Morgunblaðið - 12.09.1987, Blaðsíða 33

32
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 12. SEPTEMBER 1987
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 12. SEPTEMBER 1987
33
fHtrgminM&iMí
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Aöstoöarritstjóri
Fulltrúar ritstjóra
Fréttastjórar
Auglýsingastjóri
Árvakur, Reykjavík
HaraldurSveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Björn Bjarnason.
Þorbjörn Guðmundsson,
Björn Jóhannsson,
Árni Jörgensen.
Freysteinn Jóhannsson,
Magnús Finnsson,
Sigtryggur Sigtryggsson,
Ágúst Ingi Jónsson.
Baldvin Jónsson.
Ritstjórn og skrifstofur: Aðalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar:
Aðalstræti 6, sími 22480. Afgreiðsla: Kringlan 1, sími 83033.
Áskriftargjald 600 kr. á mánuði innanlands. í lausasölu 55 kr. eintakiö.
Stórfelld
kauphækkun?
Að óbreyttu stefnir í það,
að laun í landinu hækki
um 7-8% um næstu mánaða-
mót. Mestur hluti þeirrar
kauphækkunar yrði vegna
þess, að framfærslukostnað-
ur hefur hækkað meira en
gert var ráð fyrir í síðustu
kjarasamningum og vísitalan
er þess vegna komin yfir
„rauða strikið", sem svo hef-
ur verið nefnt. í opinberum
umræðum hafa vinnuveit-
endur haldið því fram, að
kaupmáttur hafi aukizt mun
meir en gert var ráð fyrir
við gerð kjarasamninga og
þess vegna beri ekki að
hækka kaupið, sem þessu
nemur. Talsmenn verkalýðs-
félaganna hafa sagt á móti,
að sú aukning kaupmáttar
hafi ekki komið öllum til
góða og þá alveg sérstaklega
ekki þeim lægstlaunuðu.
Þess vegna beri að hækka
laun, sem þessu nemur.
Engum dylst, að við búum
nú við mikið góðæri. Það fer
alltaf svo, að ávöxtur góðær-
is dreifíst misjafnlega, sumir
fá meira en aðrir. Itrekaðar
tilraunir aðila vinnumarkað-
ar á undanförnum árum til
þess að bæta kjör hinna
lægstlaunuðu hafa borið
misjafnan árangur, en þó
einhvem. Afkoma atvinnu-
veganna er einnig á ýmsan
veg. Sumar atvinnugreinar
standa nú í blóma og á það
ekki sízt við um sjávarútveg-
inn. Þó mega menn ekki
gleyma því, að sjávarútveg-
urinn hafði búið við erfiðan
hag í allmörg ár og veitti því
ekki af góðæri til þess að
greiða upp taprekstur fyrri
ára. A hinn bóginn er ljóst,
að aðrar útflutningsgreinar
eiga í erfiðleikum t.d. ulla-
riðnaðurinn. En kjami
málsins nú eins og svo oft
áður er sá, að sumar atvinnu-
greinar geta ef til vill borgað
hærra kaup og staðið undir
því án verðhækkana en aðrar
ekki. Sveiflumar í atvinnulífi
okkar em jafn miklar og
áður. Fram á síðustu mánuði
hefur verið mikill uppgangur
í rækjuveiðum og vinnslu.
Nú hefur orðið verðfall á
rækjumörkuðum og sölu-
tregða. Margir höfðu lagt í
mikla fjárfestingu til þess að
hagnast á góðæri í rækjunni.
Hvemig sem á málið er
litið er alveg ljóst, að 7-8%
kauphækkun, sem nær til
velflestra launþega um
næstu mánaðamót, hlýtur að
leiða til nýrrar kollsteypu í
efnahagsmálum. Verðbólgan
eykst á ný, krafan um lækk-
un á gengi krónunnar verður
æ háværari og mun koma
frá mörgum atvinnugrein-
um. Þetta er saga, sem
þjóðin þekkir af langri og
dýrkeyptri reynslu.
Sumir segja, að ríkis-
stjómin eigi að grípa inn í
þessa þróun og koma í veg
fyrir þessa miklu og almennu
launahækkun með lögum.
Til hvers leiðir það? Þjóðin
þekkir líka af fyrri reynslu
afleiðingar slíkra aðgerða af
hálfu stjórnvalda. Þessi bolti
er hjá vinnuveitendum og
verkalýðshreyfingu. Þessir
aðilar bera sameiginlega
ábyrgð á þróun launamála.
Þeim er auðvitað ljóst hverj-
ar afleiðingamar verða ef
þessi mikla kauphækkun
gengur yfir. Þeim ber skylda
til að komast að niðurstöðu,
sem er í samræmi við hags-
muni launþega og þjóðar-
hagsmuni. Þeir sem fara
verst út úr nýrri verðbólgu-
öldu em þeir lægstlaunuðu.
Þeir sem fara verst út úr
nýrri gengislækkun em þeir
lægstlaunuðu.
Ef vinnuveitendur og
verkalýðshreyfíng víkjast
undan því að taka ábyrga
afstöðu til þessa máls nú
fyrir lok þessa mánaðar er
það til marks um að þeir
hafa gefist upp við það verk-
efni, sem þessi hagsmuna-
samtök hafa tekið að sér.
Hlutur þeirra hefur verið
mikill í þeirri jákvæðu þróun,
sem einkennt hefur efna-
hags- og atvinnulíf okkar á
undanfömum ámm. Þessir
aðilar hafa áunnið sér traust.
Þeir mega ekki bregðast því
nú.
GEIR H ALLGRÍMSSON:
OPIÐ BREF
til Þórarins Þórarinssonarfyrrv. ritstjóra
Fimmtudaginn 10. september 1987 birt-
ist grein í Tímanum eftir þig, þar sem svo
er komizt að orði:
„Ég hefi það álit á Bandaríkjamönnum,
að ekki sé erfitt að hafa samskipti við þá,
ef þeim er sýnd festa og einbeitni. Þeir eru
hins vegar ekki ólíkir öðrum, þegar þeim
er sýndur undirlægjuháttur, þá er gengið á
lagið.
Skipti okkar við Bandaríkin síðustu árin
hafa markast af undirgefni. Þau hafa feng-
ið nær öllum óskum sínum framgengt
varðandi aukningu hernaðarframkvæmda
hér á landi.“
Og grein þinni lýkur þú með þessum
orðum:
„Haldi áfram sama undirgefnin í skiptum
við Bandaríkin og ríkt hefur allra síðustu
árin, finnst mér ekki fjarri lagi að spyija:
Fá Bandaríkin hér varaherflugvöll í þakk-
lætisskyni fyrir hvalamálið?"
í þessum tilvitnuðu orðum er horfíð til
málflutnings fýrri tíma, sem ég hélt ekki
að handhafí íslenzks blaðamannaskírteinis
nr. 1 teldi sér nú sæmandi. Það eru alvarleg-
ar ásakanir, þegar mönnum í trúnaðarstöð-
um er brigzlað um „undirlægjuhátt“ og
„undirgefni" í samskiptum við erlent ríki.
Full ástæða er því til þess að krefja þig
um frekari skýringar á ásökunum þínum.
Hvað eru t.d. „síðustu árin“ mörg?
Telur þú árin 1980—83, þegar Ólafur
Jóhannesson gegndi með prýði störfum ut-
anríkisráðherra, til þeirra, en Ólafur
Jóhannesson heimilaði nieð réttu fyrstu
framkvæmdir við olíubirgðastöð vamarliðs-
ins í Helguvík og byggingar styrktra
flugvélaskýla á Keflavíkurflugvelli?
Eða telur þú „síðustu árin“ aðeins frá
vordögum 1983 þegar Geir Hallgrímsson
tók við starfí utanríkisráðherra og gegndi
því til seinni hluta janúarmánaðar 1986?
Er það leyfíð til byggingar ratsjárstöðv-
anna á Vestfjörðum og Norðausturlandi,
sem þú hefur í huga, þegar þú talar um
„undirgefni"?
Það leyfi var fyrst veitt eftir að íslenzk
stjómvöld höfðu kvatt sérfróða íslenzka
menn til ráðuneytis og sannfært sig um að
bygging ratsjárstöðvanna var í senn nauð-
synleg til að tryggja öryggi íslands og efla
vamarsamstarf Atlantshafsbandalagsins,
en til þess er stofnað til að koma í veg
fyrir að ófriður bijótist út í okkar heims-
hluta.
Öll leyfí til vamarframkvæmda í minni
ráðherratíð voru veitt fyrir opnum tjöldum
og frá þeim skýrt í utanríkismálanefnd og
á Alþingi. Enginn ágreiningur var í ríkis-
stjóm undir forsæti Steingríms Hermanns-
sonar um þessi leyfi.
Ertu, Þórarinn Þórarinsson, að saka
Steingrím Hermannsson um undirlægjuhátt
og undirgefni gagnvart Bandaríkjamönn-
um?
Ástæða væri ef til vill til að fjalla frekar
um skýringar þínar á framkomu Banda-
ríkjamanna í hvalamálinu og hvemig þú
afsakar framkomu þeirra með því að koma
sökinni yfir á þína eigin landa og fyrrver-
Geir Hallgrímsson
andi pólitíska andstæðinga. Ég hélt reyndar
að við væmm báðir hættir flokkspólitískum
afskiptum. En framkoma Bandaríkjanna
gagnvart okkur í hvalamálinu á sér lengri
sögu en nær til „allra síðustu ára“ og þeg-
ar af þeirri ástæðu fær skýring þín ekki
staðizt.
Ég skal heldur ekki fjalla frekar um
„varaherflugvöll", sem þú ert svo hug-
kvæmur að setja í samband við hvalamálið.
En þó skal á það minnt, að varaflugvöllur
er áhugamál íslenzkra flugyfirvalda og flug-
félaga og nauðsynlegur flugsamgöngum á
friðartímum og verður byggður, þótt á því
kunni að verða bið, þar til unnt er að fjár-
magna slíka framkvæmd. Hvort sú bið yrði
eitthvað styttri ef slíkur flugvöllur yrði
byggður í samstarfi við Atlantshafsbanda-
lagið, verður að ráðast af öryggishagsmun-
um íslands. í báðum tilvikum myndi slíkur
varaflugvöllur því miður verða nýtur ef til
styijaldar kæmi, en því fremur er ástæða
til að efla þátttöku okkar í því bandaiagi,
sem komið hefur í veg fyrir stríð í okkar
heimshluta í meira en 40 ár.
Að lokum, Þórarinn Þórarinsson, vona
ég að við getum verið sammála um það,
að við íslendingar megum ekki vera haldn-
ir þeirri minnimáttarkennd að við getum
ekki leyst ágreiningsmál við aðrar þjóðir
nema með hótunum og þá gjarnan með
hótunum um að fórna meiri hagsmunum
fyrir minni.
Sannur þjóðarmetnaður er fólginn í því
að flytja mál sín með sanngimi, festu og
efnisrökum. Með þeim hætti öðlumst við
virðingu annarra þjóða og náum þeim mark-
miðum, sem að er stefnt á hveijum tíma.
Með vinsamlegri kveðju og beztu óskum.
Hlutverk Alþjóða-
hvalveiðiráðsins og
vísindanefndar þess
ENN hefur ekki fengist lausn í
deilu Bandaríkjamanna og ís-
lendinga um hvalveiðar í vísinda-
skyni. Um tíma leit svo út að
yfirvofandi væru viðskiptaþving-
anir af hálfu bandariskra stjórn-
valda ef ísiendingar héldu fast
við vísindaveiðaáætlun sína, en
þá lögðu Bandarikjamenn fram
tiliögu sem í fólst að ekki yrði
amast við veiðum íslendinga á
20 sandreyðum í haust ef íslend-
ingar féllust á að leggja hvala-
rannsóknaáætlun sína fyrir
visindanefnd Alþjóðahvalveiði-
ráðsins. Um leið hétu Banda-
rikjamenn íslendingum
stuðningi á þeim vettvangi og
einnig við að ávinna vísinda-
nefndinni traust.
Til að varpa örlitlu Ijósi á um
hvað þessi deila snýst fer hér á
eftir samantekt um Alþjóðahval-
veiðiráðið og uppbyggingu þess.
Alþjóðahvalveiðiráðið var stofnað
árið 1946, samkvæmt alþjóðlegum
sáttmála stjómun hvalveiða. Sátt-
málinn miðaði að því að haft yrði
eftirlit með hvalastofnunum svo
eðlileg framþróun yrði í hvalveiðum
og iðnaði þeim tengdum.
Samkvæmt skilgreiningu hval-
veiðiráðsins sjálfs er aðalhlutverk
þess að fylgjast með og endurskoða
reglulega þær aðferðir sem fram-
kvæmdaáætlun ráðsins gerir ráð
fyrir að séu viðhafðar við stjómun
hvalveiða. Þessar aðferðir eru: að
friða algerlega nokkrar hvalateg-
undir; að lýsa ákveðin hafsvæði
friðhelg; setja veiðikvóta á hvali;
ákveða veiðitíma og stærðarmörk
hvalategunda; banna veiðar á kálf-
um og mjólkandi kúm og krefjast
þess að aðildarríki leggi fram upp-
lýsingar um veiðar og aðrar töl-
fræðilegar og líffræðilegar
upplýsingar.
••
Ollum heimilt að
ganga í ráðið
Öllum löndum heims er heimilt
að ganga í Alþjóðahvalveiðiráðið.
41 þjóð er nú í ráðinu. 11 þessara
landa hafa stundað veiðar í atvinnu-
skyni en í tveimur til viðbótar eru
hvalveiðar stundaðar af fmmbyggj-
um sér til lifibrauðs.
Alþjóðahvalveiðiráðið fundar að
minnsta kosti einu sinni á ári og
til að auðvelda ráðinu að leysa verk-
efni sín hafa verið stofnaðar þijár
nefndir innan ráðsins: tækninefnd,
vísindanefnd og fjárhagsnefnd.
Vísindanefnd ráðsins fundar
tveimur vikum fyrir ársfund ráðsins
og hægt er að kalla hana saman
til fundar hvenær sem er ef nauð-
syn er talin krefja. Nefndin á að
meta ástand hvalastofnanna á
grundvelli upplýsinga sem aðildar-
löndin gefa og á grundvelli þess
mats útdeilir tækninefndin veiði-
kvótum og þróar samþykktir eða
reglur sem ráðið setur síðan til að
stjórna hvalveiðum. Þessar sam-
þykktir bætast við framkvæmdaá-
ætlun ráðsins og til að þær öðlist
gildi þarf samþykki 3A aðildarþjóð-
anna. Samþykktimar öðlast gildi
innan 90 daga en hvaða aðildarþjóð
sem er getur áður mótmælt sam-
þykktunum og er þá ekki bundin
af þeim.
Samkvæmt 6. grein stofnsátt-
málans getur ráðið einnig samþykkt
ályktunartillögur til einnar eða allra
aðildarþjóðana varðandi hvaða mál
sem í sambandi við hvali eða hval-
veiðar og markmið og tilgang
sáttmálans.
Áttunda grein stofnsáttmálans
segir ennfremur að burtséð frá öllu
öðru sem stendur í sáttmálanum
hafi aðildarþjóðimar rétt til að vita
sérstök leyfi til að drepa, taka eða
meðhöndla hvali í vísindalegum til-
gangi.
90 daga mót-
mælaréttur
Alþjóðahvalveiðiráðið samþykkti
árið 1982 að banna allar hvalveiðar
í atvinnuskyni frá 1986-1990 en
þá skyldi metið á ný hvort stofnam-
ir þyldu slíkar veiðar. Aðildarþjóð-
imar höfðu rétt til að mótmæla
hvalveiðibanninu og gerðu þijár
þjóðir það: Norðmenn, Japanir og
Sovétmenn.
íslendingar ákváðu að gera það
ekki en skipulögðu jafnframt áætl-
un um hvalveiðar í vísindaskyni,
samkvæmt 8. grein stofnsáttmál-
ans. Miðað er við að afurðir veið-
anna séu seldar erlendis, aðallega
til Japan og ágóði þeirrar sölu lát-
inn fjármagna hvalarannsóknir af
öðru tagi, þar á meðal víðtæka taln-
ingu úr lofti og af legi sem gerð
var á Atlantshafinu í sumar. Þessi
áætlun var lögð fyrir vísindanefnd
hvalveiðiráðsins.
Aðildarlönd ráðsins eiga ekki öll
*
Arangur Norðurlandanna í efnahagsmálum:
Island í fyrsta
sæti úr því fjórða
mjög góðri stöðu til þess að ráða
við vandamálin, miklu betri en
fyrir tveimur árum síðan. Einkum
verðum við að ná utan um verð-
bólguna. Við verðum að gæta
okkar vel hvað hana varðar og
allir að leggjast á eitt til þess að
tökum verði náð á henni, svo að
víxlverkanir kauplags og verðlags
verði ekki aftur staðreynd," sagði
hann ennfremur.
Viihjálmur sagði að þá þyrfti
stjóm að nást á ríkisfjármálunum
og ríkisstjómin mætti ekki ijúfa
þjóðarsáttina með skattahækkun-
um og skerða þannig möguleika
atvinnuveganna til þess að standa
undir auknum kaupmætti. Hann
varaði sérstaklega við áformum
um að auka skattheimtu á sjávar-
útveginn, sem þyrfti að standa
undir kröfum af hálfu fiskvinnslu-
fólks og stöðugu gengi. Þess utan
þyrftu að nást tök á peningamála-
stjóminni og beina ætti stofnun-
um sem nytu ríkisábyrgðar í
auknum mæli á innlendan markað
og auka ætti frelsi annarra aðila
til þess að leita á erlendan lána-
markað á eigin ábyrgð. Síðast en
ekki síst þyrfti ríkið að fara inn
á innlenda peningamarkaðinn
með miklu ákveðnari hætti en til
þessa.
ÍSLAND stóð sig best af Norð-
urlöndunum fimm í efnahags-
málum á síðasta ári og útlit er
fyrir að svo verði einnig i ár,
samkvæmt samanburði sem
Verzlunarráð íslands hefur
gert byggðan á hagtölum sem
lagðar voru fram á fundi vinnu-
veitenda í verslun og viðskipt-
um í Stykkishólmi dagna 23.
og 24. ágúst síðastliðinn. ísland
var hins vegar í 4. sæti af Norð-
urlöndunum fimm árið 1985.
Þessi niðurstaða fæst þegar
lagður er saman árangur land-
anna hvað varðar hagvöxt,
fjármál ríkissjóðs, atvinnuleysi,
verðbólgu og viðskiptajöfnuð.
Hins vegar er enginn óhlutlægur
mælikvarði til hvað varðar vægi
þessara stærða og ber að taka
niðurstöðunum með þeim fyrir-
vara.
Árið 1986 og samkvæmt spá
fyrir árið í ár, er ísland með mest-
an hagvöxt og minnst atvinnu-
leysi landanna. Verðbólga er aftur
á móti, nú sem fyrr, mest hér á
landi og hvað hana snertir stönd-
um við okkur verst. Aðeins Svíar
standa sig betur en við hvað við-
skiptajöfnuð varðar í ár og á
síðasta ári. Islendingar voru í
íjórða sæti á síðasta ári hvað varð-
ar ríkisfjármál, en við verðum í
þriðja sæti á þessu ári, samkvæmt
spá, og Danir í fyrsta sæti og
Norðmenn í öðru sæti.
„Auðvitað er þessi samanburð-
ur fyrst og fremst gerður til þess
að við sjáum vandamál okkar í
réttu ljósi og okkar vandamál
miðað við aðra eru ekki svo mik-
il,“ sagði Vilhjálmur Egilsson,
framkvæmdastjóri Verzlunarráðs
í samtali við Morgunblaðið.
„Við höfum náð geysilegum
árangri í efnahagsmálum á síðast-
liðnum tveimur árum og erum í
fulltrúa í vísindanefndinni. Ráðið
hefur á síðustu þingum samþykkt
auknar viðmiðanir sem nefndin fer
eftir við mat á vísindaáætlunum
sem aðildarþjóðir leggja fram.
Nefndin miðar við hvort rannsókn-
imar gefi nægar upplýsingar
varðandi stjómun og nýtingu stofn-
anna. Síðan hvort áætlaðar veiðar
geti haft áhrif á stofnana, hvort
markmiðum rannsóknanna megi ná
fram með öðmm aðferðum en veið-
um og hvort þær séu raunhæfar
og geti hjálpað við heildarmat á
stofnunum.
Nefndarmenn ýmist
með eða á móti
Út frá þessum viðmiðunum fjall-
aði nefndin ma. um vísindaáætlun
íslendinga á þinginu í ár. Nefndin
komst ekki að heildamiðurstöðu en
færð vom rök ýmist fyrir því að
áætlunin uppfyllti flest áðumefndra
skilyrða eða hún gerði það ekki.
Aðaldeilumálið í því sambandi var
hvort veiðamar og rannsóknir á
dauðum hvölum væm nauðsynlegar
við heildarmat á stofnunum en
nefndin viðurkenndi að hún hefði
enga möguleika á að meta hvort
veiðar á 80 langreyðum og 40 sand-
reyðum í ár hefði áhrif á viðkomu
þessara hvalastofna.
Á síðasta ársþingi lögðu Banda-
ríkjamenn fram ályktunartillögu
sem gerði ráð fyrir því að vísinda-
nefndin fjallaði um rannsóknaáætl-
anir þjóðanna og á gmndvelli
niðurstaðna nefndarinnar myndi
hvalveiðiráðið meta áætlanimar og
ef þær væm ekki taldar uppfylla
áðurgreind skilyrði myndi ráðið ráð-
leggja viðkomandi þjóðum, sam-
kvæmt 6. grein stofnsáttmálans,
að afturkalla leyfi til vísindaveiða.
Ólögleg- tillaga?
íslendingar mótmæltu þessari til-
lögu á þeirri forsendu að með
samþykki hennar væri ráðið að
ganga gegn sjálfsákvörðunarrétti
aðildarþjóðanna sem þeim er
tryggður í 8. grein stofnsáttmálans.
Því bryti tillagan í bága við sáttmál-
ann. Auk þess væri óheiðarlegt
gagnvart vísindanefndinni að ráðið
færi að greiða atkvæði um niður-
stöður hennar án þess að nefndin
vissi um það fyrirfram; nefndin
hefði þá væntanlega sett niðurstöð-
ur sínar fram á annan hátt.
Tvær breytingartillögur vom
fluttar við þessa tillögu af Norð-
mönnum og Japönum, sem gerðu
báðar ráð fyrir að viðmiðanir
vísindanefndarinnar til að fjalla um
einstakar vísindaáætlanir yrðu
auknar og viðkomandi þjóðir ættu
að taka tillit til athugasemda og
ráðlegginga nefndarinnar. Hins-
vegar myndi ráðið sem slíkt ekki
fjalla um vísindaáætlanirnar. ís-
lendingar studdu báðar þessar
tillögur og sögðu þær í samræmi
við þeirra hugmyndir.
Báðar breytingartillögumar vom
felldar en tillaga Bandaríkjamanna
samþykkt. Í framhaldi af því var
samþykkt tillaga frá Ástralíu þess
efnis, að þar sem íslenska rann-
sóknaráætlunin uppfyllti ekki
fullkomlega þau skilyrði sem sett
voru í viðmiðunum nefndarinnar var
íslandi ráðlagt að afturkalla
vísindaveiðileyfi sín. Nær samhljóða
tillögur vom samþykktar um
vísindaáætlanir Kóreumanna og
Japana, þótt viðurkennt væri að
þær ættu lítið sameiginlegt, ma.
vom flestir sammála því að áætlun
Kóreumanna væri þess eðlis að hún
ætti lítið skilt við vísindi.
Bandarísk
friðunarlög
Samkvæmt bandarískum lögum,
Pelly ákvæðinu svokallaða, getur
viðskiptaráðherra Bandaríkjanna
kært til forsetans þjóðir sem talið
er að séu að draga út áhrifum al-
þjóðlegra friðunarsamþykkta.
Forsetinn getur í framhaldi af því
fyrirskipað viðskiptaþvinganir gegn
viðkomandi ríkjum. Einnig gildir í
Bandaríkjunum svokallað Pack-
wood-Magnusson ákvæði en
samkvæmt því er hægt að aftur-
kalla fiskveiðiréttindi innan banda-
rísku fiskveiðilögsögunnar til þeirra
ríkja sem talin em bijóta gegn
veiðikvótum Alþjóðahvalveiðiráðs-
ins.
í bandaríska viðskiptaráðuneyt-
inu hefur verið litið svo á að þær
þjóðir sem mótmæltu hvalveiði-
banninu og héldu áfram veiðum
væm að draga úr friðunaraðgerðum
ráðsins og bijóta gegn veiðikvótun-
um, sem í raun em engir þessa
stundina. Einnig var litið svo á að
þegar íslendingar fóm ekki eftir
ályktunartillögu Ástrala í sumar,
og afturkölluðu ekki vísindaveiði-
leyfin, væm þeir að draga úr
friðunarmarkmiðum ráðsins. Því
vofði kæran yfír nú í sumar.
Hvalveiðiþj óðir
í minnihluta
Eins og komið hefur fram hér
áður er mikill minnihluti aðildar-
þjóða hvalveiðiráðsins þjóðir sem
stundað hafa eða stunda hvalveið-
ar. Það er einnig vel þekkt að
umhverfisvemdarsinnar, til dæmis
frá Bandaríkjunum, sitja í sendi-
nefndum og jafnvel vísindanefndum
annara þjóða sem láta sig hvalveið-
ar í raun litlu skipta. Því hafa
íslendingar meðal annars bent á
að ályktanir ráðsins varðandi
vísindaleg atriði væm lítils virði og
lituð af pólítík. Tortryggni hefur
einnig ríkt í garð vísindanefndar-
innar og sagt að þar ráði hvalavina-
sjónarmið meim en vísindaleg rök
en þó er fallist á að þeirra gæti þar
minna en í ráðinu sjálfu.
Tillaga Bandaríkjamanna til
lausnar hvalveiðideilunni nú miðast
við að vísindanefndin fái aukin völd
og virðingu og það er í raun í sam-
ræmi við hugmyndir sem íslending-
ar hafa sett fram. Það er þó óljóst
enn með hvaða hætti nefndin á að
fjalla um vísindaáætlun íslendinga
þannig að ákveðin niðurstaða fáist
en ekki verði uppi tvennskonar álit.
Ólíklegt er að vísindamennimir,
sem sitja í nefndinni, fallist á að
greiða atkvæði um áætlunina enda
væri slíkt ekki vísindaleg vinnu-
brögð.
GSH