Morgunblaðið - 07.05.1993, Blaðsíða 12

Morgunblaðið - 07.05.1993, Blaðsíða 12
iá JAlÍlÐ'FÖSTUbAGUli 7. MAÍ 1993 Hvað er að gerast á ítalíu? eftir Tómas Gunnarsson Um helgina 16. og 17. apríl, ákvað ítalska þjóðin með þjóðaratkvæða- greiðslu að breyta stjórnskipan landsins. Stóðu fímm af hverjum sex ítölum, sem þátt tóku í þjóðar- atkvæðinu, að því. Þessi niðurstaða er mannréttindasinnum um allan heim fagnaðarefni. I henni fólst valdatilfærsla frá stjórnmálamönn- um, sem lengi höfðu setið að völd- um, til almennings. Hún er tákn um nýja tíma og byggir á nýju öflugu tæki, sem á eftir að skila miklum árangri að bættum stjórnarháttum. Lengi hefur ítalía verið sú þjóða Evrópu, sem spilling og alvarleg lög- brot eru talin hafa grafíð hvað dýpst um sig í þjóðlífinu. Er jafnframt talið að aðferðir ítalskra „mafíósa" hafi verið svo illvígar, að ekki hafí aðrir innflytjendur til Bandaríkjanna reynst þjóðlífí þar skaðlegri. Þjóðar- atkvæðagreiðslan á ítalíu er ein af fyrstu aðgerðum í uppgjöri almenn- ings við spillt stjórnvöld þjóðar, sem lengi hefur verið talin lýðræðisþjóð. Hringurinn valdhafar, upplýs- ingamiðlun, skoðanamyndun al- mennings og kjör þjóðkjörinna full- trúa, er gjarnan lokaður hringur, sem fátítt er að aðrir en valdhafarn- ir hafi mikil áhrif á. Hin opinbera afstaða stjórnvalda á ítalíu mun jafnan hafa verið sú, að þau væru lítið sem ekkert tengd mafíunni en hefðu uppi allar þær aðgerðir sem þau gætu við komið henni. Á síðustu árum hefur verið ljóst, að barátta opinberra rannsóknar- manna og saksóknara við „mafíós- ana" var harðari en áður tíðkaðist, jafnvel harðari en valdabarátta þeirra innbyrðis. Brynvarðar starfsstöðvar, heimili og bifreiðar rannsóknarmannanna, svo og fjöldi lífvarða dugði ekki til verndar þeim. Öflugum fj'arstýrðum sprengjum var fyrir komið við alfaraleiðir eða heimili nákominna ættingja rann- sóknarmannanna, og þær. sprengdar þegar þeir áttu leið þar um. Ymislegt bendir til, að nokkuð sé síðan rannsóknarmðnnum óx ás- megin í aðgerðum sínum sem aftur leiddi til þess að þeim var búin betri aðstaða af stjórnvöldum. Það leiddi síðan til frekari aðgerða og nú eru margir helstu foringjar „mafíós- anna" á bak við lás og slá. Undanfari þjððaratkvæðisins voru víðtækar aðgerðir ákæruvaldsins gegn stjórnmála- og embættismönn- um ítalíu. Um fimmtán hundruð opinberir starfsmenn og stjórnmála- menn munu hafa sætt ákærum og refsingum á síðustu misserum. Og í vetur hefur æðsta stjórn landsins beðið mikinn hnekki. Sex ráðherrar munu hafa sagt af sér, sex háttsett- ir embættismenn hafa framið sjálfs- morð og ríkisstjórnin hefur beðist Iausnar. Svo samofín hefur spillingin verið æðstu stjórn ítala, að Andreotti, sem verið hefur forsætisráðherra ítalíu í sjö ríkisstjórnum, hefur brugðist þannig við kærum um lögbrot og tengsl við mafíuna, að hann rígheld- ur í þinghelgi sína í stað þess að berjast fyrir sýknu. Hvað olli öllum umskiptunum? Tölvan er ódýrasta og virkasta tækið til söfnunar upplýsinga og með henni má tengja upplýsingar saman á svo margvíslega vegu, að AFSLATTUR! Vié rýmum fyrir nýjum vörum Höganös stell + 40% ! Opa pottar + 20% ! Hackman hnífapör * 40% ! iittala glös sem hætt er að framleiða * 40%! o.fl. o.fl. Byr jar á morgun á löngum laugadegi, aöeins i eina viku. O iiltala FINLAND Karel, Laugavegi 13, sími 624525. þar virðist enginn endir á. Þá veitir tölvan möguleika á miklum sam- skiptum við aðra tölvunotendur. Tuttugasta öldin hefur verið nefnd upplýsingaóldin, einkum vegna þeirra miklu áhrifa, sem fjölmiðlar hafa haft. Meginókostur þeirra er samsöfnun valds í hendur fárra, venjulega valdhafa. Á ítalíu hefur sannast að tölvan er upplýsingamið- ill, sem getur dreift valdi og aukið lýðræði. Tölvan hefur reynst spillingaröfl- um ítalíu afdrifarík. En hugstæðust er án efa framganga þeirra, sem hættu og fórnuðu lífí sínu í barátt- unni fyrir breyttum stjórnarháttum. Hver verða áhrifin? Hver verða áhrif tölvunnar á stjórnkerfi þjóðanna og möguleika álmennings til virkrar lýðræðislegrar þátttöku? Þau verða mikil og góð. Fram til þessa hafa einkum sést möguleikar tölvunnar gagnvart ýmiss konar skoðanakönnunum og til miklu margvíslegri kannana í þjóðaratkvæðagréiðslum, en áður hefur tíðkast. Þetta hefur þó verið meira í orði en á borði, vegna þess að stjórnmálamenn hafa sjaldnast verið fúsir að láta af völdum, sem þeir hafa, en heyra til almenningi réttilega. Minna hefur borið á umræðunni um tölvuna sem tæki til að vinna gegn lögbrotum. En aðgerðir gegn mafíunni á ítalíu á síðustu árum og þjóðaratkvæðið eru eins og áður segir tímamótaviðburður, því stjórn- málavöldum hafa oft fylgt alvarleg lögbrot. Kapphlaupið mikla Helsta ógn mannkyns að mati margra náttúruverndarmanna er stórfelld mengun jarðar og eyðing náttúruauðlinda. Eyðing regnskóga og ósonlags í háloftunum svo og margvísleg mengun, t.d. geisla- mengun og koltvísýringsmengun. Er þetta ásamt mörgu öðru talið valda því að sjálfbær þróun mannlífs í framtíðinni geti ekki orðið við Tómas Gunnarsson „Eina vonin um árang- ur í umhverfismálum er, að almenningur fái lýðréttindi sín virk." óbreyttar aðstæður. Stórfelld áföll mannkyns séu óhjákvæmileg nema snarlega takist að ná tökum á um- hverfís- og mengunarmálum. Verulega bætt laga- og réttar- framkvæmd, bæði innan þjóðríkja og á alþjóðasvæðum og sviðum utan þeirra er forsenda árangurs í um- hverfismálum. I þessu kapphlaupi um árangur í umhverfismálum hefur fremur lítið gerst á undanförnum árum og eru þó allir sammála um nauðsynina. Islensk stjórnvöld eru sennilega hvorki betri eða verri en almennt gerist. En tækifærismennska þeirra er slík að vildi einhver aðili byggja hér mengandi álver með þeim kjör- um að greiða litla eða enga skatta af rekstrinum og fá raforkuna langt undir kostnaðarverði yrði um það samið á stundinni. Eina vonin um árangur í umhverf- ismálum er, að almenningur fái lýð- réttindi sín virk. Þess vegna er nýtt öflugt tæki til stuðnings lýðréttind- um dýrmætt. Ná áhrif atburðanna á ítalíu til íslands? Já, þau eru þegar farin að hafa áhrif. Meðal helstu átakaefna hér á landi í vetur eru þjóðaratkvæðið sem valdahafar höfnuðu og yfírráðin yfir Ríkissjónvarpinu. Raunar hefur það verið helsta úrræði allra flokkanna, sem nú eiga sæti á Alþingi, að hindra upplýsingu mála eða sýna því skeytingarleysi. Nægir að nefna að Alþingi sjálft hafði um áratuga skeið keypt fast- eignir umhverfis Alþingishúsið til að stækka gamla þinghúsið eða byggja nýtt. Þegar Reykjavíkurborg tók að byggja ráðhús ofan í Tjörn- inni í netlögum Alþingis kom fram tillaga á Alþingi um að athuga laga- legar forsendur þess. Þorri þing- heims sinnti því engu. Eins fór um tillögu á Alþingi á síðasta kjörtímabili um könnun á því hvernig Ríkisútvarpinu hefði tekist að gæta óhlutdrægni í frásögn, túlk- un og dagskrárgerð, sbr. 15. gr. útvarpslaga nr. 68/1985. Æðstu stjórnvöld virðast brjóta þær reglur sem þeim sýnist og nægir að nefna að forseti íslands virtist ganga ófús til staðfestingar á EES-lögum. Hæstiréttur stuðlar ekki að upp- lýsingu mála, heldur gengur langt í að hindra hana, sbr. dóm í málinu nr. 126/1993. Fiskiveiðikvótar landsins hljóta að verða á erlendum sölulistum innan tíðar að óbreyttu og viðbúið er að. Rómarsáttmáli Evrópubandalagsins gildir um auðnir og náttúru íslands innan tíðar. Ekkert af þessu hefði náð fram, ef almenningur hefði ráðið. Enda búa menn við aðra þróun hér en í nágrannalöndunum. Minnkun þjóð- artekna á mann er hér meiri en annars staðar og hefur staðið lengur. íslenskir stjórnmálamenn. Þið vinnið ekki valdastríð ykkar við þjóð- ina. Síðasta vetrardag 1993. Höfundur er lögmaður. Seljakirkja Þrír kvennakórar syngja SELJUR, kór Kvenféiags Seljasóknar, efna til söngvagleði næstkom- andi laugardag og bjóða til sín Freyjukórnum úr Borgarfirði og Kvennakór Suðurnesja. Scljur byrjuðu kórstarf 1990. Aðalhvatamaður að stofnun kórsins var þáverandi formaður kvenfélagsins, Guðríður Guðbjartsdóttir. Er Kvenfélag Seljasóknar trúlega eina kvenfélagið á landinu sem getur státað af eigin kór. Félagar er um 20 og hefur starf- semin verið nokkuð öflug þessi ár. Kórinn var nú síðast með söng- skemmtun í Seljakirkju í desember eitir tónar úr suðrin Hinir frábæru LOS PARA6AYOS skemmta matargestum Hjf/5Í öll kvöld vikunnar og í ^^r-*¦ síðdegiskaffitímanum T^ laugardag og sunnudag. .., "¦¦¦ ¦¦¦¦ Kynnum rfyjá vor-matseðilinn með gimilegum suður-amerískum réttum, sem gæla við bragðlaukana. sl. ásamt Kór eldri borgara í Reykja- vík og nágrennu Stjórnandi er Krist- ín S. Pjétursdóttir og undirleikari nú Sigurborg Hólmgrímsdóttir. Freyjukórinn er einnig ungur að árum og hefur oft komið fram ásamt öðrum en nú í apríl var hann með sjálfstæða tónleika í Logalandi. Stjórnandi er Bjarni Guðráðsson og undirleikari Steinunn Árnadóttir. » Félagar er 45. m Seljur æfa á mánudagskvöldum ( Seljakirkju. Þar er aðstaða til söng- æfinga góð enda óspart notuð. Þar æfa auk Seljanna einu sinni í viku kirkjukórinn að sjálfsögðu og einnig barnakór og stúlknakór. Það má því með sanni segja að kirkjan ómi öll af söng. Söngvagleðin verður sem fyrr segir laugardaginn 8. maí kl. 15. Það verður boðið upp á kaffi og smákökur í hléi. Þess má geta að kvenfélagið hefur gefið innréttingu í eldhús kirkju og er rétt nýlokð við að setja hana upp. Eldhúsið verður opið svo unnt sé að skoða þessa rausnarlegu gjðf. (Fréttatilkynning) ¦Fermingarútiá :landi nk. sunnudag PtoóA^i n£tt fctoyA&h- \)Ád, wcdX^sA HÓTEL ÖQK>| HVERAGERÐI • SÍMI 98-34700 m Ferming í Staðarbakkakirkju, sunnudaginn 9. inaí kl. 14. Prest- ur sr. Guðni Þór Ólafsson. Fermd verða: Guðrún Petrea Ingimarsdóttir, Uppsölum. Perla Ósk Kjartansdóttir, Búrfellh Þórarinn Óli Rafnsson, Staðarbakka. Ferming í Þingeyrarkirkju, sunnudaginn 9. maí kl. 11. Prest- ur sr. Arni Sigurðsson. Fermd verða: Guðrún Þóra Helgadóttir, Steinnesi. Ólafur Magnússon, Sveinsstöðum. Steindór Sighvatsson, Holti II. Þorbjörg Otta Jónsdóttir, Helgavatni. Ferming í Stokkseyrarkirkju, sunnudaginn 9. maí kl. 11. Prest- ur sr. Úlfar Guðmundsson. Fermd verða: Anita Harðardóttir, Heiðarbrún 6. Daníel Sindri Sigurðsson, Bjargi. Eggert Guðnason, Hásteinsvegi 21. Haukur Gunnar Guðnason, Kóngsbakka 4. Smári Björn Þorvaldsson, Sólvöllum 1.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.