Morgunblaðið - 13.11.1992, Blaðsíða 24

Morgunblaðið - 13.11.1992, Blaðsíða 24
24 MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 13. NÓVEMBER 1992 Major seg- ist engu hafa leynt JOHN Major, forsætisráðherra Bretlands, neitaði í gær að hafa leynt þingið einhverju í sam- bandi við vopnasölu til íraks skömmu fyrir innrásina í Kúveit en talið er, að hún geti orðið vandræðamál fyrir stjórnina. Sagði Major raunar, að alls ekki væri ljóst hvort einhver lög eða reglugerðir hefðu yfirleitt verið brotin með sölunni. Kom þetta fram þegar Major var að svara fyrirspurn frá Paddy Ashdown, leiðtoga Frjálslynda demókrata- flokksins, en í gær var hætt við önnur réttarhöld yfir kaupsýslu- mönnum, sem sakaðir voru um að hafa selt írökum vopn. Var ástæðan sú sama og áður, að í ljós hefur komið, að salan fór fram með vitund einhverra ráð- herra í bresku ríkisstjórninni. Ráðist á ferðafólk FIMM þýskir ferðamenn og tveir Egyptar særðust í gær þegár vopnaðir menn, mú- slimskir heittrúarmenn að því talið er, skutu á langferðabíl í Qena í suðurhluta Nflardals. Þetta var fjórða árásin á ferða- fólk síðan öfgatrúarmenn lýstu yflr, að því væri ekki óhætt í Qena en þar eru sum kunnustu hof og grafhýsi faraóanna. Tókst umferðarlögreglumanni að handsama einn árásarmann- anna, 18 ára gamlan pilt, en hinir komust undan. Einn ferða- mannanna, kona, særðist alvar- lega en þeir voru allir fluttir með herþyrlu á sjúkrahús í Ka- ¦iró. Gull í Finnlandi FINNSKIR jarðfræðingar hafa fundið gull í Ilomantsi í Austur- Finnlandi og telja hugsanlegt, að vinnsla þess geti borgað sig. Er um að ræða gullgrýti, sem inniheldur sjö grömm af gulli í hverju tonni, en til samanburðar má nefna, að í Norður-Finnlandi er starfrækt gullnáma, sem gef- .ur af sér fimm grömm á tonn. Eru fimm grömm talin Iágmark í opinni námu en meira þarf til í námu neðanjarðar. Gull hefur fundist á tíu stöðum í Ilomantsi- héraði en þessi síðasti fundur þykir bestur. Rússar fresta brottflutningi STJÓRNVÖLD í Rússlandi ákváðu í gær að fresta brott- flutningi herliðs frá umdeildum héruðum, sem sjálfstjórnarlýð- veldin Tsjetsjen og Ingúshetía gera kröfu til. Var herinn send- ur þangað til að stilla til friðar milli Ingúsheta og Norður- Osseta en þegar hann var að fara þaðan aftur komu hermenn frá Tsjetsjen á hæla honum. Sagði talsmaður stjórnarinnar í Moskvu, að með því hefðí Tsjetsjen-stjórn brotið gert sam- komulag og því hefði verið ákveðið að fresta brottflutningi hersins. EBvillGATT- samning HELSTU samningamenn Evr- ópubandalagsins, EB, í GATT- málunum hafa fullvissað Arthur Dunkel, framkvæmdastjóra GATT, um einlægan áhuga sinn á að ljúka GATT-viðræðum síð- ustu sex ára með undirritun nýs samnings. Dunkel fer til fundar við samningamenn Bandaríkja- stjórnar á mánudag en talið er, að viðræður þeirra og EB hefj- ist aftur á miðvikudag. Enska biskupakirkjan Carey reynir að afstýra klofningi Lundúnum. Reuter, The Daily Telegraph. Garey, erkibiskup af Kantaraborg, hóf í gær baráttu fyrir því að afstýra klofningi innan ensku biskupakirkjunnar vegna þeirrar sðgu- legu samþykktar kirkjuráðsins að heimila konum að taka prestvígslu. Carey var kjörinn trúarlegur leið- verður samt ekki gert að vígja kon- togi biskupakirkjunnar árið 1990, en í henni eru um 70 milljónir manna víða um heim. Hann hvatti meðlimi kirkjunnar til að sýna still- ingu og sagði að kirkjan ætti á hættu að glata trúverðugleika sín- um „ef konur gegndu forystuhlut- verkum á öllum sviðum samfélags- ins, nema sem vígðir prestar". Hann viðurkenndi að margir innan kirkj- unnar væru fullir angistar vegna ákvörðunar kirkjuráðsins þar sem þeir teldu óréttlætanlegt að konur tækju prestvígslu vegna þess að Jesús valdi aðeins karla sem læri- sveina sína. „Þetta fólk er hryggt og ég hef mikla samúð með því," sagði Carey. „Ég vil segja við það: Ekki fara annað. Verið með okkur áfram. Við skulum vinna saman. Við skulum hlusta á mótrökin og reyna saman að finna leiðir til að sætta sjónarmiðin." Um 1.000 prestar höfðu sagt fyrir atkvæðagreiðsluna í kirkjuráð- inu að þeir gætu ekki haldið áfram störfum sínum ef konur fengju að taka prestvígslu en ekki var vitað í gær hvað þeir myndu gera. Ann Waddicombe, aðstoðarraðherra í stjórn íhaldsflokksins, tilkynnti að hún hefði ákveðið að segja skilið við kirkjuna og spáði því að fólk myndi „ganga úr henni í stórum hópum". Breska þingið á eftir að staðfesta ákvörðun kirkjuráðsins og búist er við að það verði gert með miklum meirihluta atkvæða. Biskupum, sem eru andvígir ákvörðuninni, ur og söfnuðir geta hafnað konum í stöður sóknarpresta. Leiðtogar íhaldsamra biskupa- kirkjumanna í Suður-Afríku gagn- rýndu ákvörðun kirkjuráðsins og sögðu að hún myndi valda klofningi innan kirkjunnar í iandinu. Tals- maður Desmonds Tutus erkibisk- ups, leiðtoga biskupakirkjunnar í Suður-Afríku, sagði að fáir Suður- Afríkumenn myndu segja skilið við kirkjuna þar sem kirkjuráð um- dæmisins hefði samþykkt í ágúst að styðja tillöguna um að leyfa prestvígslu kvenna og andstæðing- ar hennar hefðu lofað að hlíta þeirri samþykkt. Reuter Táragas til varnar Ungur maður í Moskvu er hér að.festa kaup á táragasbyssu í söluturni í miðborginni en Borís Jeltsín, forseti Rússlands, hefur gefið út reglu- gerð, sem heimilar fólki að eiga slík vopn og einnig loftbyssur. Er það til að fólk geti varið sig í þeirri glæpaöidu, sem nú gengur yfir landið. Grein í bresku vísindatímariti Áhrif skólpmengunar vanmetin London. Reuter. SKÓLP sem látið er renna í sjó fram hefur meiri áhrif á lífríki sjávar en hingað til hefur verið talið, að sögn bandariskra vísinda- manna. í grein sem birtist í nýjasta hefti breska vísindaritsins Natuæ er skýrt frá rannsóknum vísindamanna við Woods Hole haffræðistofnunina í Massachusetts. Þeir segjast hafa uppgötvað mengun af áður óþekktri stærðargráðu á djúpsjávarlífríki 185 kílómetra undan ströndum New Jersey. Vísindamennirnir segja mengun- ina afleiðingu þess að 8-9 milljónir tonna af skólpi hafa verið losuð á þessum slóðum á ári frá því í mars 1986. Á sínum tíma var umhverfinu ekki talin stafa nein hætta af skólp- losuninni og byggðust þær kenning- ar á sjávarmælingum fyrir ofan los- unarstaðinn sem er á 2.500 metra dýpí. Nýjar rannsóknirnar hafa hins vegar leitt í ljós að efnasambönd úr skólpinu hafa mengað dýra- og plöntulíf á sjávarbotninum. Einkum sæbjúgu og ígulker. Þá þykir allt benda til þess að ýmsir hryggleys- ingjar aðrir, sem étnjr eru af rækj- um, krabbdýrum og fiski, hafi sogað efnasamböndin upp í sig. í lokaorðum greinarinnar segja vísindamennirnir að viðvarandi losun skólps á úthafí hafí greinileg áhrif á lífríki botnsins á losunarsvæðinu og í þá átt sem ríkjandi straumar liggja frá því. Réttarhöldin yfir Honecker hafin Dómarinn frestaði réttarhöld- um vegna heilsubrests Stophs Réttarhðldunum yfir Erich Honecker, fyrrum leiðtoga Ausl- ur-Þýskalands, og fimm sam- starfsmönnum hans var frestað fram á mánudag í gær, í kjölfar þess að Willy Stoph, fyrrum for- sætisráðherra Austur-Þýska- lands, fékk hjartaáfail á miðviku- dagskvðld. Stoph er Iikt og Honecker sakaður um að bera ábyrgð á dauða þeirra sem skotn- ir voru er þeir reyndu að flýja yfir þýsk-þýsku landamærin. Það sama á við þá Erich Mielke, fyrr- um yfirmann Stasi, Heinz Kessl- er, fyrrum varnarmálaráðherra, aðstoðarráðherra hans Fritz Stre- letz og Hans Albrecht, sem var háttsettur í kommúnistaflokkn- um. Lengi hefur verið beðið eftir að réttarhöldin, sem eru einstök í sögu Þýskalands, myndu hefjast, en þau höfðu einungis staðið í sautján mín- útur er dómarinn, Hans Georg Bra- utigam, gerði á þeim hlé eftir að honum hafi verið skýrt frá heilsu- farsástandi Stophs. Eftir að hafa ráðfært sig við saksóknara og verj- endur ákvað dómarinn svo að fresta réttarhöldunum fram í næstu viku. Ekki er búist við að Stoph géti ver- ¦¦ ið viðstaddur réttarhöldin í nánustu framtíð. Verjendur Honeckers hafa fram til þessa árangurslaust reynt að fá því framgengt að hann þurfi ekki að mæta fyrir rétt af heilsufarsá- stæðum. Honecker þjáist af illkynja krabbameini í lifúr og eru Iífslíkur hans metnar 6-18 mánuðir. Talið er að réttarhöldin muni standa í Erích Honecker, fyrrverandi leiðtogi Austur-Þýskalands (yst til hægrí), og Erich Mielke, fyrrverandi öryggismálaráðherra, ræða við lögfræðinga sína áður en réttarhöldin yfir þeim hófust í gær. um tvö ár. „Það að halda réttar- höld í kapphlaupi við dauðann hlýt- ur að leiða til afbökunar á réttlæt- inu," segir Nicolas Becker, verjandi Honeckers. En þó að ákveðið hafí verið að rétta i málinu þrátt fyrir mótmæii verjenda féllust dómsyfir- völd á að ganga að þeim kröfum lækna að einungis verði réttað í málinu í þrjár klukkustundir á dag, fyrir hádegi, tvo daga í viku, og að Honecker fái vel útilátin hlé til að hvfla sig. Þá var allt fram á síðustu stundu óvíst hvort réttarhöldin myndu hefj- ast vegna efasemda um hvort þau stæðust reglur réttarríkisins. Kröf- ur almennings, ekki síst í fyrrum Austur-Þýskalandi, um að hinir ákærðu verði dregnir til saka fyrir morðin hafa verið mjög háværar. Benda skoðanakannanir til að 80% Þjóðverja vilji sjá Honecker svara til saka. Hins vegar er óleyfilegt, samkvæmt stjórnarskrá Þýska- lands, að refsa fyrir brot, nema verknaðurinn hafi verið í andstöðu við lög er hann var framinn. Flestir lögspekingar eru sam- mála um að samkvæmt löggjöf um landamæri sem í gildi var í Austur- Þýskalandi hafí verið heimilt að skjóta á flóttafólk. Dómarar sem í síðustu viku felldu úrskurð um hvaða réttarreglur ættu að gilda varðandi glæpi er framdir voru í Austur-Þýskalandi, voru þeirrar skoðunar, líkt og fordæmi er fyrir í Nurnberg-réttarhöldunum eftir síðari heimsstyrjöldina, að taka bæri tillit til æðri siðferðilegra grundvallaratriða í þessu sambandi. Það væri ófrjávíkjanleg skylda hvers ríkis að standa vörð um líf og frelsi þegna sinna. Sögðu þeir austur-þýska landamæralöggjöfin, sem heimilaði notkun skotvopna gegn flóttamönnum, stæðist ekki stjórnarskrá Austur-Þýskalands þegar hún væri skýrð með hliðsjón af nefndum grundvallarreglum.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.