Læknablaðið : fylgirit - 03.01.2017, Blaðsíða 93

X V I I I V Í S I N D A R Á Ð S T E F N A H Í
F Y L G I R I T 9 1
LÆKNAblaðið/Fylgirit 91 2017/103 93
97.7). Death-censored graft survival was 98.0% (CI, 95.7-1.00), 95.5% (CI,
92.0-99.1) and 88.1% (CI, 80.4-96.5) at 1, 5 and 10 years, respectively. There
was no difference in patient or graft survival between LD and DD grafts.
Conclusions: Patient and graft survival are comparable to outcomes at
large transplant centers, demonstrating the feasibility of running a quality
transplant programme in a small country in collaboration with larger
centers abroad. The proportion of LD grafts is high in Iceland compared
with other nations.
V106 Aukin æðakölkun í hálsslagæðum sjúklinga með brátt
kransæðaheilkenni og nýgreinda truflun á sykurefnaskiptum
Þórarinn Á. Bjarnason1, Steinar O. Hafþórsson2, Linda B. Kristinsdóttir2, Erna S.
Óskarsdóttir2, Thor Aspelund3, Sigurður Sigurðsson3, Vilmundur Guðnason3, Karl
Andersen4
1Lyflækningasviði Landspítala, 2Háskóla Íslands, 3Hjartavernd, 4hjartadeild Landspítala
thorarinn21@gmail.com
Bakgrunnur: Sykursýki 2 (SS2) og forstig sykursýki (prediabetes) eru
þekktir áhættuþættir fyrir æðakölkun. Markmið rannsóknarinnar var að
meta áhrif SS2 og forstig sykursýki á magn æðakölkunar í hálsslagæðum
hjá sjúklingum með brátt kransæðaheilkenni (BKH).
Aðferð: Sjúklingar sem lögðust inn á hjartadeild Landspítala sem ekki
höfðu verið greindir með SS2 var boðið að taka þátt í rannsókninni. Mæl-
ingar á sykurbúskap (fastandi glúkósi í plasma, HbA1c og sykurþolspróf)
voru gerðar í innlögn og endurteknar þremur mánuðum seinna. Æða-
kölkun í hálsslagæðum var metin með stöðluðum hálsæðaómunum þar
sem sjúklingar voru flokkaðir eftir því hvort æðakölkun var til staðar eða
ekki og heildarflatarmál æðakölkunar (HFÆ) reiknað.
Niðurstöður: Tvöhundruð fjörutíu og fimm sjúklingar (78% karlar, meðal-
aldur 64 ár) tóku þátt í rannsókninni. Sjúklingar með eðlilegan sykurefna-
skipti voru 28,6%, 64,1% með forstig sykursýki og 7,3% með SS2. Æða-
kalkanir í hálsslagæðum greindust hjá 48,5%, 66,9% og 72,2% sjúklinga
með eðlilegan sykurefnaskipti, forstig sykursýki og SS2. Stigvaxandi HFÆ
var hjá sjúklingum með eðlileg sykurefnaskipti til sjúklinga greinda með
SS2 þar sem 25,5% og 35,9% aukning á HFÆ sást hjá sjúklingum með ný-
greint forstig sykursýki og SS2 miðað við sjúklinga með eðlileg sykurefna-
skipti (p=0,04). Í fjölþátta aðhvarfsgreiningu var gagnalíkindahlutfall hjá
sjúklingum með nýgreint forstig sykursýki eða SS2 2,17 (95% Cl 1,15-4,15)
að hafa æðakölkun í hálsslagæðum samanborið við sjúklinga með eðlileg
sykurefnaskipti.
Ályktun: Algengi æðakölkunar í hálsslagæðum sjúklinga með BKH er
hátt og er stigvaxandi hjá sjúklingum með nýgreinda truflun á sykurefna-
skiptum. Nýgreint forstig sykursýki og SS2 hjá sjúklingum með BKA eru
sjálfstæðir áhættuþættir fyrir æðakölkun í hálsslagæðum.
V 107 Faraldsfræði nýrnasteinasjúkdóms í íslenskum börnum 1985-
2013
Sólborg Erla Ingvarsdóttir1, Ólafur S. Indriðason2, Runólfur Pálsson2, Viðar Ö.
Eðvarðsson3
1Læknadeild Háskóla Íslands, 2nýrnalækningaeiningu lyflækningasviðs, 3Barnaspítala
Hringsins, Landspítala
solborg.erla@gmail.com
Inngangur: Nýrnasteinar eru ekki óalgengir meðal barna en tíðni þeirra
hefur ekki verið vel rannsökuð í þeim aldurshópi. Markmið rannsóknar-
innar var að kanna nýgengi og algengi nýrnasteinasjúkdóms í íslenskum
börnum síðastliðin 30 ár.
Efniviður og aðferðir: Í þessari afturskyggnu rannsókn var gagna aflað
úr sjúkraskrárkerfum Landspítala, Sjúkrahússins á Akureyri og Röntgen
Domus Medica er tóku til sjúkdóms- (ICD), myndgreiningar- og aðgerða-
kóða er skilgreindu nýrnasteina meðal einstaklinga <18 ára aldri. Aldurs-
staðlað nýgengi nýrnasteina í þessum aldursflokki var reiknað út frá
mannfjöldatölum Hagstofu Íslands fyrir tímabilin 1985-1989, 1990-1994,
1995-1999, 2000-2004, 2005-2009 og 2010-2013. Algengi var reiknað fyrir
árin 1999-2013.
Niðurstöður: Alls greindust 187 einstaklingar með sinn fyrsta stein á rann-
sóknartímabilinu og af þeim voru 111 (59%) stúlkur. Miðgildi (spönn)
aldurs við greiningu var 15,0 (0,2-17,99) ár. Árlegt nýgengi jókst úr að
meðaltali 3,7/100,000 á fyrstu 5 árum rannsóknartímabilsins í 11,0/100,000
á árunum 1995-2004, en minnkaði svo niður í 7,8/100,000 á árunum 2010-
2013. Mesta aukning á nýgengi reyndist vera meðal stúlkna á aldrinum
14-17 ára en þar jókst nýgengið úr 9,8/100,000 árin 1985-1989 í 39,2/100,000
árin 2010-2013. Algengi nýrnasteinasjúkdóms meðal barna árin 1999-2013
var að meðaltali 44/100,000 hjá drengjum og 51/100,000 hjá stúlkum og
breyttist ekki marktækt á tímabilinu.
Ályktanir: Nýgengi nýrnasteinasjúkdóms fór vaxandi á rannsóknar-
tímabilinu, fyrst og fremst vegna mikillar aukningar á tíðni sjúkdómsins
meðal stúlkna á aldrinum 14-17 ára. Þó svipuðum breytingum hafi ver-
ið lýst í nýlegum erlendum rannsóknum vekur lækkandi nýgengi meðal
drengja síðustu 10-15 árin athygli.
V 108 Endurkomutíðni nýrnasteinasjúkdóms í íslenskum börnum
1985-2013
Sólborg Erla Ingvarsdóttir1, Ólafur S. Indriðason2, Runólfur Pálsson2, Viðar Ö.
Eðvarðsson3
1Læknadeild Háskóla Íslands, 2nýrnalækningaeiningu lyflækningasviðs, 3Barnaspítala
Hringsins, Landspítala
solborg.erla@gmail.com
Inngangur: Nýgengi nýrnasteinasjúkdóms í börnum hefur verið vaxandi
en endurkomutíðni hefur lítið verið rannsökuð í þeim aldursflokki. Mark-
mið rannsóknarinnar var að kanna endurkomutíðni steina í íslenskum
börnum síðastliðin 30 ár.
Efniviður og aðferðir: Gagna var aflað úr sjúkraskrárkerfum Landspít-
ala, Sjúkrahússins á Akureyri og Röntgen Domus Medica um sjúklinga
með nýrnasteina með sjúkdóms- (ICD), myndgreiningar- og aðgerðakóð-
um frá þessum stofnunum. Sjúkraskrár allra þátttakenda voru yfirfarnar
til að skilgreina þýðið, sannreyna steinasjúkdóm og finna einkenni sem
tengdust sjúkdómnum. Endurkoma nýrnasteina var skilgreind sem merki
um nýjan stein á myndrannsókn eða klínísk endurkoma með blóðmigu
og kviðverkjum. Kaplan-Meier-aðferð var notuð til að meta endurkomu
og log-rank próf til að bera saman hópa.
Niðurstöður: Alls greindust 187 börn með steinasjúkdóm á rannsóknar-
tímabilinu, 76 (41%) voru drengir. Miðgildi (spönn) aldurs hjá drengjum
var 14,6 (0,2-17,9) ár og 15,4 (0,8-17,9) ár hjá stúlkum. Eftirfylgdartími var
13,0 (0-36) ár, á þeim tíma fengu 67 (37%) annað steinakast 1,9 (0,9-18,9)
árum eftir fyrstu greiningu. Marktækur munur reyndist vera á endur-
komutíðni milli þeirra sem greindust árin 1985-1994, 1995-2004 og 2005-
2013 og var 5 ára endurkomutíðni þeirra 9%, 24% og 38% (p=0,002).
Ályktanir: Í þessari lýðgrunduðu rannsókn reyndist endurkomutíðni
nýrnasteina meðal íslenskra barna vera svipuð og hjá fullorðnum. Endur-
komutíðni virðist vera að aukast og gæti það tengst bættri greiningu og
skráningu á nýrnasteinaköstum og/eða umhverfisþáttum sem áhrif hafa
á steinamyndun.