AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.06.2003, Blaðsíða 15

2.
sá staður þar sem flest félagsleg
samskipti fólks eiga sér stað nú á
tímum. Verslun verður því að
geta aðlagast þeim kröfum sem
samfélagið gerir um t.d. stærð og
fjölbreytileika. Ef verslun getur
ekki uppfyllt kröfurnar á einum
stað, þá mun verslunin einfaldlega
finna annan stað sem gefur betri
tækifæri. þetta gerðist á sjöunda
áratugnum þegar bannað var að
koma upp nýju verslunarplássi í
miðbænum og verslun fór að
skjóta rótum í iðnaðarhverfum,
t.d. í Skeifunni. það er grátbros-
legt að miðbæjarbragurinn sem
verndunarsinnar eru að reyna að
halda í mun hverfa af braut að
hluta til vegna verndunarinnar.
Miðborginni yrði í raun betur farið
ef ekkert væri verndað, og öll
uppbygging yrði leyfileg innan
ramma hæðar og götulínu.
Byggingarlist tjáir þarfir, langanir
og hugmyndarflug samfélagsins.
Byggingarlist hvers tíma er besta
mælistikan á menningarstig þjóð-
félagsins. En hvað gerist þegar
fortíðarrómantíkin yfirtekur bygg-
ingarlistina og byggingar eru reist-
ar eins og gömul hús; ný gömul
hús? ... Segir það eitthvað um
menningarstig þjóðfélagsins? Er
verið að segja að þjóðfélagið hafi
lækkað um menningarstig? Að
fortíðin sé fremri en nútíðin? Tvö
dæmi um fortíðarstefnu í bygging-
arlist eru t.d. Bretiand á áttunda
áratugnum þar sem starf bygg-
inganefnda snerist um að við-
halda sögulegu yfirbragði hverfa.
Til varð heil fortíðararkitektastefna
sem enginn hafði fyrirhugað eða í
raun vildi. Enn verri var
fortíðarhyggja þýska Nasista-
flokksins í byggingarlist hins
hreina aríska kynstofns. því miður
virðast íslendingar ætla að falla í
gryfju fortíðarrómantíkurinnar með
nokkrum nýlegum verkum í mið-
borg Reykjavíkur. (4)
Er ekki tími til kominn að leyfa úr-
eltu húsnæði að falla undir breyt-
ingar, flutning eða niðurrif?
Förum að horfa til væntinga og
drauma samfélagsins og byggjum
hús sem tjá framsækni og styrk
þjóðfélagsins, í stað þess að lifa í
þeirri firringu að fortíðin sé betri
en dagurinn í dag. ■
13