Morgunblaðið - 23.06.1987, Side 13

Morgunblaðið - 23.06.1987, Side 13
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 23. JÚNÍ 1987 13 RUGLAÐA LÖG- MÁLIÐ EÐA LÖG- MÁL RUGLSINS eftir Vilhjálm Egilsson Kvennalistinn reynir nú að af- saka það fyrir þjóðinni að hafa fært framsókn völdin. Þær leitast við að sannfæra sjálfar sig og aðra um að þær séu sigurvegarar stjóm- armyndunarviðræðnanna, þótt þær hafí glutrað niður tækifærinu til þess að komast í ríkisstjóm. Þessir tilburðir em af svipuðum toga og yfirlýsingamar um að Neil Kinnock hafí verið sigurvegari kosningabar- áttunnar í Bretlandi, þótt Margrét Thatcher hafí unnið kosningamar. Skilningsleysi á viðhorfum vinn- andi fólks varð Kvennalistanum að fótakefli í stjómarmyndunarvið- ræðunum. Kvennalistinn vildi lögbinda lágmarkslaun án þess að skeyta nokkm um afleiðingar slíkrar aðgerðar á vinnustöðunum, þar sem fólkið hefur komið sér sam- an um launahlutföli. Ruglaða lögrnálið Fulltrúar Kvennalistans kvarta mjög undan því að allt frá þeim tíma sem menn hófu að ráða hver annan í vinnu skuli launahlutföll ekki hafa verið í takt við það sem æskilegast þykir i hægindastólum á Seltjamamesinu. Víst er að Kvennalistinn er ekki einn á báti um að þykja lögmál vinnumarkað- arins mglað og að litlu hafandi. Þannig taldi Hammúrabí sig þurfa að skipa fyrir um daglaun verka- manna og iðnaðarmanna. Þegar forfeðmm okkar gekk illa að ráða fólk í vinnu fyrir það kaup sem þeir vildu borga héldu þeir til ír- lands og tóku sér þræla. Þau Peron og Evita létu sig ekki muna um það að hækka lágmarkslaun eftir því hvemig lá á þeim þann og þann daginn. Hvemig sem á því stendur þá hefur fólkið sem hefur ráðið sig í vinnu í gegnum tiðina ekki viljað sætta sig við að hugsjónir fólksins í hægindastólunum réðu launum og launahlutföllum. Gildir þar einu hvort hægindastólamir vom í höll- um Hammúrabís, við langeld í skála á þjóðveldisöld, í svefnherbergi í Buenos Aires eða bara í stofu á Seltjamamesinu. Fólkið á vinnu- markaðnum hefur öld fram af öld viljað fá sanngjama umbun fyrir verk sín. Laun og launahlutföll hafa mót- ast samkvæmt þeirri meginreglu að endurspegla verðmætasköpun í hvetju starfí og ásóknina í að vinna það. Iðulega hafa verið gerðar til- raunir til þess að afsanna lögmálið. Má nefna lögleiðingu þrælahalds, bann við launahækkunum, lögbind- ingu lágmarkslauna og hvað sem nöfnum tjáir að nefna. Löng tíma- bil hafa komið þar sem lögmálið hefur ekki fengið að hafa sinn gang. En einhvem veginn hefur hæginda- stólaliðið, allt frá Hammúrabí til Kvennalistans, þurft að horfast í augu við það fym eða síðar, að vilji fólksins hefur fengið að ráða. Þetta mglaða lögmál vinnumarkaðarins hefur reynst ótrúlega lífseigt. Lögmál ruglsins Kvennalistinn lagði til að lög- binda lágmarkslaun og þær upphæðir sem heyrðust nefndar í því sambandi vom frá 35.000 til 40.000 krónur á mánuði. Enginn er ofsæll af því að þurfa að lifa af slíkum launum og samt væri þjóðin sannarlega lánsöm ef hægt væri að hækka lágmarkslaunin uppí þó ekki væri nema 35.000 krónur á mánuði. En með því að hækka laun- in t.d. í 35.000 krónur á mánuði væri verið að eyðileggja starfsald- urskerfin á þessum hluta launastig- ans. Mörg störf í fyrirtækjum sem hafa verið misjafnlega launuð ára- tugum saman væm allt í einu orðin jaftit launuð. í sumum tilfellum væri allt í einu ekkert greitt fyrir aukna ábyrgð eða aukið álag. Sumt faglært fólk væri allt í einu komið á svipað kaup og ófaglært. Þannig má lengi halda áfram. Hugmyndir Kvennalistans um lögbindingu lágmarkslauna em mgl og lögmál raglsins er miskunnar- laust og klikkar aldrei. í kjölfar Vilhjálmur Egilsson „Löng tímabil hafa komið þar sem lögmálið hefur ekki fengið að hafa sinn gang. En ein- hvern veginn hefur hægindastólaiiðið, allt frá Hammúrabí til Kvennalistans, þurft að horfast í augu við það fyrr eða síðar, að vilji fólksins hefur fengið að ráða.“ lögbindingarinnar hefðu fyrst þeir sem em næst lágmarkinu hækkað í launum og síðan koll af kolli upp allan launastigann. Jafnvel hæg- indastólaliðið í Kvennalistanum myndi spyija af hverju það ætti ekki rétt á sömu launahækkun og aðrir. Og hækkun launa yfír línuna um tugi prósenta leiðir til hækkun- ar verðlags um tugi prósenta. Það lögmál var t.d. staðfest á ámnum 1970 til 1983 þegar kauptaxtar hækkuðu um 7.000% en verðlagið öllu meira, þannig að kaupmáttur taxtanna lækkaði um 10%. Lögmál framfaranna Það er margt óleyst verkefnið í þjóðfélaginu. Kjörin þurfa að batna ekki síst hjá þeim sem minnst hafa. En til þess að geta bætt lq'örin þurfum við framfarir. Og lögmál framfaranna er að þær verða aðeins samfara aukinni verðmætasköpun í atvinnulífinu. Aðeins öflugt at- vinnulíf getur staðið undir góðum launum og þeirri velferð sem við sækjumst öll eftir. Við þurfum líka að gera þjóð- félagið betra. Kvennalistinn hefur á undanfömum ámm beitt sér fyrir bættum hag kvenna. Á því hefur verið mikil þörf því á mörgum svið- ' um hafa konur mátt þola ótrúlega fordóma. En hins vegar er hæpið að uppræta fordóma gagnvart kon- um með því að innleiða nýja eins og stundum hefur bmnnið við í málflutningi Kvennalistans. Skiln- ingsleysi Kvennalistans á viðhorf- um fólksins á vinnumarkaðnum ber t.d. vott um fordóma. Almennt viðhorf gagnvart kon- um er sem betur fer að breytast og fordómamir em á undanhaldi. Feður nútímans (nema e.t.v. hörð- ustu framsóknarmenn) ala dætur sínar upp í því að þær eigi ekki að hafa lægri laun en synir vina þeirra. Feður nútímans vilja sjá dætur sínar eiga sömu möguleika til þess að komast áfram og sjmimir. Skilningsleysi Kvennalistans á lögmáli vinnumarkaðarins er því bagalegt. Ef tillaga þeirra hefði náð fram að ganga hefði það hamlað gegn framfömm og bættum hag kvenna ekki síst. Framsókn hamlar líka gegn framfömm þegar hún er við völd. Þó er nú meiri von til árangurs með Framsókn en með því að ofurselja þjóðina lögmáli mglsins. Höfundur er formaður Sambands ungra sjálfstædismanna. VELTIR BÝÐUR SÆNSKU KONUNGSHJÓNIN VELKOMIN TIL ÍSIANDS Volvoumboöiö á íslandi óskar konungshjónunum ánægjulegrar dvalar meðan á heimsókn þeirra stendur. Sænsk sýning I tilefni konungskomunnar opnar í dag sýning á sænskum framleiðsluvörum aö Skógarhlíö 10 (Landleiðir- Scania umboðiö). Þar sýnir Veltir Volvobíla, fólks- og vörubifreiöar ásamt Hiab krönum fyrir fiskiskip. Veriö velkomin. Suðurlandsbraut 16-sími 691600

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.