Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.2011, Qupperneq 40

40 – Sjómannablaðið Víkingur
að leggja línuna eftir 3ja tíma stím og
tók það um 1 tíma. Þegar því lauk og
verið var að setja út endabaujuna vildi
ekki betur til en svo að færið lenti í
skrúf-una. Guðmundur Jónsson skip-
stjóri stöðvaði vélina að bragði, færið var
skor-ið frá og síðan haldið að næsta
flotholti. Var nú skollið á SA hvassviðri
og sjór allmikill. Guðmundur stóð við
stýrið
allan tímann sem þeir börðust við of-
viðrið og hvað sem á gekk sást honum
aldrei bregða. Meðan Sigrún sigldi að
næsta bóli og mennirnir fengu kaffi herti
veðrið mikið. Vindurinn hafði snúist og
var nú komið SV rok, sjólagið versnaði
þegar SV stormurinn skall á austanöld-
unni.
Þetta er að hluta tekið úr bók Sveins
Sæmundsonar, Menn í sjávarháska (út-
gefinni1966). Síðan er lýst ótrúlegri
baráttu skipverja fyrir lífi sínu. Skipið
fékk á sig hvern brotsjóinn á fætur öðr-
um. En með ósegjanlegum dugnaði og
miklum sjómannshæfileikum tókst Guð-
mundi og skipshöfn hans að halda bátn-
um á floti. Á einum stað stendur:
„Veðrið var nú orðið ofsalegt og sjólag
með því versta, sem gerist. Brotsjóir risu
og hnigu.“ Brú bátsins fylltist og talstöð
varð óvirk.
Þessa nótt bar Sigrúnu SV yfir Faxa-
flóa og kl 6 á sunnudagsmorgunn höfðu
bátsverjar landkenningu. Þeir sáu vita og
taldi Guðmundur að um Garðskagavita
væri að ræða. Þeir myndu því vera í Mið-
nessjó. Síðan segir: „Ennþá var veðurofs-
inn slíkur að Guðmundur taldi óráðlegt
að snúa skipinu undan. Með morgun-
skímunni lægði veðrið heldur, þótt enn
væri stórviðri. Ekkert sást til lands vegna
særoks og myrkurs er þeir hófu undir-
búning að siglingu heim á leið. Þeir tóku
rúmdýnurnar, gegnvættu þær í olíu og
bundu færi um. Um áttaleytið snéri Guð-
mundur skipinu undan og hélt með
mjög hægri ferð skáhallt undan veðrinu
með stefnu næst norðri. Um leið létu
bátsverjar dýnurnar fyrir borð og festu
færin afturá. Olían
smitaði og lægði sjó-
ina sem komu æðandi
á eftir skipinu, en
þessa naut of skamma
stund við.“
Þórður Sigurðsson
stýrimaður hafði brot-
ist upp á brúarþakið
til að reyna að sjá til
lands. Allt í einu reið
brotsjór á skipið
stjórnborðsmegin og
kastaði því á hliðina.
Kristján Fredriksen,
annar vélstjóri, sem
staddur var í stýris-
húsinu sér er Þórð tekur út af þaki stýr-
ishússins og lætur Guðmund vita. Svo
segir: „Það sem skeði á næstu mínútu-
num er næstum því yfirnáttúrulegt.“
Síðan segir frá þegar þeim tekst með
harðfylgi að bjarga Þórði sem var orðinn
meðvitundarlaus þegar þeir náðu hon-
um. En lífgunartilraunir báru árangur og
komst Þórður fljótlega til meðvitundar
aftur og hresstist brátt. Síðan hélt ferð-
inni áfram í æðandi brotsjóum. Þegar
bjart var orðið var rokið hið sama, V/B
Sigrún sigldi með hægri ferð skáhallt
undan veðrinu og snögglega versnaði
sjólagið til muna og taldi Guðmundur
þá komna í Garðskagaröstina. Þarna varð
darraðardansinn ferlegri en nokkru
sinni. Þeir höfðu fengið á sig þrjá brot-
sjói í þessum róðri. Síðan segir í bók
Sveins: „Hverjar sem hugsanir skipstjór-
ans hafa verið er þeir sigldu austur yfir
Garðskagaröst í trylltum ham, þá sá hon-
um enginn bregða, né heldur í annan
tíma í þessum hrakningum. Eftir nokk-
urn tíma breyttist sjólagið aftur til hins
betra og Guðmundur og menn hans sáu
að allt hafði verið rétt sem hann hafði
sagt um siglinguna.“
Rétt á eftir fann varðskipið Þór bátinn
og fylgdi honum til Akraness. Og síðan
segir: „Og þegar Sigrún renndi inn á
lygnuna fyrir innan enda hafnargarðsins á
Akranesi um kl 17 á sunnudag voru um
tvö hundruð manns komnir á bryggjuna
til þess að taka á móti mönnunum sem
svo sannarlega voru heimtir úr helju.“
Af hinum bátunum er það að segja að
M/B Valur kom aldrei að landi. En það
skeði fleira í þessu fárviðri. V/S Eldborg
MB 3 lá við bryggju í Borgarnesi er veðr-
ið skall á. Áhöfninni tókst með harðfylgi
að koma vélinni í gang og stýra skipinu
upp í svokallaða „Samlagsfjöru“. Það er
óvíst um leikslok hefði skipið lent í
sjálfu Brákarsundinu og í bardaga við
Brákarsundsbrúna.
Mannlausa skipið
Ég fylgdist með þessu eftir að birti laug-
ardaginn 5 janúar úr svefnherbergis-
glugga foreldra minna. Þegar veðrinu
slotaði loks hinn 7 janúar var ég ásamt
fleirum staddur við strandstað Eldborgar.
Sést þá hvar kemur skip inn fjörðinn og
fer nokkuð óvanalega leið en rambar
samt framhjá verstu skerjunum. Ástæðan
sennilega sú að sjávarhæðin var mikil
eftir þetta mikla SV rok. Nema hvað
skipið nálgast nú þorpið á réttri leið.
Menn með vit á skipum sögðu þetta tog-
ara og töldu að þarna færi rammvilltur
„tjalli“. Þegar skipið er statt um það bil
þvert af Rauðanesi (nes nokkuð vestar í
firðinum en þorpið) snarbeygir það í
bakborða og strandar á nesinu.
Slysavarnarmenn voru farnir að tygja
sig til ferðar á strandstað að bjarga
mönnum þegar uppgötvaðist að þarna
var á ferðinni B/V Faxi (áður Arinbjörn
Hersir) sem strokið hafði úr Hafnar-
fjarðarhöfn. Hann hafði sem sé slitnað
þar frá bryggju og siglt aleinn yfir alla
boða og sker inn í Borgarfjörð. Ótrúlegt.
Kristján Gíslason vélsmiður, sá kunni
skipabjörgunarmaður, náði svo báðum
Valur kom aldrei að landi.
Eldborgin í Samlagsfjörunni. Myndina er að finna í hinni ágætu bók, „Halló Eldborg“, eftir Matthías
Ólafsson, Hassa.