Sjómannadagsblað Snæfellsbæjar - 01.06.2000, Qupperneq 15

Sjómannadagsblað Snæfellsbæjar 2000
13
kvæmt fyrir útgerð og vinnslu, því
menn voru sífellt í kapphlaupi
hver við annan, voru að skipta út
veiðarfærum mjög ört til að ná
sem allra mestu á land.”
Kvótakerfið
skásti kosturinn
en ekki gallalaust
Arið 1984 er það svo sem
lcvótakerfinu er lcomið á og við
ákvörðun á kvóta einstakra skipa
Mynd: Örn J.
voru árin 1981-1983 notuð til
viðmiðunar og segir Kristinn að
sú úthlutun hafi lconiið vel út fyr-
ir Rif. ,,Hér voru bátar sem höfðu
aflað vel á þessum árum og lcomu
því vel úr þessari skiptingu. Á
staðnum hafa verið dugmiklir að-
ilar í útgerð frá upphan og héðan
hafa veiðiheimildir aldrei verið
seldar, það má segja að hér hafi
verið stöðugur vöxtur í útgerð frá
byrjun.”
Alveg síðan lcvótalcerfinu var
komið á, sérstaldega eftir 1990,
festist það í sessi og á síðustu
misserum hafa mildar umræður
átt sér stað um réttmæti þessarar
fiskveiðistjórnunar. Óhætt er að
segja að lcerfið sé mjög umdeilt
meðal þjóðarinnar en Kristinn
bendir á að kerfinu fylgi bæði
kostir og gallar. „Veiðistýring með
þessum hætti er sú hagkvæmasta
sem útgerðarmaður getur unnið
eftir, það er tvímælalaust kostur
að geta skipulagt veiðar sínar sjálf-
ur út frá haglcvæmnissjónarmið-
um. En gallar kerfisins eru noklcr-
ir. Leiga veiðiheimilda hefur verið
allt of rúm, menn hafa getað selt
frá sér aftur og aftur óveiddan fisk
frá sér. Framsalið á aflanum þarf
að vera takmarkað. Það er auðvit-
að eldcert vit í því að menn geti
hagnast á aflaframsali án þess að
gera út skip og veiða fiskinn sjálf-
Veiðirétturinn
verði hreinn afnotaréttur
Kristinn telur að veiðirétturinn
eigi að vera hreinn afnotaréttur.
„Eg mundi vilja þrengja framsals-
ákvæðið verulega. Það þarf að
vera þannig að þú getir skipt á
fislctegundum á milli skipa og ef
erfiðleilcar, eins og vélabilanir og
ef skip verða fyrir tjóni af ein-
hverjum ástæðum, þá missi slcipið
elcki veiðiheimildirnar eins og nú
er.” Kristinn telur það lílca galla á
lcerfinu hve erfitt sé að lcomast inn
í greinina fyrir nýliða. Þá sé það
afar óeðlilegt í þessu kerfi að
menn geti farið með hundruðir
milljóna út úr greininni eins og
dæmi eru um á síðustu misserum.
Kristinn bendir einnig á að einn
slæmur blettur á kerfinu sé brott-
kast á fiski sem sé því miður stað-
reynd. Ennfremur segir Kristinn
um lcerfið: „Það hefur verið afar
slæmt fyrir sjávarplássin út á
landsbyggðinni þegar stórir út-
gerðaraðilar ákveða að hætta út-
gerð eða sameinast öðrum yfir-
tækjum annars staðar og selja
burtu veiðiheimildirnar og nánast
rústa byggðinni. Það væri eldci
óeðlilegt að hluti lcvótans væri
byggðatengdur. Eg tel líka nauð-
synlegt að lcvótanum verði úthlut-
að eftir tegundum báta,
þannig að kvótinn færist
ekki á milli báta, frystitogara
og smábáta. Kvótakerfið
þarf að vera vinveitt einyrlcj-
anum og fjölslcyldufyrirtækj-
um, það er slæmt að kvótinn
safnist allur á fárra manna
hendur.”
Aðspurður um horfurnar
framundan á hugsanlegum
breytingum á kvótalcerfinu
bendir Kristinn á að nú sé
nefnd að störfum sem end-
urskoða eigi lögin um stjórn
fislcveiða. „Fiskveiðistjórn-
unarlcerfið er mjög umdeilt
eins og það er nú og ég hef
þá trú að hægt sé að sníða af
mestu agnúana og ná um ..
M* • / / j> ðystkimn
mem satt en nu er.
Fjölskylduútgerð af lífi og sál
Víkur nú talinu aftur að útgerð-
inni sjálfri hjá Kristni og fjöl-
skyldu hans, en hún hefur staðið
saman að rekstrinum sem hefur
reynst afar farsæll frá upphafi.
Eiginlcona Kristins, Þorbjörg Al-
exandersdóttir, er skrifstofustjóri
og ein dóttirin, Erla, er fram-
kvæmdastjóri Sjávariðjunnar. Á
tveimur bátum, innan við 10
tonn hvor, Litla Hamri og Sæ-
hamri róa þeir svo synir hjón-
anna, Halldór og Alexander. Tvær
dætur hjónanna búa síðan í
Reykjavík, Kristjana sem er lyfja-
fræðingur og Bergþóra bygginga-
verkfræðingur. Af þessari upptaln-
ingu má ljóst vera að yfirbygging
útgerðarinnar er ekki mikil, þar
sameinar fjölslcyldan lcrafta sína
og uppskeran er öllum sem til
þekkja augljós: blómlegt og traust
fyrirtæki - sem Kristinn reyndar
viðurkennir að kostar mikla
vmnu.
Kristinn hætti sjálfur á sjó 1992
og sneri sér þá að stjórnun útgerð-
arinnar á landi. Árið 1994 stofn-
aði fjölskyldan fiskvinnslufyrir-
tælcið Sjávariðjuna sem sérhæfir
sig í útflutningi á ferskum og
frystum fiski. Fiskurinn er sendur
með flugi bæði á Evrópu- og
Bandarílcjamarkað. Aflcastageta
þessarar vinnslu er 5-8 tonn af
þorslci á dag en alls vinna 20-24
starfsmenn við Sjávariðjuna. Sjó-
menn útgerðarinnar eru 12 talsins
en helmingurinn af fisknum sem
unnin er í Sjávariðjunni kemur frá
Alexander og Erla á bryggjunni í Rifi.
Mynd: PSJ