Morgunblaðið - 29.12.1982, Side 12

12
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 29. DESEMBER 1982
Texti:
Guðm. Páll Arnarson.
Afríka. Láttu orðið
hljóma í huga þínum
stundarkorn og skoðaðu
þær hugmyndir sem
kvikna. Ótrúlega ríkt orð
af hugtengslum, er það
ekki? Áður en þú veist af
er vitund þín krökk af
Ijónum, tígrisdýrum, fíl-
um og gíröffum, og guð
má vita hvað. Þú sérð
fyrir þér svart fólk í
strápilsum, málað í
skrautlegum litum, með
hringi í eyrum og nefi,
berandi spjót eða berj-
andi bumbur. Örugglega
dansandi. Þú sérð fyrir
þér frumskóg og sléttur.
Strákofa. Kannski sérðu
strandlengju með hvítum
sandi og blaktandi
pálmatré. Og sólin er
beint fyrir ofan þig,
brennandi heit.
Þetta var fyrsta hugsun-
in. Síðan ferðu að hugsa
um skorkvikindin. Vá,
gott að vera laus við þau!
Það er líka gott að vera
laus við malaríu og aðra
hitabeltissjúkdóma,
stjórnbyltingar, skærur,
kynþáttaerjur, fátækt,
hungur. Afríka býr vissu-
lega yfir mörgum ógnum í
okkar augum. Bjó ekki Idi
Amin þarna einhvers
staðar?
Hvað eiginlega er Afríka
að mati okkar íslend-
inga? í stuttu máli:
Heimur fyrir innfædda
og ævintýramenn —
varla neitt fyrir venju-
legan túrhest.
Eða hvað? í nóvember sl.
fór 92 manna hópur ís-
lendinga í „heimsreisu"
til dæmigerðs Afríkurík-
is, Kenýa. Sennilega var
eitthvað um ævintýra-
menn í þessum hópi, en að
uppistöðu til voru þetta
venjulegir ferðalangar,
fólk sem hefur gaman af
að sjá heiminn. Þessi
Kenýa-ferð var þriðja
svonefnda „heimsreisan",
sem ferðaskrifstofan Ut-
sýn hefur staðið fyrir. Sú
fyrsta var farin 1980, til
Mexíkó, en síðan var farið
til Brasilíu árið eftir.
Þetta þóttu vel heppnaðar
reisur, en þó er það mál
manna sem farið hafa í
allar heimsreisurnar að
heimsóknin til undra-
landsins Kenýa hafi sleg-
ið allt út.
Afrískir dansarar fyrir framan Hótel Diani Reef í Mombasa.
eftir stríðið óx afrískri þjóðernis-
hyggju fiskur um hrygg og á tíma-
bilinu frá 1952—1960 kom oft til
blóðugra átaka á milli Breta og
innfæddra, einkum þjóðflokksins
Kikuyu. Þessum átökum linnti
með því að landið fékk sjálfsstjórn
árið 1963 í kjölfar kosninga þar
sem KANU, eða afríska þjóða-
bandalagið í Kenýa, vann stórsig-
ur. Pyrsti forsætisráðherrann var
Jomo Kenýatta, formaður KANU,
og var hann síðan æðsti ráðamað-
ur landsins til dauðadags árið
1978. Kenýa var gert að lýðveldi
1964, en síðan þá hefur forsetinn
verið æðsti maður landsins. Nú-
verandi forseti er Daniel Toroitich
Arab Moi, en hann tók við af
Kenýatta.
Heimsreisan til Kenýa
Pétur Björnsson var einn af
fjórum fararstjórum Útsýnar í
þessari fyrstu hópferð íslendinga
til Kenýa. Pétur lýsti ferðalaginu í
stuttu máli:
„Við lögðum í hann þann 6. nóv-
ember sl., flugum til London og
þaðan daginn eftir með British
Airways beint til Nairobi. í Nair-
obi gistum við í tvær nætur og not-
uðum tímann vel, fórum í kynnis-
ferðir um borgina og nágrennið.
Síðan héldum við til landamæra
Tanzaníu og Kenýa, og skoðuðum
þar einn af frægari þjóðgörðum
Kenýa, Amboseli-þjóðgarðinn.
Þar, eins og víðast hvar í Kenýa
reyndar, er dýralíf með afbrigðum
fjölskrúðugt. í Kenýa hafa allar
veiðar á villtum dýrum verið bann-
aðar frá árinu 1977. Þeir gera í því
að hlúa sem mest að dýralífinu,
Aö lokinni heimsreisu Utsýnar til Kenýa:
Ólýsanleg fegurð
dásamlegt
— segja ánægðir ferðalangar
Kenýa — hvers konar
land er það?
Kenýa liggur í hjarta Afriku,
umlukið Sómalíu að austan,
Eþíópíu að norðan, Uganda að
vestan og Tanzaníu að sunnan. Þá
snertir landið Indlandshafið á 608
km langri strandlengju. Mið-
baugslínan sker landið nánast í tvo
jafnstóra parta. Kenýa er 582.647
km2 að flatarmáli, eða u.þ.b. 6
sinnum stærra en Island.
Kenýa er stundum kallað land
andstæðnanna. Frá heitri og rakri
strandlengjunni rís landið hægt og
þétt og við tekur þurrt skógar-
svæði (Nyika), síðan Savannah-
graslendið sem teygir sig upp á há-
sléttuna í miðju íandsins þar sem
höfuðborgin Nairobi stendur í 1700
metra hæð yfir sjávarmáli.
I vesturhluta Kenýa sker hinn
mikli Sigdalur (The Great Rift
Valley) landið 600—900 metra
djúpt niður frá norðri til suðurs. í
þessum dal er að finna elstu
mannvistarleifar sem vitað er um.
Frá vesturbarmi Sigdals líður
landið niður að Viktoríuvatni.
Miðhluti Kenýa er mjög hálend-
ur, og 100 km norðaustur af Nair-
obi stendur hæsta fjall Kenýa,
Mount Kenýa (5195 m), sem landið
dregur nafn sitt af. í suðri gnæfir
svo hæsta fja.ll Afríku, Kilimanj-
aro (6010 m), en það stendur
skammt innan við landamæri
Tanzaníu. Norðausturhluti Kenýa
er að hluta til eyðimörk.
Þrátt fyrir að Kenýa liggi við
miðbaug, er hitinn alls ekki óbæri-
legur. Við ströndina er hafgola
sem svalar, en hitinn þar er á bil-
inu 30—45 gráður á celsíus. Það
kólnar svo eftir því sem ofar dreg-
ur og á hásléttunni, t.d. í Nairobi
er hitinn á milli 20—30 gráður.
Það er óþarfi að fjölyrða um
dýra- og gróðurlífið í Kenýa. Lát-
um nægja að segja að það þyrfti
tölvuheila til að geyma nöfnin yfir
öll þau ósköp. Örkin hans Nóa
hlýtur að hafa verið rosalega stór.
í Kenýa búa um 17 milljónir
manns, 900.000 í Nairobi og um
450.000 í hafnarborginni Momb-
asa. Aðalatvinnuvegurinn er land-
búnaður ýmiss konar, en í seinni
tíð hefur ferðamannaþjónustan
aukist mikið og er að verða stór-
atvinnuvegur. Tungumálið er Swa-
hili, en enskukunnátta er talsvert
almenn. Múhameðstrú er út-
breiddasta trúin, en kristin trú er
þar einnig í nokkrum mæli. Samt
sem áður halda margir innfæddir í
sín upprunalegu trúarbrögð, eink-
um þegar mikið liggur við.
Um sögu Kenýa er það að segja,
að á 9. öld tóku Serkir að setjast að
á strandlengjunni. Þeir höfðu yfir-
ráð á ströndinni fram að komu
Breta um 1800, ef undan er skilið
stutt tímabil á 15. öldinni þegar
Portúgalar réðu þar ríkjum. Árið
1885 lýstu Bretar yfir umráðarétti
yfir hluta strandlengjunnar og
1920 varð Kenýa allt að breskri
nýlendu. Yfirráð Breta voru traust
fram að lokum seinna stríðs, en
t.d. er 5% af landssvæði Kenýa
verndaðir þjóðgarðar.
I þessum þjóðgörðum — sem eru
vítt og breitt um landið — hafa
þeir byggt upp nokkurs konar
gistihús, eða „Game Lodges", og í
þessi hús liggur stanslaus straum-
ur ferðamanna. Þetta eru í raun-
inni lúxushótel sem eru byggð á
mjög þjóðlegan hátt, þar sem fullt
tillit er tekið til fornra innlendra
hefða. Þessi Amboseli-þjóðgarður
er rétt undir rótum Kilimanjaro-
fjalls. Þarna dvöldum við í tvær
nætur.
Þaðan héldum við svo áfram
austur á bóginn og fórum þá m.a. í
gegnum landssvæði Masaimanna,
en þeir búa þarna á landamærum
Tanzaníu og Kenýa. Þetta er mjög
sérstæður þjóðflokkur. Þeir hafa
ekki tekið upp vestræna siði nema
að litlu leyti, þeir ganga t.d. alltaf
í sínum hefðbundnu, skrautlegu
klæðum og harðneita að þiggja
læknisþjónustu nema í ýtrustu
neyð, eða senda börn sín í skóla.
Þetta eru herskáir menn og illir
viðureignar. Það hefur komið fyrir
Kinmanna fíll á hre.ssmgargöngu.
Ha, hal Ég komat þá 1 Morgunblaðið.
Ég dey 6r hlátri hér 1 Kenya.
KÍ*' tl'h
Ljón á veginum.