Morgunblaðið - 08.07.1992, Blaðsíða 23

Morgunblaðið - 08.07.1992, Blaðsíða 23
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 8. JÚLÍ 1992 23 Morgunblaðið/Árni Sæberg 'stol'ustjóri í dómsmálaráðuneytinu, og Jón Sigurðsson, starfandi utan- nning- rskrá á næstu mánuðum. Þar með er ekki búið að koma hlutunum í það horf, sem þeir verða í um langa framtíð, heldur koma nýjar reglur með nýjum viðhorfum. Ef það sýnir sig að í þeim séu atriði, sem kalla á breyting- ar, jafnvel á stjórnarskránni, þá verður að sjálfsögðu að gera þær þegar þar að kemur. Meginniður- staða okkar er sú að það sé ekki tilefni til slíks nú," sagði Þór. Engar ólöglegar takmarkanir fullveldis Spurt var á fundinum hvort niður- staða lögfræðinganna fæli jafnframt í sér að ekki væri um neitt afsal fullveldis að ræða. Gunnar G. Schram, prófessor í stjórnlagarétti og einn nefndarmanna, svaraði því til að álitið í heild væri raunar svar við þessari spurningu. „Niðurstaða okkar er sú að engir þættir samn- ingsins á sviði löggjafarvalds, dóms- valds eða framkvæmdavalds brjóti í bága við stjórnarskrána. I því felst raunar að ekki er um að ræða nein- ar óheimilar eða ólöglegar takmark- anir á fullveldi landsins," sagði Gunnar. Hann sagði að í umræðum um málið í fjölmiðlum undanfarnar vik- ur hefðu sumir látið í ljós þá skoðun að ef menn væru í yafa um það hvort EES-samningurinn rækist á ákvæði stjórnarskrár, ætti að taka mark á þeim efa og breyta stjórnar- skrá. „Niðurstaða þessa nefndarálits er mjög á einn veg og eindregið sú að það sé enginn vafí í þessu máli miðað við núverandi forsendur og samninginn eins og hann er í dag. Þar af leiðandi teljum við að eins og nú horfir sé engin ástæða og ekkert tilefni til að fara út í stjómar- i skrárbreytingu," sagði Gunnar. Þór Vilhjálmsson sagði í lok fund- i arins að hann efaðist ekki eitt augnablik um að reynt yrði að gera störf nefndarinnar tortryggileg. „Það er engin ástæða til þess, að því er ég tel, að vefengja störf . manna, sem vinna sem sérfræðingar i að svona máli, frekar en að tor- tryg£)a störf manna, sem hafa , ákveðnar pólitískar skoðanir og . vinna margs konar ópólitísk störf engu að síður á sínu sviði, sem kenn- i arar í Háskólanum eða hvað sem I er," sagði Þór. Stjórnarandstaðan dregur lögfræðingaálitið í efa: Vafinn það mikill að breyta verður stjórnarskránni - segir Ólafur Ragnar Grímsson, formaður Alþýðubandalagsins ÓLAFUR Ragnar Grimsson, formaður Alþýðubandalagsins, segir að þótt þeir fjórir lögfræðingar, sem yfirfóru EES-samninginn að ósk utanríkisráðherra, hafi komist að sinni niðurstöðu séu aðrir lögfræðingar með aðra skoðun á málinu. „Vafinn á hvort EES-sam- komulagið brýtur í bága við stjórnarskrána er það mikill að breyta verður stjórnarskránni," segir Olafur Ragnar. Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, fulltrúi Kvennalista í utanríkismálanefnd Alþings, segir að sá vafi sem er á því hvort EES-samkomulagið brjóti í bága við stjórnarskrána þýði að Alþingi verði að skera úr um hvort breyta þurfi stjórnarskránni. „Þessir fjórir lögfræðingar eru enginn hæsti- réttur í málinu," segir Ingibjörg Sólrún. Steingrímur Hermannsson, formaður Framsóknarflokksins, segir að hann telji mörg atriði í þessu máli orka tvímælis og að hann eigi eftir að kynna sér þetta mál mun betur. Ólafur Ragnar Grímsson segir að hann telji það hafa verið afar óheppilega ákvörðun af hálfu utan- ríkisráðherra að fallast ekki á til- lögu Alþýðubandalagsins að skipa menn frá Dómarafélaginu, laga- deild Háskólans og Lögfræðinga- félaginu til að fjalla um þetta mál. „Þess í stað skipaði hann sjálfur fjóra lögfræðinga og þar af tvo sem áttu hlut að máli við að semja frum- varpið vegna EES. Slíkt getur vart talist skynsamlegt," segir Ólafur Ragnar. „Þessir menn eru að vísu ágætir lögfræðingar en á fund ut- anríkismálanefndar mættu þeir dr. Guðmundur Alfreðsson og Ragnar Aðalsteinsson hrl. sem eru ósam- mála niðurstöðu fjórmenninganna. Staðreyndin er því sú að sumir segja að þetta sé í lagi en aðrir segja að breyta verði stjórn- arskránni og sá vafi sem þarna er á ferðinni gerir það að verkum að Alþingi verður að taka á málinu og breyta stjórnarskránni til að eyða vafanum." í máli Ólafs Ragnar kemur fram að hann telji forsendur lögfræði- nefndarinnar afar hæpnar þar sem nefndin byggir áiit sitt á túlkun á bókun 35 en ekki samkomulaginu í heild sinni. „Þeir treysta sér ekki til að kveða afdráttarlaust upp úr í málinu og leita skjóls í bókun 35. Þá bókun telur dr. Guðmundur Alfreðsson hins vegar ekki mark- tæka," segir Ólafur Ragnar. Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, full- trúi Kvennalistans í utanríkismála- nefnd, segir að niðurstaða nefndar- innar hafí ekki komið henni á óvart. „Lögfræðin er ekki raunvísindi og því opin fyrir túlkunum," segir Ingibjörg Sólrún. „í þessu máli greinir lögfræðinga á um túlkun og þetta álit fjórmenninganna er enginn hæstiréttur í málinu. Sökum þess vafa sem þarna er á ferðinni verður Alþingi að taka á því máli hvort breyta þurfi stjórnarskránni vegna EES-samkomulagsins. Vandinn er eftir sem áður hjá stjórnmálamönnunum." Ingibjörg Sólrún segir að það megi ekki gerast að síðar komi í ljós að breytinga hafi verið þörf á stjórnarskránni. Það sé því örygg- isatriði að Alþingi fjalli ítarlega um hvort stjórnarskrárbreytingar sé þörf. Steingrímur Hermannsson segir að mismunandi skoðanir séu meðal lögfræðinga um mál þetta og að utanríkismálanefnd hafí óskað þess við dr. Guðmund Alfreðsson að hann gefi nefndinni sitt álit á niður- stöðum nefndar utanríkisráðherra. „Persónulega tel ég að mörg atriði í þessu EES-samkomulagi orki mjög tvímælis," segir Steingrímur Hermannsson. „Sem dæmi má þar nefna að Norðmenn telja mikið valdaafsal fólgið í samkomulaginu og þeir hafa sett inn það ákvæði í sín lög að 3A hluta atkvæða á þingi þurfi til að samþykkja slíkt afsal. Hér er hins vegar spurningin hvort einfaldur meirihluti atkvæða nægi á Alþingi. Ef svo er tel ég að stjórnarskráin sé gölluð að þessu leyti. Við erum á mjög gráu svæði hérna og ég á eftir að kynna mér málið nánar." Eyjólfur Konráð Jónsson, formaður utanríkismálanefndar: Ekki sannfærður en mun grandskoða álitsgerðina EYJÓLFUR Konráð Jónsson, formaður utanrikismálanefndar Al- þingis, segist ekki hafa sannfærzt af áliti lögfræðinganefndar utan- ríkisráðherra um að samningurinn um evrópskt efnahagssvæði sé i samræmi við sijórnarskrá íslands en að hann muni grandskoða það. Nefndarmenn kynntu álit sitt fyrir utanríkismálanefnd í gær. aldrei tafið neitt í samskiptum við Evrópubandalagið, en EB hefði hins vegar sífellt verið að breyta sam- skiptareglum og tefja niðurstöðu EES-samninganna. Bandalagið hefði sífellt reynt að auka völd sín og áhrif. Eyjólfur sagði að hann yrði að ræða betur við lögfræðingana, sem skiluðu áliti í gær, og einnig aðra fróða menn. „Síðan á þetta að ganga til Alþingis og það er Al- þingi sem tekur ákvörðun en ekki neinir af þessum mönnum," sagði hann. „Málið er ekki nándar nærri nógu vel skoðað til þess að hægt sé að fullyrða að þarna sé ekki um stjórnarskrárbrot að ræða. Þar að auki liggur okkur ekkert á." „Ég hef lengi bent á að önnur grein stjórnarskrárinnar geri það að verkum að skoða verði mjög rækilega hvort um stjórnarskrár- brot sé að ræða, ef svo fer að við höldum þessari göngu áfram í sam- skiptum við Evrópubandalagið," sagði Eyjólfur Konráð í samtali við Morgunblaðið. „Það hefur enginn sannfært mig um að það yrði ekki stjórnarskrárbrot ef reynt yrði að gera EES-samning á þann veg sem nú er gert ráð fyrir, en auðvitað met ég störf þessara manna, sem utanríkisráðherra skipaði með mínu vitorði og mun grandskoða álits- gerð þeirra, sem er mjög flókin eins og málið allt", sagði Eyjólfur. Hann sagði að Islendingar hefðu Jón Sigurðsson, starfandi utanríkisráðherra: Spurningin um stjórnar- skrárhæfi afgreitt mál JÓN Sigurðsson, starfandi utanríkisráðherra, segir að með áliti sérfræðinganefndar utanríkisráðherra sé fengið skýrt svar viðþeirri spurningu hvort EES samrýmist stjórnarskránni eður ei. „Eg tel að við þeirri spurningu hafi nú fengizt það svar, sem þurfti til þess að formsatriðið um stjórnarskrárhæfi samningsins sé nú afgreitt mál," sagði .lón á blaðamannafundi í gær, þar sem niðurstöður nefndarinnar voru kynntar. Ráðherra sagði að nú væri hægt að snúa sér af fullum krafti að lög- festingu ákvæða EES-samningsins og afgreiðslu ýmissa reglna, sem fullnægðu því, sem ísland hefði að þjóðarétti tekið á sig með samn- ingnum. Hann sagðist líta á niður- stöðu lögfræðinganna sem full- nægjandi svar við þeirri spurningu, sem fram hefði verið borin. Ráðherra sagði að þótt í áliti lögfræðinganna segði að ef for- sendur breyttust, mætti breyta stjórnarskránni, teldi hann ekki vel ráðið að breyta stjórnlögum vegna óorðinna hluta. „Mér hefur skilizt á ýmsum þeim, sem fjallað hafa um íslenzku stjórnarskrána og end- urskoðun hennar, að það kunni að vera ýmislegt í orðnum hlutum, sem gefi tilefni til að breyta henni og ætti þá að vera á undan í röð- inni," sagði hann. Jón sagði að i nefndinni sætu þeir menn, sem kunnugastir væru íslenzkum stjórnskipunarlögum og einnig Evrópu- og alþjóðarétti. „I nefndina voru valdir þeir menn, sem við töldum að væru bezt til starfans fallnir meðal íslenzkra lög- fræðinga," sagði hann. Heimsmeistara- mót í skák: Islendingar í efri hluta Duisburg. Frá Andra Áss Grétarssyni fréttaritara Morgunblaðsins. HELGI Áss Grétarsson er með 5 vinninga eftir 7 umferðir á heims- meistaramóti barna og unglinga í skák, sem nú fer fram í Duisburg í Þýskalandi. Sex íslenskir skák- menn taka þátt í mótinu. Helgi Áss keppir í flokki 16 ára og yngri. I þeim flokki keppir einnig Magnús Örn Úlfarsson en hann hefur 3'/2 vinning. í flokki 18 ára og yngri hefur Sigurbjörn Björnsson 3Vi vinn- ing. í flokki 14 ára og yngri hefur Arnar Gunnarsson 4 vinninga, Bragi Þorfinnsson hefur 4 vinninga í flokki 12 ára og yngri og Davíð Kjartansson hefur 4 vinninga í flokki 10 ára og yngri. Keppendur á heimsmeistaramótinu, sem eru um 500 frá 81 landi, hafa lagt mismikið á sig til að komast á mótið. Þeir sem hafa þó án nokkurs vafa lagt mest á sig eru keppendurn- ir frá Mongólíu sem ferðuðust í 10 daga með lest gegnum fyrrum lýð- veldi Sovétríkjanna. Það hefur greini- lega haft góð áhrif því Mongólar hafa aldrei staðið sig betur á þessu móti. ? ? ?---------- Krafa íslendinga í viðræðum við EB: KvótiEB skerðist, veiðist ekki 30.0001. af loðnu ÍSLENDINGAR haf'a, í samninga- viðræðum við Evrópubandalagið um sjávarútvegssamning, sett fram kröfur um að sú gagnkvæmni sem gert er ráð fyrir í skiptum á veiði- heimildum verði tryggð á þann hátt að ef íslendingar nái ekki að veiða 30.000 tonn af loðnu innan lðgsögu EB muni 3.000 tonna karf- akvóti EB innan íslenskrar lögsögu skerðast að sama skapi. Að sögn Þorsteins Pálssonar, sjávarútvegs- ráðherra, er afstaða Evrópubanda- lagsins mjög neikvæð gagnvart þessu. „Við höfum lagt á það áherslu að við útfærslu á samningnum um evr- ópsk efnahagssvæði, þar sem kveðið verði á um hvernig samanburði verði komið við, verði tryggt að sú gagn- kvæmni sem samningurinn byggi á verði raunveruleg. Við höfum viljað halda okkur fast við það grundvallar- atriði að í framkvæmdinni verðigagn- kvæmnin tryggð þannig að ef íslend- ingar nái ekki að veiða 30.000 tonn af loðnu innan lögsögu EB skerðist 3.000 tonna karfakvóti EB innan ís- lenskrar lögsögu að sama skapi," seg- ir hann, sagði Þorsteinn. Hann sagði afstöðu Evrópubanda- lagsins hafa verið mjög neikvæða gagnvart þessu. „Gengið hefur mjög vel að semja um alla aðra fram- kvæmdaþætti en hvað þennan þátt varðar hefur afstaða EB verið nei- kvæð."

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.