með mikið lotað stefni og háan hnífil,
ekki ósvipað báti með Engeyjarlaginu.
Hann hafði lent á Mánanum í öldudal,
en talsverð undiralda var, og þegar hann
lyftist á öldunni gekk hnífillinn upp úr
hvalbaknum, aftan við ankerisspilið á
Mánanum. Þannig dró Mellum okkur
talsverðan spöl á eftir sér áður en skipin
losnuðu í sundur. Það gerði hnífillinn
sem stakkst upp úr hvalbaknum. Þegar
skipin loksins losnuðu í sundur héngu
netadræsur á nefinu á Mellum enda hafði
hann siglt beint inn í netageymsluna.
Ekki þurft að binda um
Þegar hann lenti á okkur vorum við að
hífa stjórnborðstrollið og vorum því
kyrrir og komnir með trollið á síðuna.
Það var mikið lán í óláni að Mellum lenti
á okkur bakborðsmegin. Hinum megin í
skipinu lágu sofandi menn í kojum og
varla nokkur þeirra kempt hærurnar ef
Þjóðverjinn hefði bankað upp á hjá
þeim.
Skemmdin á Mánanum var snyrtilegt
þrýhyrningslaga gat á bógnum, frá hval-
baksbrún og niður á þilfar. Það kom því
enginn leki að skipinu. Eins og áður er
getið vorum við í álnum á milli Fiskines
og Fyllasbanka svo það var stutt inn á
Færeyingahöfn. Þegar þangað kom gat á
að líta, bryggjan meira og minna brotin
og nokkrar færeyskar skútur laskaðar.
Okkur var sagt að íslenskt skip – eða
kannski öllu heldur íslenskur skipstjórn-
andi – hefði gengið berserksgang í höfn-
inni deginum áður en um það get ég
ekki meira í þessari grein. Frá því hefur
verið sagt annars staðar.
Nú voru góð ráð dýr. Loka þurfti gat-
inu svo við gætum haldið áfram veiðum
því vitaskuld kom ekki til greina að sigla
heim í slipp. Við fengum stóra járnplötu
sem huldi gatið. Rafsuðutæki var um
borð og annað fengum við lánað í landi.
Svo byrjuðu tveir karlar að rafsjóða plöt-
una fyrir gatið.
Þar sem bógurinn var meira og minna
beyglaður þurfti að slá plötuna til með
sleggjum og slaghömrum. Við Magnús
stýrimaður gengum í að hjálpa til við
verkið en vorum hvorugir með nein gler-
augu svo báðir fengu rafblindu. Og það
get ég sagt ykkur í allri einlægni að raf-
blinda er mjög kvalafull. Það er eins
og augun séu full af glerbrotum. Út af
blindunni urðum við að liggja í sólar-
hring í Færeyingahöfn – eftir að búið
var að loka gatinu.
Þegar við Magnús vorum búnir að
jafna okkur var veiðunum haldið áfram
og gengu tíðindalítið.
Nei, ekki aftur!
Við lönduðum aflanum í Esbjerg seinni-
partinn í júlí. Þar gerðist eftirfarandi. Við
lágum fyrir opnum hafnar-
kjaftinum. Ég og útgerð-
arstjórinn, Hafsteinn Berg-
þórsson, vorum uppi í brú,
þá kemur inn í höfnina
færeyski togarinn Sjuraberg.
Ég tók strax eftir því að
eitthvað var ekki eins og
það átti að vera. Hann lá á
nösunum með skutinn upp
í loftið og ég held svei mér
þá að það hafi varla vatnað
yfir skrúfuna.
Lóðsinn virtist ekki
hafa tekið eftir neinu, að
minnsta kosti virtist mér
hann reikna með því að
skrúfan gæfi eðlilega
spyrnu þegar bakkað yrði.
En það varð aldeilis ekki.
Þarna stóðum við Haf-
steinn í brúnni og horfðum
á Sjurabergið koma á tals-
verðri ferð. Svo var sett
í bakk en ekkert gerðist.
Skipið hélt sínu striki beint
í áttina til okkar og inn í
bakborðssíðuna á Mánan-
um og lagði hana niður frá
gálga og aftur að brú.
Máninn var því hálfgert
flak þegar heim var komið úr þessum
túr.
Skemmdin sem Mellum olli náði frá frá hvalbaksbrún niður á þilfar. Myndina tók Jónas
Haraldsson, skipverji á Þorkeli Mána, en hann er lesendum Víkings að góðu kunnur,
meðal annars sem leyniskyttan í samnefndri grein hér í
þessu sama tölublaði.