Fróðskaparrit - 01.01.1987, Blaðsíða 147

Fróðskaparrit - 01.01.1987, Blaðsíða 147
TVÆR FØROYSKAR DOKTARARITGERÐIR 151 allerede i min indledning har givet udtryk for. Vi fár en ganske kort belysning af det færøske undervisningsvæsen, báde det gamle uofficielle og det senere officielle. Jeg synes respondenten burde have foreta- get en beskeden komparativ analyse af in- tentionerne med og kundskabskravene i lo- vene af 1845,1854 og 1872-oghave pávist, hvordan det relativt høje ambitionsniveau i 1845-loven reduceredes til næsten ingen- ting i 1872, resulterende med tragedien i 1912-anordningen, som - ikke pá dansk, men færøsk initiativ - kriminaliserede fær- øsk som »kultursprog« og i lange tider for- pestede det politiske klima mellem Færøer- ne og Danmark. Selvom man máske kan tale om to forskellige samfundssfærer, hang spørgsmálet om skolesprog og om kirke- sprog uløseligt sammen. Derefter følger en beskrivelse af det »gamle« kirkelivs organisering og nye ude- fra kommende religiøse bevægelsers »at- tack« pá de gamle institutionaliserede og cementerede former. Netop i denne sam- menhæng ville det have været interessant med nogle forsøg - via mentalitetshistori- ske tilgangsvinkler - at trænge ind i menne- skenes sind, naturligvis med alle de forbe- hold og al den moderation, som ligger i det uomgængelige faktum, at disse færøske mennesker ikke længere eksisterer som fy- siske historiske studieobjekter. Kapitlet om det færøske sprogs »tilbagetrængning og forfald« vil jeg foreløbig springe over, idet det er skrevet pá grundlag af velkendt eksisterende litteratur. Jeg vil dog lige be- mærke, at der ikke kan herske tvivl om »til- bagetrængningen«; derimod er det et spørgsmál, om det er berettiget at tale om et »forfald«. Forfaldet var i hvert fald ikke større end, at det dog kunne genrejses, og at P. M. Rasmussen netop derfor har fáet lejlighed til at skrive en afhandling om det- te emne. Jeg anskuer snarere »problemet« som en speciel form for »arbejdsdeling« mellem færøsk og dansk. Mere interessant finder jeg responden- tens diskussion af spørgsmálet om det færø- ske samfunds »karakter« i det 19. árh.: Ek- sisterede der en færøsk »enhedskultur«, som viste sig at være uigennemtrængelig for udefra kommende gudelige retninger, eller var der tale om et vulnerabelt samfund i op- brud. Forestillingen om en »enhedskultur« som et »funktionelt alternativ« til nye aggres- sive religiøse retninger er dog først frem- kommet efter, at jeg selv mente at have be- vist netop det modsatte. Det kan naturlig- vis ikke andet end glæde en opponent, at respondenten ligger pá linje med ham — som i dette tilfælde. Jeg finder ogsá Petur Mar- tin Rasmussens egen filosofiske eller aka- demisk-logiske begrundelse overbevisen- de, at en »enhedskultur« i sig selv ifølge sit begreb er et statisk fænomen, som ikke samtidig kan være i »rivende bevægelse«. Efter disse kapitler, som jeg normalt ville kalde en indledning, vendes der tilbage til det færøske sprog »før nationalbevægelsen -den begyndende sprogrejsning«. Denne - efter min mening alt for langsommelige - nye indledning bringer ikke meget nyt; det meste er skrevet før. Jeg vil dog medgive, at en forklarende baggrund af den art kan have sin berettigelse og ligefrem kan være nødvendig - men ikke i den udstrækning. De fleste udredninger kunne have været forklaret med kilde- og litteraturhenvisnin- ger til kendte værker; i hvert fald er det ikke nødvendigt med citater af citater, hvor dette kunne være undgáet - uden at gá ud over troværdigheden eller tilforlade-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160

x

Fróðskaparrit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.