Upp í vindinn - 01.05.2011, Qupperneq 40

Getur það reynst hættulegt fyrir hvern þann sem
þverar veg frá vinsti vegkanti þar sem ökumaður
sér viðkomandi þá seinna en ella. Vinstri beygjur
geta einnig verið varasamar þar sem erfitt er fyrir
ökumann að sjá hvort umferð sé að koma á móti
eins og slysaskrár sýna (RNU, 2010).
Því var með stuðningi Nýsköpunarsjóðs
námsmanna lagt upp í verkefni þar sem ætlunin
er lýsa vanda núverandi girðinga á umferðareyjum
og finna betri lausn. Þessi grein er yfirlit yfir þá
rannsókn en fyrir frekari upplýsingar er vísað til
lokaskýrslu verkefnisins (Arnar Þór Stefánsson
o.fl., 2010).
Aðferðafræði
Aðstoð var fengin hjá Vegagerðinni við athuganir
á hvernig nágrannaþjóðir Islands aðskilja
umferð vélknúinna ökutækja frá gangandi
vegfarendum. Var það verk unnið með því að
senda út fyrirspurnir með tölvupósti á tengiliði
Vegagerðarinnar í Skandinavíu og Bretlandi.
Vonast var eftir að einhver af nágrannaþjóðum
okkur hefði fundið góða lausn á þessum
vanda. Gylfi Sigurðsson, verkefnastjóri hjá
Vegagerðinni, aðstoðaði við að athuga hvort að
núverandi Evrópustaðlar innihéldu upplýsingar
varðandi öryggiskröfur og árekstrarpróf sem hægt
væri að miða við í leit að betri lausn. Einnig var
leitað til Umferðarstofu og Rannsóknarnefndar
umferðarslysa við öflun upplýsinga.
Tíðni umferðaróhappa og slysa tengdum
girðingum á umferðareyjum
Umferðarstofa býr yfir gagnabanka sem hefur
að geyma skrá yfir öll umferðarslys á Islandi síðan
1986. Þessi gagnabanki inniheldur þar að auki
lögreglutexta frá lögregluskýrsum allra slysa frá
árinu 2002 og GPS-hnit þar sem slysið átti sér
stað frá árinu 2003 (Gunnar Geir Gunnarsson,
tölvupóstur). Til að kanna umfang umferðarslysa
sem tengjast girðingum var leitað að slysum þar
sem lögreglutexti innihélt efnisorðin „girðing”
eða „grindverk”. Má sjá niðurstöðuna á Mynd 1.
Út frá mynd 1 sést að ekið er á girðingarnar
í kringum 14 sinnum á ári og var þar af eitt
alvarlegt slys. I flest öllum þessum slysum hefur
bifreið verið ekið útaf vegi vinstra megin og lent
á girðingunni. Skoðað var fyrir sama tímabil
og sömu vegi hversu mörg umferðarslys hafa
orðið þegar ekið er útaf vinstra megin án þess
minnst sé á þessar girðingar. Kom í ljós að það
voru aðeins 7 umferðarslys. Rennir það stoðum
undir að ef bifreið er á annað borð ekið útaf
til vinstri á þessurn vegum, þá lendir bifreiðin
á girðingunum enda almennt lítið bil frá brún
akreinar að girðingunum.
Greining á núverandi girðingum
Hlutverk girðinganna er fyrst og fremst að koma
í veg fyrir að gangandi fólk þveri akbrautir á
tilteknum stöðum. Ljóst er að líta þarf á þessa
girðingu í víðara samhengi, þ.e. einnig m.t.t.
öryggis ökumanna og farþega ökutækja sem
kynnu að keyra á girðingarnar, og m.t.t. öryggis
vegna skerðingar á sjónvegalengd ökumanna.
Ef skoðaður er vegbúnaður sem á að stuðla
að auknu öryggi ökutækja á vegum borgarinnar
líkt og ljósastaurar, skilti og öryggisgirðingar
(vegrið og leiðarar), þá stuðla þessar girðingar
sem stendur einungis að bættu öryggi gangandi
vegfarenda. Engar upplýsingar liggja fyrir um að
grindverkið sé á einhvern hátt árekstrarprófað
og því ómögulegt um að segja hversu mikil áhrif
girðing hefur á ökutæld við árelcstur.
Við árekstur bifreiðar á girðingu þarf að vera
öruggt að enginn teinn úr girðingunum geti
stungist í gegnum ysta byrði bíisins. Eftir að
hafa skoðað myndir af gegnumrekinni bifreið
(RNU, 2009) og ráðfært oklcur við sérfræðinga
(Ágúst Mogensen & Sævar Helgi Lárusson,
samtal) beindist athygli helst að láréttu teinum
girðingarinnar. Við vettvangskönnun kom í ljós
að fleiri láréttir teinar koma ekki í veg fyrir að
hægt sé að klifra yfir girðinguna heldur þvert á
Umferðarslys þar sem ekið er á girðingar á umferðareyjum
25 -i---------------------------------------------------
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 Jan - Maí
2010
■ Óhöpp án meiðsla ■ Slys með litlum meiðslum ■ Alvarleg slys
Mynd 1: Fjöldi slysa þar sem ekið er á girðingar sem fengusc frá Umferðarscofu. Þeirra ergecið í 118 lögregluskýrslum á 7 árum.
Grafunnið úrgögnum frá Umferðarscofu
40 .upp í vindinn