AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.06.2003, Page 18

Nikulás Úlfar Másson, arkitekt skipulagsfulltrúa
Byggt í samhengi
Mikilvægt er hverri þjóð að vernda þann
hluta menningararfsins sem felst í eldri
byggð. Erlendis þykir eðlilegt að taka tillit til
þess sem á undan er gengið og hefur sú
stefnumörkun verið sett inn í öll viðmið varð-
andi þróun og uppbyggingu þéttbýliskjarna
fyrir mörgum áratugum. Hin síðustu ár hafa
yfirvöld bæði á Norðurlöndum og í Bretlandi
verið að festa þessa hugsun í sessi í menn-
ingar- og byggingarlistastefnu.
Hér á landi hefur um þessi mál myndast
nokkuð góð sátt á undanförnum árum þó að
alltaf heyrist þau sjónarmið að nútíminn eigi
hverju sinni að fá að hafa frjálsar hendur
varðandi breytingar á hinu byggða umhverfi
og setja óheft mark sitt á það. Þessu er yfir-
leitt haldið fram með því fororði að bygging-
ararfur okkar sé ekki eins merkilegur og
byggingararfur þeirra þjóða sem við miðum
okkur helst við; litið er til útlanda með glýju
fyrir augunum.
Sé miðað við byggingarhefðir annarra landa á aðkoma sérmenntaðra
hönnuða að byggingarmálum á íslandi sér stutta sögu. þetta er greini-
legt í eldri hverfum Reykjavíkur þar sem
byggingararfurinn hefur yfir sér alþýðlegri
blæ en gengur og gerist í öðrum höfuð-
borgum auk þess sem þessi svæði
byggðust upp án eiginlegs skipulags.
þetta er sérstaða hins sögulega hluta
Reykjavíkur í alþjóðlegu samhengi og hefur
því ótvírætt gildi til varðveislu.
í upphafi tuttugustu aldar var farið að huga
að gerð skipulags fyrir Reykjavík. Ekki
skyldi byggja á þeirri óreiðu sem fyrir hendi
var heldur var fyrirmyndin erlendar stór-
borgir, t.a.m. randbyggingar Kaupmanna-
hafnar. Niðurstaðan er sú að í eldri hverf-
um hafa verið byggð stærri steinhús sem
eru oft á skjön við byggðina sem fyrir var.
Að auki var gildi gamalla bygginga sem
sameiginlegs menningararfs þjóðarinnar
ekki metið og hús oft fjarlægð á tilviljunar-
kenndan hátt til að rýma fyrir nýbyggingum.
Skoðanir hafa verið skiptar um það með
Gunnlaugsson architeot, 1990.
Laufásvegur 13. Nýbygging feilur vel að byggðamynstri svæðisins. Hönnuður:
Guðmundur Gunnlaugsson arkitekt, 1990.
The new building fits well into the building pattern of the area. Design: Guðmundur
Pósthússtræti 13. Þakform nýbyggingar spilar sérlega vel með þakformum tveggja
alda. Hönnuðir: Guðmundur Kr. Guðmundsson og Ólafur Sigurðsson 1981.
The new building’s roof form is harmonious with those of two centuries.
Design: Guðmundur Kr. Guðmundsson og Ólafur Sigurðsson 1981.
16
j