Læknablaðið : fylgirit - 03.01.2017, Blaðsíða 86

X V I I I V Í S I N D A R Á Ð S T E F N A H Í
F Y L G I R I T 9 1
86 LÆKNAblaðið/Fylgirit 91 2017/103
notaður er til að meta kæfisvefn en það eru ekki allir sammála um hver
viðmiðunargildi AHI í börnum eigi að vera. Markmið rannsóknarinnar er
að meta algengi kæfisvefns í börnum 12-18 ára sem skráð eru í Heilsuskóla
Barnaspítalans. Einnig að bera saman nýjan vísi sem metur öndunarerfiði
við hina hefðbundnu vísa. Spurningalistinn er borinn saman við AHI og
og nýja vísinn.
Efniviður og aðferðir: Þýðið voru einstaklingar skráðir í Heilsuskóla
Barnaspítalans á aldrinum 12-18 ára á meðan rannsóknartímabilinu stóð.
Notað var svefnmælitæki til greiningar, ásamt því að leggja fyrir þátttak-
endur spurningalista um svefnvenjur barna og skoðaðar voru bakgrunns-
breytur í sjúkraskrá.
Niðurstöður: Algengi kæfisvefns er á bilinu 11-90% í þessu úrtaki barna
eftir því hvaða viðmiðunargildi AHI var notað. Engin fylgni var á milli
breyta úr sjúkraskrá og AHI eða spurningalista og AHI. Marktækt sam-
band fannst á milli nýja vísins og LÞS (líkamsþyngdarstuðuls) barnanna.
Ályktanir: Algengi kæfisvefns í úrtakinu er hátt. Stór hluti barnanna er
með kæfisvefn. Skilgreingar á kæfisvefni mælt með AHI í börnum eru á
reiki. Með hækkandi líkamsþyngdarstuðli barnanna hækkaði nýi vísirinn
um öndunarerfiði.
V 82 Felt neglect in childhood and experience of physical and
pscyhological abuse
Geir Gunnlaugsson, Jónína Einarsdóttir
Faculty of Social and Human Sciences, University of Iceland
geirgunnlaugsson@hi.is
Introduction: Child neglect is regularly reported to the Icelandic Govern-
ment Agency for Child Protection, but data is lacking on its prevalence
in the population. The aim of the study is to estimate the prevalence of
felt neglect in childhood among Icelandic adults, and analyse their exper-
icence of physical and emotional abuse as children.
Materials and methods: In a random sample from Registers Iceland of
1500 adult Icelandic citizens, 966 (64%) answered questions in a telephone
interview on felt neglect in childhood and their experience of physical and
emotional abuse.
Results: 105/966 (11%) respondents felt they had been neglected in child-
hood, five answered “do not know” and six denied to answer. Experience
of neglect was varied but gave evidence to difficult family situation and
be given great responsibility as children. Those who felt neglected were
more likely to report experience of physical and emotional abuse in child-
hood, both in scope and content, compared to those who reported no such
experience (p=0.0001).
Conclusions: About one in ten Icelandic adults consider themselves
to have been neglected in childhood, and report experience of diverse
physical and emotional abuse. Parents need appropriate support and in-
formation to help them use positive upbringing practices for their children
to benefit in terms of improved short- and long-term health and wellbeing.
V 83 Kviðverkir á bráðamóttöku Barnaspítala Hringsins -
framhaldsrannsókn
Viðar Róbertsson1, María B. Magnúsdóttir1,2, Sigurður Þorgrímsson1,2, Úlfur
Agnarsson1,2, Þráinn Rósmundsson1,2, Ásgeir Haraldsson 1,2
1Læknadeild Háskóla Íslands, 2Barnaspítala Hringsins, Landspítala
vir6@hi.is
Inngangur: Kviðverkir eru algengt vandamál hjá börnum og oft leita börn
með kviðverki endurtekið læknishjálpar. Markmið rannsóknarinnar var
að meta hvort börn sem komu með kviðverki á bráðamóttöku Barnaspít-
ala Hringsins (BBH) árið 2010 hafi þurft frekari þjónustu spítalans.
Efniviður og aðferðir: Rannsóknin var afturskyggn og náði til allra barna
sem komu vegna kviðverkja á BBH árið 2010 og áttu að minnsta kosti eina
endurkomu af einhverjum orsökum á rannsóknartímabilinu 2010-2015.
Upplýsingar um aldur, kyn, komutíma og ICD-10 greininganúmer voru
skráðar og einstaklingar flokkaðir í hópa eftir sjúkdómsgreiningum.
Niðurstöður: Af 1118 börnum sem komu með kviðverki á BBH árið 2010
áttu 947 (84,7%) endurkomur á rannsóknartímabilinu. Samtals voru
endurkomur 7282. Stúlkur áttu 4551 (62,5%) endurkomur en drengir 2731
(37,5%) (p=0,109). Algengasta ástæða endurkomu var greiningahópur-
inn “Einkenni, teikn og afbrigðilegar klínískar og eða rannsóknarniður-
stöður sem ekki eru flokkuð annars staðar” (12,9%). Þar á eftir fylgdu
“Meltingarfærasjúkdómar” (12,6%) og “Smitsjúkdómar” (6,9%). Börn í
greiningarhópnum “Óskýrðir kviðverkir” árið 2010 voru 436, þar af áttu
369 (84,9%) endurkomu á rannsóknartímabilinu. Þessi hópur átti flestar
endurkomur á rannsóknartímabilinu (42,3%). Stúlkur voru eldri (p<0,001)
og áttu fleiri endurkomur en drengir (p=0,017).
Ályktanir: Ljóst er að kviðverkir eru umfangsmikið vandamál barna. Börn
sem koma á BBH vegna kviðverkja þurfa oft á áframhaldandi þjónustu
LSH að halda. Mest er sjúkdómsbyrði barna með óskýrða kviðverki. Ekki
er óalgengt að börn sem greinast með óskýrða kviðverki fái sértæka sjúk-
dómsgreiningu við endurkomu. Mikilvægt er að komast að sértækri sjúk-
dómsgreiningu sem fyrst svo hægt sé að veita þessum börnum viðeigandi
meðferð.
V 84 Áverkadauði barna á Íslandi 1980-2010: Lýðgrunduð rannsókn
Þórdís K. Þorsteinsdóttir1, Steinunn Eiríksdóttir2, Arna Hauksdóttir2, Brynjólfur Mogensen2
1Hjúkrunarfræðideild, 2Miðstöð í lýðheilsuvísindum, læknadeild Háskóla Íslands
thordist@hi.is
Inngangur: Áverkar hafa verið ein aðal dánarorsök barna í heiminum
en dregið hefur úr algengi. Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tíðnin sé al-
gengari meðal drengja, höfuðáverkar algengasti áverkinn og aldurshóp-
ur, lýðfræðileg staða og slysstaður virðist hafa áhrif. Markmiðið var að
rannsaka faraldsfræði áverkadauða íslenskra barna, frá 0-17 ára, frá 1980
til 2010.
Efniviður og aðferðir: Rannsóknin var lýsandi og lýðgrunduð og byggði
á gögnum dánarmeinaskrár og Hagstofu Íslands. Greind voru tilvik yfir
tímabilið, áverkaflokkur, aldur, kyn, slysstaður (dreifbýli/þéttbýli) auk
fjölda fullorðinna og systkina á heimilinu. Algengi, þróun yfir tíma og
hlutföll eftir bakgrunnsþáttum voru reiknuð með Poisson aðhvarfsgrein-
ingu, kí-kvaðrat prófi og líkindahlutfalls prófi eftir því sem við átti.
Niðurstöður: Á tímabilinu létust 263 börn af völdum slysaáverka. Drengir
voru 69,2%. Algengustu dánarorsakir voru höfuðáverkar (41,1%), drukkn-
anir (17,5%), fjöláverkar (14,1%), áverkar á brjóstholi (7,6%) og köfnun
(6,8%). Flestir voru 15-17 ára (41,1%). Fleiri dauðsföll áttu sér stað í dreif-
býli (58,5%), og meirihluti bjó með tveimur fullorðnum (77,2%) og tveimur
eða færri systkinum (89,4%). Það dró úr nýgengi yfir rannsóknartímabilið
þar sem hlutfall fyrir drengi fyrir 100.000 íbúa á ári lækkaði úr 1,9 á fyrsta
þriðjungi rannsóknartímabilsins í 0,5 á seinasta þriðjungi (p=<0,05). Fækk-
un á nýgengi var ekki tölfræðilega marktæk fyrir stúlkur. Frá 2001 til 2010
voru drengir 55% og stúlkur 45%.
Ályktanir: Áverkadauðsföllum meðal barna á Íslandi fækkaði yfir
rannsóknartímabilið, sérstaklega á meðal drengja. Þó niðurstöður rann-
sóknarinnar séu góðs viti þarf að stefna að því að draga enn frekar úr
áverkadauðsföllum barna.