Morgunblaðið - 23.04.1989, Blaðsíða 8

Morgunblaðið - 23.04.1989, Blaðsíða 8
8 C MORGUNBLAÐIÐ MANNLÍFSSTRAUMAR SUNNUDAGUR 23. APRÍL 1989 Anna Adda Sigrún Gerður Soffía Hauksdóttir Bára Sigfúsdóttir Stefánsdóttir Pálmadóttir ÆTTFRÆDI/Fmm/ kvenna cettgengurf Sigrún Eldjárn Kvenprófessor afUrðaætt eftir Guðjón Friðriksson Það hefur vakið töluverða at- hygli að undanförnu að korn- ung kona, Anna Soffía Hauks- dóttir (f. 1958), hefur verið sett sem prófessor í vélaverkfræði vi𠦦¦¦¦¦¦¦¦¦, Háskóla íslands. Ekki er það að- eins afar fátítt að konur komist í prófessorsstöður hér á landi heldur þykir vélaverk- fræði kannski einna ólíklegust til frama fyrir konur. Hér verður gerður að um- talsefni frændgarður Önnu Soffíu í föðurætt, svokölluð Urðaætt, sem talinn er frá Sigurhirti Jóhannes- syni (1855-1926) á Urðum í Svarfaðardal, langafa hennar. Meðal skyldmenna hennar af þess- ari ætt er mjög margt þjóðkunnra manna, og ekki síst kvenna. Með- al þekktra kvenna sem eru ná- skyldar Önnu Soffíu af þessari ætt eru Adda Bára Sigfúsdóttir veðurfræðingur og fyrrv. borgar- fulltrúi, Sigrún Stefánsdóttir fréttamaður og doktor, Gerður Pálmadóttir kaupmaður og Sigrún Eldjárn myndlistarmaður og rit- höfundur. Sigurhjörtur á Urðum var tvígiftur. Fyrri kona hans var Soffía Jónsdóttir (1854-1894) og eignuðust þau fimm dætur. Seinni kona hans var Friðrika Sigríður Sigurðardóttir (1858-1914) og varð þeim tveggja barna auðið sem upp komust. Hér verða börnin tal- in upp og nokkrir þekktir afkom- endur. 1. Þorbjörg Sigurhjartardóttir ljósmóðir á Dalvík, átti Björgvin Vigfússon sjómann. 2. Arnfríður Anna Sigurhjart- ardóttir, kona Jóns Gíslasonar bónda á Hofi í Svarfaðardal. Son- ur þeirra er Gísli Jónsson mennta- skólakennari á Akureyri og íslens-, kupistlahöfundur Morgunblaðsins. 3. Elín Sigurhjartardóttir, kona Ármanns Sigurðssonar bónda á Urðum. Þau áttu sex börn, þar á meðal Friðriku Sigríði, móður Ár- mans Björgvins Gunnarssonar dýralæknis, og Sigurð Kristin end- urskoðanda í Reykjavík. 4. Sigrún Sigurhjartardóttir, kona Þórarins Eldjárns Kristjáns- sonar hreppstjóra á Tjörn í Svarf- aðardal. Af börnum þeirra má nefna: a) Kristján Eldjárn forseta íslands en meðal barna hans eru Þórarinn Eldjárn rithöfundur og Sigrún Eldjárn sem fyrr er nefnd. b) Hjört E. Þórarinsson hrepp- stjóra á Tjörn og formann Búnað- arfélags íslands. Meðal barna hans er Árni Hjartarson jarðfræðingur. e) Petrína Soffía Þórarinsdóttir. Meðal barna hennar er Sigrún Stefánsdóttir fréttamaður. 5. Þórunn Sigurhjartardóttir, kona Péturs Jónssonar gjaldkera í Reykjavík. Þau áttu átta börn og meðal þeirra voru Sigurhjörtur Pétursson lögfræðingur og Pálmi Pétursson, faðir Gerðar Pálma- dóttur kaupmanns í Flónni. 6. Soffía S. Sigurhjartardóttir, kona Pálma Einarssonar lands- námsstjóra í Reykjavík. Meðal barna þeirra eru Sigurhjörtur Pálmason verkfræðingur, Anna Pálmadóttir, móðir Einars Más Guðmundssonar rithöfundar, Haukur Pálmason verkfræðingur, faðir umræddrar Önnu Soffíu prófessors og Sigríður Pálmadótt- ir, kona Kristjáns Sæmundssonar jarðfræðings. 7. Sigfús Sigurhjartarson al- þingismaður og ritstjóri, kvæntur Sigríði Stefánsdóttur. Börn þeirra eru Adda Bára Sigfúsdóttir veður- fræðingur og fyrrv. borgarfulltrúi, móðir Kolbeins Bjarnasonar flautuleikara, Hulda Heiða Sigfús- dóttir, kona Flosa Hrafns Sigurðs- sonar veðurfræðings og Stefán Hilmar Sigfússon búfræðikandid- at. Tveir nýir í Bernhöftstorfunni ULLog GJAFAVÖRUR Ný verslun Við bjóðum upp á nýtísku ullarvörur og aðrar fallegar gjafavörur á gióðu verði. Komið og kynnið ykkur úrvalið! Ferðaskrifstofan LAND og SAGA hefur flutí starfsemi sína í Bernhöftstorfuna. Meðal áhugaverðustu tilboða okkar í dag eru: Singapore - Malasfa - Bankok, :_______23.júni.________ Ódýrar fbúðir til leigu fhjarta London. Nánari upplýsingar í síma 62 71 44 M ATUR OG DR YHKVR/Hver er daufur, vatnskenndur ogjltusnaubur en œttstór íýmissa kykvenda líkif Kúrbítur fyrirliggjandi „Kúrbítarnir eru komnir! Eigum fyrirliggjandi bandaríska, frauska og ítalska kúrbíta af öllum stærðum og gerðum. Slöngukúrbíturinn slær öllu við. Komið og Iítið á úrval- ið." Svona gæti mjómað aug- lýsing frá einhverjum stór- markaðinum. Kúrbítur er nemilega ekki tremmi sem grípur fólk í upphafi áfengismeð- ferðar og þaðan af síður megrunarkúrsofskynjanir eins og einhverjir kynnu að ætla samkvæmt orðsins hljóðan, einkúm ef kúrbí- turínn er sagður vera fyrir- liggjandi, heldur mjög stór og fjölbreytt grænmetisætt (eurcurbita á latínu). Þekkt- ustu fjölskyldumeðlimirnir hafa verið sýnilegir hér í metnaðarftillum matvöru- verslunum um nokkurt skeið og fer fjölgandi. Meðal þeirra eru zucchini (ítalska), courgette (franska), hvort tveggja smá- kúrbítur eða möndlukúrbítur, squasWúrindíánamáli), go- 1 urd, pumpkin (grasker) og marrow (enska). Hinn síðastnefndi, mergkúrbítur, er af sama tagi og möndlukúrb- ítur, nema stærri. Sumir kúrbítar minna á gúrku eða melónu enda eru þessar tegundir allar náskyld- ar. Bragðið er milt eða fremur dauft og dálítið vatnskennt og því daufara því stórvaxnari sem tegundin er. Ef ein teg- und fæst ekki má oftast nota aðra í staðinn. Kúrbíta má fylla, gufu- sjóða, léttsteikja eða baka, auk þess má nota þá í súpur og salöt. Það er yfirleitt óþarfi að afhýða kúrbíta nema þeir séu mjög stórir. Kúrbítar eru mismunandi að lit, stærð og lögun. Nokkrar fleiri tegundir eru akarnkúrbítur, app- elsínukúrbítur, slöngukúrbí- tur, smjörhnetukúrbítur, rjómakúrbítur (hvítur, kringl- óttur og flatur), spaghettík- úrbítur (aldinkjötið minnir á spaghettí), dhudi, chayote og karella. Kúrbítar eru afar fitu- snauðir og auðugir að bíótíni og C-vítamíni. Hér má að staðaldri fá í verslunum (Hagkaup t.d.) smákúrbítinn courgette, pumpkin eða grasker og squ- ash. Hér koma nokkrar kúrbítsuppskriftir. Enn fleiri er að finna í bókinni Grænt og gómsætt eftir Colin Spen- eftir Jóhönnu Sveinsdóttur cer sem út kom í íslenskri þýðingu Helgu Guðmunds- dóttur í fyrra. Þar er einnig að finna fallegar litmyndir af kúrbítsfjölskyldunni og grein- argóðar upplýsingar. Graskerssúpa Uppskrift handa fjórum. 2 litlir laukar 700—800 g grasker (eða squ- ash) 1 hvítlauksgeíri 1 I mjólk 4 msk. hveiti 2 dl rjómi 2 steinseljukvistir Saxið laukinn, merjið hvítlaukinn og skerið afhýdd- an kúrbítinn í litla teninga eða rífið hann gróft. Sjóðið þetta í mjólkinni í 8 mínútur. Hrærið hveitinu saman við rjómann, hellið út í súpuna og látið malla við vægan hita í nokkrar mínútur. Stráið sax- aðri steinselju yfir rétt áður en hún er borin fram. Squash með hrísgrjónafyll- ingu Uppskrift handa fj'órum. 2 squash, u.þ.b. 300 gr stykkið Fylling: 1 lítill laukur 4 dl soðin hýðishrísgrjón 4 msk. kúrenur sítrónupipar, timjan, merjam og sellerísalt rifinn ostur Skerið kúrbítana eftir endi- löngu og skafíð kjarnhúsin úr (þau má svo nota í salat). Hrærið saman hrísgrjónum, söxuðum lauk, kúrenum og kryddið eftir smekk. Fyllið kúrbítshelmingana, stráið rifnum osti yfír og baklð við 225 gráður þar til osturinn er hæfilega bakaður. Squash með ostasósu Uppskrift handa fjórum. 2 squash, u.þ.b. 200 gr stykkið 2 litlir laukar 100 g nýir sveppir Ostasósa: 2 msk. smjör 4 msk. hveiti 5 dl mjólk og grænmetiskraft- ur 2 tsk. þurrkuð salvía 1 hvítlauksrif 4 dl rifinn ostur 4 msk. riómi Skerið kúrbítana í sneiðar, sveppina í fjórðuparta og sax- ið laukinn. Leggið þetta í smurt, eldfast fat. Bræðið smjörið, hrærið hveitinu saman við og þá grænmetiskrafti og mjólk. Kryddið sósuna og látið hana malla í nokkrar mínútur. Tak- ið þá pottinn af hellunni og hrærið saman við osti og rjóma. Hellið sósunni yfír græn- metið og bakið við 250 gráður í 20 mínútur eða þar til sósan hefur fengið fallegan lit.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.