Morgunblaðið - 21.01.1986, Blaðsíða 30

Morgunblaðið - 21.01.1986, Blaðsíða 30
30 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 21. JANÚAR1986 Jón Ásgeir Sigurðsson skrifar frá Bandaríkjunum Útiloka Bandaríkin sérfræði- nám íslenskra lækna? Bandaríkin eru eitt af þeim lönd- um sem talin eru bjóða einna besta framhaldsmenntun í ýmsum sér- greinum læknisfræðinnar. Þangað hefur talsverður hluti lækna út- skrifaðra úr læknadeild Háskóla Islands sótt sérfræðiþjálfun sína. Þar stunda nú nær 40 íslenskir læknar nám í ýmsum sérgreinum. Nú hefur hins vegar verið alvarlega rætt um það, að Bandaríkjunum verði í eitt skipti fyrir öll lokað fyrir íslenskum læknum — og raunar öllum erlendum læknum. Þótt áhrif- anna mundi gæta að mjög takmörk- uðu leyti fyrst um sinn, yrðu afleið- ingarnar þeim mun alvarlegri fyrir íslenska heilbrigðisþjónustu, þegar til lengri tíma er litið. Astæður þessarar válegu þróun- ar má rekja til þess, að mjög margir Bandaríkjamenn hafa á síðustu árum sótt læknismenntun til ann- arra landa, og ennfremur til vax- andi áhuga bandarískra þingmanna að skera gjaidaliði á fjárlögum sem allra mest niður. Sérfræðinám í Banda- ríkjunum Langflestir íslenskir Iæknar afla sér sérfræðimenntunar erlendis. Maður sem hefur útskrifast úr læknadeild sest að erlendis tveimur til fjórum árum síðar og dvelur í nokkur ár við nám í þeirri sérgrein sem hann hefur kosið sér. Flestir snúa síðan heim til íslands aftur um það bil 35 ára gamlir og orðnir sérfræðingar. Þessi almenna sókn íslenskra lækna f framhaldsnám og sú fjöl- breytni sem námslönd og námsstað- ir bjóða upp á, hefur gert það að verkum, að við íslendingar eigum eitt best mannaða heilbrigðiskerfi í heimi. Fram á miðjan áttunda áratuginn töldu bandarísk stjórnvöld sjálfsagt að hleypa læknum menntuðum er- lendis inn í landið, enda talin full þörf á fleiri læknum. En fyrir einum áratug tóku viðhorfin að breytast, menn voru farnir að óttast offrarn- boð á læknum. John K. Iglehart skýrði þessa þróun mála í lækna- blaðinu „New England Journal of Medicine" i september síðastliðnum og er meðal annars stuðst við þá grein hér. Á árunum 1976 og 1977 breytti Bandaríkjaþing innflytj- endalöggjöfinni í þá veru, að erlend- um læknum var torveldað að hefja störfílandinu. Bandarískir læknar menntaðir erlendis Veigamesta breytingin sem orðið hefur í þessum efnum og það sem margir telja helstu ástæðuna fyrir áformum um að loka Bandaríkjun- um algjörlega fyrir erlendum lækn- um, er mjög mikil asókn banda- rískra stúdenta í læknisnám erlend- is. Um þessar mundir eru ríflega 19.000 bandarískir stúdentar við nám í læknisfræði við erlenda skóla, langflestir í Mexíkó eða ríkjum við Karíbahaf. Ástæða þess að bandarískir stúd- entar sækja til útlanda í læknisnám er sú, að aðgangur er takmarkaður að læknaskólum í Bandaríkjunum, gerðar eru strangar kröfúr um kunnáttu og ennfremur er náms- dvölin við marga læknaskóla í Mexíkó og við Karíbahaf mun ódýr- ari en í bandarískum skólum. Tæpur fimmti hluti lækna í sér- námi í Bandaríkjunum hefur erlend læknapróf. Að því er virðist sam- ræmist þetta þeirri staðreynd, að fimmti hluti allra starfandi lækna í Bandaríkjunum aflaði sér iæknis- menntunar erlendis. En svo einfalt er málið ekki. í fyrsta lagi setjast ekki allir sem afla sér sérfræðimenntunar að í Bandaríkjunum, ekki eru allir lækn- ar með sérfræðimenntun og fleira kemur til. En í öðru lagi hefur orðið gjörbreyting á samsetningu lækna- hópsins með erlend próf. I septemberlok á síðasta ári störf- uðu alls um 90.000 manns með menntun frá útlendum læknaskól- um við lækningar í Bandaríkjunum. Þar af eru rúmlega 25.000 Banda- ríkjamenn með erlend læknispróf, en hinir eru útlendingar. En nú er svo komið, að meirihluti lækna með erlend próf, sem sækja í sérnám í Bandaríkjunum, eru bandarískir þegnar. Af rúmlega 13.000 lækn- um með erlend próf, sem stunda sérfræðinám í Bandaríkjunum, eru nær 7.400 Bandaríkjamenn. í árslok 1984 komst upp um víð- tækt svindl - 165 bandarískir námsmenn höfðu keypt sér fölsuð skilríki um læknispróf frá skólum í Dóminíkanska lýðveldinu. Stjórn- völd þar handtóku 15 menn og afhentu bandarískum stjórnvöldum upplýsingar um 2000 Bandaríkja- menn sem voru grunaðir um að hafa nælt sér í skilríki af þessu tagi. I kjölfar þessa máls endurnýj- uðu starfsmenn fulltrúadeildar Bandaríkjaþings mat á læknaskól- um í Mexíkó, við Karíbahaf og í Evrópu. Niðurstaðan var sú, að bandarískir læknanemar fái nú mun slælegri læknismenntun erlendis, en fyrir fimm árum. Strangari kröfur um hæfni lækna með erlend próf Fram til þessa hafa talsmenn bandarískra læknafélaga og lækna- skóla talið ógerlegt að fela banda- rískri stofnun að meta og sam- þykkja læknaskóla í öðrum löndum. Samt sem áður er það viðurkennt að veiting læknisleyfa í Bandarikj- unum, einkum og s 'erílagi til lækna með próf frá skólum við Karíbahaf, getur ekki einvörðungu miðast við framvísun skírteina og meðmæla- bréfa. Læknar útskrifaðir utan Banda- ríkjanna þurfa að gangast undir nokkurskonar læknisfræðipróf, til þess að eiga möguleika á að sækja Peningamarkaðurinn i GENGIS- SKRÁNING Nr. 12 -20.janúarl986 Kr. Kr. Toll- Ein.KL 09.15 Kanp Sala gengi Dollari 42,550 42,610 42,120 Stpund 60,783 60,868 60,221 Kan.dollari 30,340 30,425 30,129 Döaskkr. 4,7030 4,7096 4,6983 Norekkr. 5,5844 5,6001 5,5549 Sænskkr. 5,5614 5,5770 5,5458 FLmark 7,7952 7,8172 7,7662 Fr.franki 5,6109 5,6267 5,5816 Belg. f ranki 0^427 0,8451 0,8383 Sv.franki 20,2957 20,3530 20,2939 Holl. gyllini 15,2788 15,3219 15,1893 V-þ.mark 17,2093 17,2336 17,1150 ítlira 0,02526 0,02533 0,02507 Austurr. sch. 2,4473 2,4542 2,4347 Port.escudo 0,2685 0,2692 0,2674 Sp.peseti 0,2754 0,2762 0,2734 Jap.yen 0,20979 0,21038 0,20948 Irsktpund 52,571 52,719 52,366 SDR(Sérst 46,4145 46,5457 46,2694 INNLANSVEXTIR: Sparisjóðsbækur............................. 22,00% Sparisjóðsreikningar rrieð 3ja mánaða uppsögn Alþýðubankinn.......................25,00% Búnaðarbankinn..................... 25,00% Iðnaðarbankinn......................23,00% Landsbankinn........................23,00% Samvinnubankinn.................. 25,00% Sparisjóðir.............................25,00% Útvegsbankinn....................... 23,00% Verzlunarbankinn...................25,00% með 6 mánaða uppsögn Alþýðubankinn....................... 30,00% Búnaðarbankinn.....................28,00% Iðnaðarbankinn....................... 26,50% Samvinnubankinn..................30,00% Sparisjóðir..............................28,00% Útvegsbankinn....................... 29,00% Verzlunarbankinn...................31,00% imð 12 mánaoa uppsögn Alþýðubankinn....................... 32,00% Landsbankinn........................ 31,00% Útvegsbankinn....................... 33,00% Innlánsskírteini Alþýðubankinn.......................28,00% .. Sparisióðir^..^,^.,^^.^} Verðtry ggðir reikningar miðað við lánskjara vísrtölu með 3ja mánaða uppsðgn Alþýðubankinn....................... 1,50% Búnaðarbankinn..................... 1,00% Iðnaðarbankinn....................... 1,00% Landsbankinn........................ 1,00% Samvinnubankinn.................. 1,00% Sparisjóðir.............................. 1,00% Útvegsbankinn....................... 1,00% Verzlunarbankinn................... 2,00% með 6 mánaða uppsögn Alþýðubankinn....................... 3,50% Búnaðarbankinn..................... 3,50% Iðnaðarbankinn....................... 3,00% Landsbankinn........................ 3,50% Samvinnubankinn.................. 3,00% Sparisjóðir.............................. 3,00% Útvegsbankinn....................... 3,00% Verzlunarbankinn................... 3,50% með 18 mánaða uppsögn: Útvegsbankinn....................... 7,00% Ávísana- og hlauparoikningar: Alþýðubankinn - ávísanareikningar............... 17,00% - hlaupareikningar................ 10,00% Búnaðarbankinn.................... 8,00% Iðnaðarbankinn...................... 8,00% Landsbankinn........................ 10,00% Samvinnubankinn................ 10,00% Sparisjoðir............................. 10,00% Útvegsbankinn....................... 8,00% Verzlunarbankinn................... 10,00% Stjórnuroikningar: I, II, III Alþýðubankinn........................ 9,00% Samtón-heimilistón-IB-tón-iJlúslán með 3ja til 5 mánaða bindingu Iðnaðarbankinn......................23,00% Landsbankinn........................23,00% Sparisjóðir.............................25,00% Samvinnubankinn..................23,00% Útvegsbankinn....................... 23,00% Verzlunarbankinn...................25,00% 6 mánaða bindingu eða lengur Iðnaðarbankinn...................... 26,00% Landsbankínn........................ 23,00% Sparisjóðir............................. 28,00% Útvegsbankinn......................29,00% I n n lendir gjaldeyrisreikningar: Bandaríkjadollar Alþýðubankinn....................... 8,00% Búnaðarbankinn..................... 7,50% Iðnaðarbankinn...................... 7,00% Landsbankinn........................ 7,50% Samvinnubankinn.................. 7,50% Sparisjóöir............................. 8,00% Útvegsbankinn....................... 7,50% lankinn..................._7i?0%. Sterlingspund Alþýðubankinn....................... 11,60% Búnaðarbankinn..................... 11,00% Iðnaðarbankinn...................... 11,00% Landsbankinn........................ 11,60% Samvinnubankinn..................11,50% Sparisjóðir............................. 11,60% Útvegsbankinn....................... 11,00% Verzlunarbankinn................... 11,50% Vestur-þýsk mörk Alþýðubankinn....................... 4,50% Búnaðarbankinn..................... 4,25% Iðnaðarbankinn...................... 4,00% Landsbankinn........................ 4,50% Samvinnubankinn.................. 4,50% Sparisjóðir............................. 4,50% Útvegsbankinn....................... 4,50% Verzlunarbankinn................... 5,00% Danskarkrónur Alþýðubankinn....................... 9,50% Búnaðarbankinn..................... 8,00% Iðnaðarbankinn...................... 8,00% Landsbankinn........................ 9,00% Samvinnubankinn.................. 9,00% Sparisjóðir............................. 9,00% Útvegsbankinn....................... 9,00% Verzlunarbankinn................... 10,00% ÚTLÁNSVEXTIR: Almennir vlxlar, forvextir: Landsbankinn........................30,00% Útvegsbankinn.......................30,00% Búnaðarbankinn.....................30,00% Iðnaðarbankinn......................30,00% Verzlunarbankinn...................30,00% Samvinnubankinn..................30,00% Alþýðubankinn.......................30,00% Sparisjóðir.............................30,00% Viðskiptavíxlar Landsbankinn........................ 32,50% Búnaðarbankinn.....................34,00% Sparisjóðir............................. 34,00% Yf i rdrátta rlán af hlaupareiknlngum: Landsbankinn........................31,50% Útvegsbankinn....................... 31,50% Búnaðarbankinn....................31,60% Iðnaðarbankinn...................... 31,50% Verzlunarbankinn...................31,50% Samvinnubankinn.................. 31,50% Alþýðubankinn....................... 31,60% Sparisjóðir............................. 31,50% Endurseljanleg lán fyrírinnléndanmarkað....................28,50% láRÍSDRvegnaútfl.framl................ 9,50% Bandaríkjadollar..................... 9,50% Steriingspund........................ 13,00% Vestur-þýsk mörk................... 6,25% Skuldabróf, almenn: Landsbankinn........................32,00% Útvegsbankinn.......................32,00% Búnaðarbankinn..................... 32,00% Iðnaðarbankinn......................32,00% Verzlunarbankinn..................... 32,0% Samvinnubankinn..................32,00% Alþýðubankinn......................32,00% Sparisjóðir.............................32,00% Viðskiptaskuldabréf: Landsbankinn........................33,60% Búnaðarbankinn.....................35,00% Sparisjóðimir.....................:... 35,00% Verðtryggð lán miðaö við lánskjaravísitölu Ialltað2ár.......................................... 4% lenguren 2 ár....................................... 5% Vanskilavextir..................................... 45% Óverðtryggð skuldabréf útgefin fyrir 11.08. '84.................... 32,00% Lífeyrissjóðslán: LífeyrissjóAur starfsmanna rfkis- ins: Lánsupphæð er nú 400 þúsund krón- ur og er lánifi vísitölubundifi með lánskjaravísitölu, en ársvextir eru 5%. Lánstími er allt að 25 ár, en getur verið skemmri, óski lántakandi þess, og eins ef eign sú, serh veð er í er lítilfjörleg, þá getur sjóðurinn stytt lánstímann. Greiðandi sjóðsfélagar geta sótt um lán úr lífeyrissjóðnum ef þeir hafa greitt iðgjöld til sjóðsins í tvö ár, miðað við fullt starf. Biðtími eftir láni er sex mánuðir frá því umsókn berst sjóðnum. Lífeyrissjóður verzlunarmanna: Lánsupphæð er nú, eftir 3ja ára aðild að lífeyrissjóðnum, 216.000 krónur, en fyrir hvern ársfjórðung umfram 3 ár bætast vifi lánið 18.000 krónur, unz sjóðsfélagi hefur náð 5 ára aðild að sjóðnum. A tímabilinu frá 5 til 10 ára sjóðsaðild bætast við höfuðstól leyfilegar lánsupphæðar 9.000 krón- ur á hverjum ársfjórðungi, en eftir 10 ára sjóðsaðild er lánsupphæðin orðin 540.000 krónur. Eftir 10 ára aðild bætast við 4.500 krónur fyrir hvern ársfjórðung sem líður. Því er í raun ekkert hámarkslán ísjóðnum. Höfuðstóll lánsins er tryggður með lánskjaravísitölu, en lánsupp- hæðin ber nú 5% ársvexti. Lóns- tíminn er 10 til 32 ár að vali lántak- anda. Þá lánar sjóðurinn með skilyrðum sérstök lán tií þeirra, sem eru eignast sína fyrstu fasteign og hafa greitt til sjóðsins samfellt í 5 ár, kr. 590.000 til 37 ára. Lánskjaravfsitala fyrir janúar 1986 er 1364 stig en var fyrir desem- ber 1985 1337 stig. Hækkun milli mánaðanna er 2,01%. Miðað er við vísitöluna 100 í júní 1979. Byggingavísitala fyrir janúar til mars 1986 er 250 stig og er þá mifiafi við 100 íjanúar 1983. Handhafaskuldabref í fasteigna- viðskiptum. Algengustu ársvextir eru nú 18-20%. Sérboð Nafnvextirm.v. óverðtr. verðtr. kjör kjör Óbundiðfó Landsbanki,Kiörbók:1) .............................. ?-36,0 1,0 Útvegsbanki.Abót: .................................... 22-36,1 1,0 Búnaðarb., Sparib: 1) ................................. ?-36,0 1,0 Verzlunarb., Kaskóreikn: ........................... 22-31,0 3,5 Samvinnub., Hávaxtareikn: ........................ 22-37,0 1-3,5 Alþýðub., Sórvaxtabók: .............................. 27-33,0 Sparisjóðir.Trompreikn: ............................. 32,0 3,0 Iðnaðarbankinn: 2) ..................................... 26,5 3,5 Bundiðfe: Búnaðarb., 18mán. reikn: .......................... 39,0 3,5 Verðtrygg. tímabil 3mán. 1 mán. 3mán. 3mán. 3mán. 1mán. 1 mán. 6mán. Höfuðstóls- fœrslurvaxta vaxtaáári 2 1 1 4 1 4 2 2 1) Vaxtaleiðrétting (úttektargjald) er 1,7% hjá Landsbanka og Búnaðarbanka. 2) Tvær úttektir heimilaðar á hverju sex mánaða tímabili án, þes að vextir lækki.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.