Morgunblaðið - 20.06.1982, Síða 27

Morgunblaðið - 20.06.1982, Síða 27
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 20. JÚNÍ1982 27 Ljósmynd- ir Ken Reynolds Eitt framlag Norræna húss- ins er sýning á 65 ljósmyndum eftir Englendinginn Ken Reyn- olds (f. 1938). Á unga aldri fékk Reynolds mikinn áhuga á nútíma tónlist. Á því sviði mun hann hafa unn- ið brautryðjendastarf og kom slíkri tónlist á framfæri með skipulagningu tónleika sam- fara annarri kynningu. Það var ekki fyrr en árið 1980 að ferill Reynolds hófst fyrir alvöru á sviði ljósmyndunar og munu sýningar hans á Nýja Sjálandi, Finnlandi og í Edinborg vakið umtalsverða athygli. Svo sem sjá má er hér komið enn eitt dæmi um það, að áhugi á einni listgrein verður til þess að skerpa sýn til annarra listgreinar er svo tekur gerand- ann algerlega fanginn. Ken Reynolds fæddist í Wales en fluttist á unglingsár- um sínum til London. Síðan hefur hann dvalið í Glasgow, Manchester, Théran, Aberdeen en býr nú í Edinborg. Þá hefur hann ferðast um Norðurlönd, Júgóslavíu og víðar með myndavélina í malnum. Það má einmitt sjá það greinilega á myndum gerand- ans, að hann er maður víðförull og einn þeirra er hefur næmt auga fyrir smáatriðunum allt í kring. Uppistaðan á sýningunni í Norræna húsinu er nefnilega undantekningarlaust upplifun smáatriða hvunndagsins, en í þeim eru faldir miklir töfrar fyrir þá er skilja margbreyti- leikann í hinu smáa ekki síður en í hinu hrikalega. Hið smáa er nefnilega jafnlítið smátt og hið stóra er stórt. Á sama hátt og það er einnig til fegurð í „glissando" í tónlist ekki síður en í hinum hæstu tónum. Þann- ig hafa menn ekki til nein al- gild sannindi um hvað fegurð í rauninni er og það gerir lífið einmitt svo spennandi. Það sem undirrituðum þótti strax mest sláandi, er hann kom inn á sýn- inguna, var einfaldleiki og tær- leiki myndanna ásamt því hve miklum áhrifum gerandinn nær úr knöppu myndefni. Gott dæmi um þetta eru myndirnar er blasa við hægri hönd skoð- andans er inn í salinn er geng- ið, sem eru hverri annarri betri (nr. 58—65). Mætti benda á ótal myndir á sýningunni eru tóku mig fanginn við fyrstu yfirferð, en ég læt mér nægja að bæta við fyrri upptalningu myndum líkt og nr. 1, 25, 28, 30, 33 og 47. Tel ég að í þeim öllum komi fram bestu eiginleikar gerand- ans, næmni hans fyrir smá- atriðum og tærleika. Á köflum líkjast sumar myndirnar frekar hreinni myndlist en ljósmyndum og er það vegna hárnákvæmrar myndbyggingar og skörpu auga fyrir samræmi og andstæðum á myndfleti. Við þetta bætist ljósnæmt minni filmunnar og ljóðrænn veruleiki, höndlaður úr brotabroti sekúndunnar og ögurstund veruleikans. — Þetta er sýning sem margir hafa áreiðanlega nautn af að skoða. Hl'^ m 7 m ^ • M 1 Keramik: Kolbrún Björgólfsdóttir. Fatahönnun: Sigrún Gudmundsdóttir. Silfur: Jón Snorrí Sigurosson. Hönnun'82 Valtýr Pétursson Ein af þremur sýningum, sem Kjarvalsstaðir leggja til Lista- hátíðar 1982, er sýning listmuna, er nefnist HÖNNUN 82. Þar leiða saman hesta sína framleið- endur og listamenn á mörgum sviðum. Ekki man ég til þess, að slíkur atburður hafi átt sér stað áður í sögu Kjarvalsstaða, en listiðnaðarsýningar hafa verið þar á ferð áður. Þessu má sann- arlega fagna, því að list og fram- leiðsla á samleið, sem ekki verð- ur rofin. Listin á að verða eðli- legur þáttur í daglegu lífi fólks. Svo eðlilegur, að hún verði vart greind frá notagildi hlutanna í daglegri návist okkar. Líf án listar er dapurlegt og snautt öllu því, er örvar og auðgar tilveru vora. Ég verð að játa að er ég gekk í salinn, þar sem Hönnun 82 er til húsa, að sýningin kom mér mik- ið á óvart. Heildarsvipur þessar- ar sýningar er óvenjulegur. Hressilegur og ferskur blær leik- ur þar um hlutina og hvert og eitt einasta verk fær að njóta sín svo rækilega að unun er að. All- ur frágangur þessarar sýningar er á þann veg, að sómi er að. Þarna eru farnar nokkuð ný- stárlegar leiðir, og það er afar vel valið til sýningarinnar og skapaður heildarblær, sem er í sjálfu sér listaverk. Þarna er einnig mikið af sérlega vel hönn- uðum hlutum á flestum sviðum: Leirmunir, fatahönnun, leður- vinna, tauþrykk, vefnaður, silf- urmunir, lampar og húsgögn. Margt er þarna til sýnis og það vekur nokkurn fögnuð að sjá, hvar við erum á vegi stödd, hvað hönnun viðvíkur. Það er ekki ofsögum sagt, að frágangur þessarar sýningar eigi sinn þátt í því að augu manns opnist fyrir því sem hér er á ferð. Sá, er mestan heiður á af þessu fyrir- tæki, er ungur arkitekt, sem heitir Guðni Pálsson og fullyrði ég, að hönnuðir og framleiðend- ur eiga honum mikið upp að inna. En sýnendur á þessari sýn- ingu eru nær 50 talsins, og virð- ist valinn maður í hverju plássi. Þetta framlag Kjarvalsstaða er til sóma fyrir alla þá, er hlut eiga að máli. Með þeim fáu línum, sem hér eru settar á blað, vonast ég til að örva fólk til að veita þessu fyrir- tæki eftirtekt og láta ekki slíka sýningu óseða. Til hamingju með þetta framtak. Jóna Guðvaroardóttir um, að það eru frumlegir og ferskir hlutir á þessari sýningu, og þetta fólk hefur fengið menntun sína víðar en á Norður- löndum. Ég ætla mér ekki að tíunda hvern og einn í þessum línum, en það eru ellefu meðlimir í „Leir- Íistarfélaginu". Þar að auki er einn gestur á þessari sýningu, Daninn Peter Tybjerg, og sýnir hann merkilega hluti. Kolbrún Björgólfsdóttir sýnir einnig á Hönnun '82, en hér er hún með allt annan svip en á þeirri sýn- ingu. Ég nefni ekki fleiri nöfn að sinni, þar sem ítarleg úttekt var gerð á hverjum listamanni í út- varpi fyrir skömmu. En ég vil segja af heilum hug, að ég gleðst yfir því hver árangur hefur orðið í listsköpun þessa hóps og hver Leirlistarfélagið í Listmunahúsinu við Lækj- argötu stendur nú yfir sýning „Leirlistarfélagsins", en þetta er í fyrsta sinn, sem þetta unga fé- lag heldur sýningu hér á landi. Flestir meðlimir hafa sýnt áður erlendis, og margir hafa komið hér fram að undanförnu. Sumir þeirra eiga einnig verk á hinni merkilegu sýningu, er nefnist Hönnun '82 og er á Kjarvalsstöð- um. Þarna eru bæði eldri og yngri listamenn í leirmunagerð, og sýning þeirra er fjörug og skemmtileg. Þarna má finna ým- islegt, sem eingöngu hefur list- rænt gildi og annað, sem einnig hefur notagildi. Leirmunagerð er forn list og hefur verið stund- uð af flestum þjóðum, nema ef vera skyldi Islendingum, en meðal þeirra er hún nýjung. Að vísu var Guðmundur heitinn í Miðdal með leirmunagerð hér á árunum, en ég held hann hafi verið einn um þá listgrein. Á undanförnum árum hefur áhugi á leirmunagerð vaxið með ólíkindum. Á þessari sýningu í Listmunahúsinu sér hver og eínn þann árangur, sem þegar hefur náðst, og hann er ekki lítill. Á Norðurlöndum er þessi listgrein með blóma, og er því ekki langt að seilast eftir tiísögn og inn- blæstri. Nú veit ég lítið sem ekk- ert, hvað er að gerast á þessu sviði í fyrrnefndum löndum, en það hljóta að vera nokkur tengsl á milli okkars fólks og frænda okkar. Á hinn bóginn er ég viss breidd er í þessum verkum. Þarna eru leirlitir og efni haft í fyrirrúmi, og gefur það eitt til- efni til að grandskoða vinnu- brögð þessa fólks. Formkennd er misjöfn og prsónuleg, og það á einnig við um hugmyndafræð- ina. I fáum orðum sagt: Fjöl- Sigrún Guðjónsdóttir breytt og vönduð sýning, sem er til mikils sóma fyrir þá, er þar eiga verk. Það hefur svo sannar- lega rofað til á þessu sviði sein- ustu árin, og vonandi verður framhald á því. En til þess þurfa íslendingar að læra að virða og elska þessa fornu og mannlegu listgrein. Gallerí Lækjartorg Við Lækjartorg er nýtt og mikið hús, eins og allir kannast við. Á annarri hæð þessa húss er Gallerí Lækjartorg, og þar hefur hver sýning rekið aðra að undan- förnu. Það er sannast mála, að ekki hefur sérlega verið vandað til þessara sýninga í hjarta borgarinnar, og þar hafa margir ungir menn komið fram með heldur ótímabær verk að dómi okkar eldri manna. Það er engu líkara en þarna sé nokkurs kon- ar leikvöllur fyrir þessa ungu menn, og í fíestum tilfellum vantar það, er við á að éta. Nú er þarna á ferð maður að nafni Björn Skaptason og sýnir hvorki meira né minna en 49 myndir. Ég held, að þær séu all- ar unnar í þekjulitum eða vatnslitum, en það er ekki gott að átta sig á, hvernig hann túlk- ar viðfangsefni sín, því vægast sagt er engum venjulegum regl- um haldið til streitu. Það er heldur ekki gott að dæma um, hverja hæfileika þessi piltur hefur, því að hann virðist láta kylfu ráða kasti í flestum þeim myndum, sem hann sýnir. Ég er allur af vilja gerður að leita uppi hinar bjartari hliðar á þessum verkum, en ég held að ég verði að gefa það upp á bátinn. Þarna eru sprotar, en hvergi rætur, ef svo mætti að orði kveða. Málið er ofur einfalt; þennan pilt vantar alla reynslu og þekkingu til að koma saman mynd og úr því verður hann að bæta áður en hann stofnar að nýju til sýn- ingar á hugðarefnum srium. ' Listin er enginn leikur, og því ættu menn að gera sér grein fyrir, ekki hvað síst þegar frá- bært listafólk er hér í heimsókn á Listahátíð. Fólk, sem hefur lagt allt sitt undir, til að ná ár- angri, og eytt til þess tugum ára. Ekkert er gripið úr lausu lofti, og allt verður að borga með vinnu og aftur vinnu. Um þá sýningu er nú stendur í Gallerí Lækjartorgi, hef ég því miður ekki meira að segja.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.