Jökull


Jökull - 01.12.1983, Blaðsíða 75

Jökull - 01.12.1983, Blaðsíða 75
Chemical Monitoring of Jökulhlaup Water in Skeiðará and the geothermal system in Grímsvötn, Iceland. SIGURÐUR STEINÞÓRSSON Science Institute, University of Iceland, Dunhaga 3, 107 Reykjavík. NÍELS ÓSKARSSON Nordic Volcanological Institute, University of Iceland, 101 Reykjavík ABSTRACT The glacial river Skeidará was continuously monitored for solute chemistry during the years 1971 and 1972 in which period ajökulhlaup of 3.2 krrd volume took place in the river. In addition, other glacial rivers in Iceland issuing from subglacial volcanic or hydrothermal areas have been monitoredfrom time to time. The article describes the solute chemistry of the rivers Skeidará and Skaftá, offering an interpretation of the hydrothermal systems beneath Vatna- jökull responsible for the jökulhlaups. In conclusion some points are made regarding the prediction of jökulhlaups by the chemical monitoring of glacial rivers. The dissolved load of the rivers Skeidará and Skaftá can be traced to three sources, i.e. solutes contained in the precipitation, those derived from the dissolution of the suspended load, and those having a hydrothermal origin. The analyses of the burst water can be corrected for the non- hydrothermal components permitting evaluation of the com- position of hydrothermal Jluids. The analyses allow an estimalion of (1) the temperature of the Grímsvötn geothermal system in theyears prior to the jökulhlaups 1972 and 1982, (2) the dilution of the hydro- thermal fluid by melt water and (3) water seeping into the system from other sources, and (4) the power of the system. The calculated temperature of the geothermal componenl of the 1972 hlaup was 10TC, that of the 1982 hlaup 192PC. The thermal energy in Grímsvötn was 4160 MW príor to 1972 and 5590 MWprior to 1982; this change could be the result of a minor eruption in Grímsvötn in 1972. It is shown that the Grímsvötn system is dominated by hydrothermal water whereas that of the Skaftá source is dominated by steam. INTRODUCTION Jökulhlaups, or catastrophic bursts of glacial rivers, are fairly common phenomena in Iceland. The mechanism for triggering the hlaups may entail either a purely hydrostatic floating of the ice barrier of an ice-dammed lake, or a volcanic eruption may be involved. Likewise, the flood water itselfmay be derived from three sources: precipitation of surf- ace water percolating through the glacier ice, melt- ed ice, and geothermal water from subglacial ther- mal areas. Instances ofall these possibilities are well known in Iceland and have been described by vari- ous authors. In particular, Thorarinsson (1974, 1975) has made a comprehensive compilation of the jökul- hlaups from Grímsvötn in Vatnajökull and from Katla in Mýrdalsjökull, and Bjömsson (1974, 1976, 1977) has elucidated the mechanism of accumul- ation and flooding. Three subglacial volcanoes have been active in Iceland in this century: Thórdarhyma in the SW slope of Vatnajökull erupted in 1903; Katla, beneath Mýrdalsjökull, erupted in 1918 and possi- bly gave a minor eruption in 1955 (Thorarinsson 1975), and Grímsvötn beneath Vatnajökull erupted in 1922 and 1934 (Thorarinsson 1974). Furthermore, Tómasson et al. (1974) have suggested that the Jökul- hlaup in Skeidará in 1972 may have been associated with a minor eruption in Grímsvötn. Skeidará, the main river draining Grímsvötn, has flooded on aver- age every 6 1/2 years since 1934 without there being visible evidence ofvolcanic activity. In the Skeidará floods water of all three types enumerated above is present: there is a sizeable meteoric component in the llood water, there is almost always a flood associated with an eruption, but the majority of the floods occur without an eruption (e.g. Thorarinsson 1974). Particularly, the Katla-floods in South Iceland are extremely catastrophic, bursting on suddenly with full force with a minimum of pre-warning. In previous centuries Katla has erupted fairly regul- arly, twice every century (Thorarinsson 1975). The prediction of an eruption and the associated jökul- hlaup is of considerable security moment because of JÖKULL 33. ÁR 73
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184

x

Jökull

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Jökull
https://timarit.is/publication/1155

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.