Morgunblaðið - 16.07.1977, Blaðsíða 25

Morgunblaðið - 16.07.1977, Blaðsíða 25
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 16. JULI1977 25 ¦;-;:;:;:;;;;!S;:;:;:s>:;:;:;:;:v^;ís;:>:;:i;:;:;:::;:í:;:::::;:;:;:: BERLh Óbrotgjarn minnisvarói umóvinsært stjórnarfar Um þessar mundir eru tæp 16 ár frá því að Berlfnarmúrinn var reistur, en það var nánar tiltekið hinn 13. ágúst 1961, að valdhafar í A-Þýzkalandi létu reisa hann og f ullkomnuðu þannig algera innilokun fólks- ins í riki sínu. Klukkan var 2 að nóttu 13. ágúst 1961, er a-þýzkar her- sveitir tóku sér skyndilega stöðu á mörkum A- og V- Berlínar og lokuðu þeim með gaddavirsgirðingum. Skrið- drekar óku að þeim stöðum, sem voru mikilvægastir, og her- sveitir búnar þungum vopnum komu sér fyrir. Næsta daga á eftir var svo komið upp þykk- um vegg úr steinsteypu og hlöðnu grjóti, og öðrum þver- girðingum, og hafði öflug a- þýzk herlögregla umsjón með framkvæmd verksins. Aðgerðir þessar komu í kjöl- far síaukins straums flótta- manna frá A-Þýzkalandi til Berlínar. Sólarhringinn næstan á undan höfðu 24oo A- Þjóðverjar komið ti) V-Berlínar og höfðu aldrei verið jafnmarg- ir. 1 yfirlýsingu, sem Varsjár- bandalagið gaf út, varðandi lok- un markanna milli borganna, var m.a. sagt að landamærun- um hefðu verið lokað í þvl skyni „að fæla lítilsgildar manneskjur i A-Þýzkalandi frá þvi að svíkjast undan merkj- um" og austur-þýzka stjórnin tilkynnti að þetta ástand myndi haldast unz f riðarsamningar hefðu verið gerðir. í orðsendingu frá Vesturveld- unum til rússneska her- námsstjórans vegna þessara að- gerða segir m.a. „Allt frá þvi að samgöngubannið var sett á Ber- lín, 1948, hef ur f jórveldasam- komulagið um Berlín ekki verið rofið með jafn svivirðilegum hætti." Þessi andmæli sem önn- ur voru hins vegar algerlega virt að vettugi af hálfu Sovét- rikjanna og Willy Brandt, borgarstjóri V-Berlínar, lýsti þvi yfir að ákvarðanir kommún- rsta sýndu algera uppgjöf þeirra manna, sem farið hefðu með völd á hernámssvæði Sov- étrlkjanna I Þýzkalandi. Pravda, málgagn sovézka kommúnistaflokksins, skýrði frá því; að fyrirskipunin um að loka landamærunum milli Austur- og V-Berllnar hefði verið gerð með fullu samþykki ibúa A-Berllnar. Sagði blaðið að til þessara ráðstafana hefði ver- ið gripið, til að koma I veg fyrir hinar síauknu f erðir „umboðs- manna heimsvaldasinna og njósnara" til A-Berlínar. Hvergi var hins vegar vikið að Dauðalinan Sorg við múrínn því að ráðstöfunin væri til þess gerð að stöðva hinn mikla flóttamannastraum frá A- Þýzkalandi. Múrinn svipti Berlínarbúa opinni samgönguleið yfir svæðamörkin í borginni, og voru þar með rofin enn ein samgöngutengsl milli Þjóð- verja i austur- og vesturhluta landsins. Síðan hafa Þjóðverjar æ ofan I æ orðið að gjalda fyrir tilraunir til að komast milli landshluta með fangavist, áverkum eða jafnvel lifinu. Fyrstu 10 árin eftir að múr- inn var reistur biðu 64 manns bana við tilraunir til að komast yfir hann, og jafnframt fórust 78 á dauðaræmunni meðfram markalínunni milli lands- hlutanna. Rúmlega 9000 manns hlutu fangelsisdóma I A- Þýzkalandi vegna flóttatil- rauna. Framtil ársins 1968 tókst 27518 manns að flýja til V-Berlínar en frá þvi ári hafa ekki verið gef nar út opinberar tölur, en vitað er að alltaf tekst nokkrum hundruðum manna að fíýja árlega, þótt stöðugt sé hert á eftirliti og flóttatil- raunirnar séu lifshættulegar. Frá árinu 1949 og þar til Berlínarmúrinn var reistur er vitað um 2.732,734 manns, sem flýðu til V-Þýzkalands og frá 1945 til sama tima er talið að um 4 milljónir manna hafi flú- ið. Berlinarmúrinn lokaði þess- ari leið og þar með undankomu- leið þeirra, sem vildu flýja ófrelsið, enda var það eina markmið a-þýzku stjórnarinnar með byggingu hans. Mánuðinn á undan hafði fjóldi flótta- manna náð hámarki, en þá flýðu um 30 þús. manns til V- Berlínar. Athyglisvert var, að ungt fólk var mikill hluti þess- ara flóttamanna og tilheyrði einmitt þeirri kynslóð, sem frá æsku hafði alizt upp við fræði kommúnismans, kenninguna um ekkert lif væri ákjósanlegra því sem grundvallaðist á kenn- ingum Marx og Lenins. Berlinarmúrinn stendur enn og er óbrotgjarn minnisvarði um lífsskoðun og stjórnarfar, sem er svo óvinsælt meðal þeirra þegna, sem við það búa, að reisa verður Berlinarmúra utan um þá til þess, að þeir flýi ekki burtu.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.