AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.06.2003, Side 9

Gestur Óíafsson, ritstjóri
Endurnýjun
byggðar
Á síðustu öld varð þéttbýli í æ rík-
ari mælí að daglegu umhverfi
manna um allan heim. þessi þró-
un heldur ennþá hratt áfram og
sennilega líður að því að allur þorri
mannkyns búi í borgum og bæj-
um. Á íslandi hefur þessi þróun
líka verið mjög hröð.
Hér skiptir míklu að við reynum að
skilja þetta nýja umhverfi, hvernig
við þurfum að skipuleggja það
svo vel fari, hvaða nýja möguleika
það hefur fært okkur og hvað þer
að varast. Þetta er talsert flókið
mál. í borg verðum við að tileinka
okkur aðra lífshætti en í sveitinni.
Engu að síður ættum við að geta
búið okkur manneskjulegt,
mengunarlítið og öruggt umhverfi
sem fullnægir breytilegum þörfum
okkar frá vöggu til grafar og gerir
okkur kleift að nýta þau tækifæri
sem þéttbýli býður upp á. Tíska
og kenningar koma og fara, en
íbúarnir þurfa á hverjum tíma að
geta skilið tengslin milli opinberrar
stefnu og framkvæmda og verið
þeim samþykk. Nútímaborg og
borgarsamfélag eru síbreytileg fyr-
irbrigði og alls kyns oþinberar að-
gerðir, skipulag, stefnumótun, lög
og reglugerðir geta haft víðtæk
áhrif á fjölmarga aðila.
Á hverjum tíma þarf þéttbýlið að
þjóna þörfum okkar og löngun-
um. Þetta er þó því aðeins hægt
að þeir sem taka ákvarðanir um
framtíðarþróun þéttbýlisins skilji
þau öfl sem þar eru að verki og
kunni og vilji leiðbeina þeim á far-
sælan hátt. Til þess þurfum við
bæði þverfaglega þekkingu og
reynslu, a.m.k. til að forðast mörg
þeirra mistaka sem hafa verið
gerð í öðrum löndum. Þeir hags-
munir sem um er að ræða eru
samt alltaf að aukast og sama
máli gegnir um hraða breyting-
anna. Stjórnmálamenn eru líka
undir stöðugum þrýstingi að láta
frekar undan skammtíma hags-
munum en að hafa langtíma
hagsmuni þéttbýlisins að leiðar-
Ijósi.
Þessi atriði eru sameiginleg í þró-
un þéttbýlis um allan heim. Þau
skipta allan almenning líka svo
miklu að full ástæða er fyrir alla
þéttbýlisbúa að fylgjast vel með
grundvallarákvörðunum sem verið
er að taka um þróun þessa þétt-
býlis. Einungis þannig er hægt að
tryggja að það þjóni þeim óskum
og væntingum sem við viljum
gera til þess.
Redevelop
-ment
During the last century, urban
environment has progressively
become the daily atmosphere of
people all over the world. This
development is still rapidly pro-
gressing, and cities and towns
will in all probability soon become
the daily environment of most of
mankind. In lceland, this develop-
ment has also been very fast.
It is important that we try to
understand this new environment,
how it should be planned, what
new possibilities it has brought
and what should be avoided. This
is a very complicated affair. We
have to live differently in a city,
than we do in the country. None
the less, we should be able to
create a safe, humane environ-
ment with little pollution that fulfiis
our changing needs from birth to
the grave and enables us to
make use of the opportunities it
offers. Ephemeral fashion and
theories come and go, but a
city’s inhabitants, at any given
time, have to be able to under-
stand the connection between
public policy and what is later
built and agree with these
changes. The contemporary city
and community is a dynamic
phenomenon and all types of offi-
cial actions, plans, policies, law
and regulations can
greatly influence a large number
of parties.
In each period, the city has to
serve our needs and longings.
This is, however, not possible
unless those who take decisions
about the future development of
the built-up areas understand the
powers at play, and know how
and want to direct them for the
public benefit. To this end, we
need both knowledge and experi-
ence from multiple disciplines, at
least to avoid many of the mis-
takes that have been made in
other countries. The interests
involved are getting increasingly
larger and the same applies to
the momentum of change.
Þoliticians are under constant
pressure to yield to short-terme
interests instead of aiming for the
long-term benefit of the public.
These issues are common to
urban development all over the
world. They are so important for
public well-being. Everybody
should be aware of the basic
decisions being taken about the
future development of their urban
areas. This is the only way to
make sure that these areas fulfil
our wishes and needs. ■
7