Morgunblaðið - 07.05.1993, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 07.05.1993, Blaðsíða 22
& 22 MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 7. MAÍ 1993 Viðurkenna ekki einvígi Shorts og Kasparovs BRESKA skáksambandið ætlar ekki að viðurkenna svonefnt heimsmeistaraeinvígi Nigels Shorts og Garrí Kasparovs í London í haust. Sambandið er aðili að Alþjóðaskáksamband- inu (FIDE) sem svipti Kasparov nýlega heimsmeistaratitilinum og Englendinginn Short áskor- unarréttinum. Breska skák- sambandið sagði í yfirlýsingu að það Iiti á eínvígi Rússans Anatolís Karpovs og Hollend- ingsins Jans Timmans sem hið eina rétta. Andstaða vex í Danmörku ANDSTAÐA Dana við Ma- astricht-samkomulagið hefur vaxið en fylgjendur svonefnds Edinborgarsamkomulags um undanþágur Dana frá Ma- astricht-samkomulaginu eru þó enn í miklum meirihluta. Sam- kvæmt Gallup-könnun sem birt var í gær munu 48% segja já en 33% nei í þjóðaratkvæði um Edinborgarsamkomulagið .18. maí. í könnun blaðsins Bersen sögðust hins vegar 53% myndu segja já en 34% nei. Frakkar lækka enn vexti SEÐLABANKI Frakklands lækkaði í gær millibankavexti á skammtímalánum úr 8,25% í 8%. Sömuleiðis lækkaði bank- inn vexti á 5-10 daga lánum um fjórðung úr prósenti í 9%. í gær var birt skýrsla um sér- staka úttekt á fjárreiðum ríkis- ins þar sem fram kom að fjár- lagahallinn yrði um 340 millj- arðar franka ef ekki yrði gripið til sérstakra ráðstafana til að draga úr honum. Stjórn Pierre Beregovoy, forsætisráðherra í síðustu stjórn sósíalista, sett sér það takmark fyrir rösku ári að hallinn yrði ekki meiri en 165 milljarðar franka. Skýrslan um ríkisfjármálin var sögð staðfesta kreppu í frönsku efnahagslífi og er vaxtalækk- unum ætlað að stuðla að því að það rétti úr kútnum. Hálfur annar milljarður í styrki Framkvæmdastjórn Evrópu- bandalagsins (EB) samþykkti í gær fyrri úthlutun styrkja til framkvæmda í útgerð og fisk- eldi í aðildarríkjunum. Að þessu sinni var úthlutað úr sjóðum EB sem svarar til rúmlega 1,7 milljarða íslenskra króna til 364 verkefna. Samkvæmt reglum bandalagsins leggja aðildarrík- in a.m.k. sömu upphæð á móti. Að þessu sinni voru engir styrk- ir veittir til nýsmíða á fiskiskip- um en umsóknir bárust um styrki til 420 nýsmíðaverkefna. Hins vegar veitti framkvæmda- stjórnin jafnvirði 600 milljóna íslenskra króna til endurnýjun- ar á gömlum skipum. Þá úthlut- aði framkvæmdastjórnin sem svarar 1,2 milljörðum íslenskra króna til 104 verkefna í fiskeldi í aðildarríkjunum. Seinni út- hlutun styrkja úr þessum hluta uppbyggingarsjóðanna verður í nóvember í haust. Fjölmenn mótmæli gegn óeirðum blökkumanna í Suður-Afríku Hvítir bænd- ur hóta stríði Potchefstroom. Reuter. 5.000 bændur hvaðanæva af í Suður-Afríku hótuðu í gær að heyja stríð gegn blökkumönnum ef þeir dræpu fleiri hvíta bændur. Bændurnir voru ævareiðir yfir því að leiðtogi ungliðahreyfingar Afríska þjóðar- ráðsins (ANC), Peter Mokaba, kyrjaði striðssönginn „Drepum Búana, drepuiri bændurna" á fjöldafundi nýlega. Reiðir bændur Reuter Frá fjöldafundi suður-afrískra bænda í Potchefstroom í gær. Á spjöldunum er skorað á hvíta menn að sameinast og berjast gegn yfirráðum svartra manna. „Ef einn einasti bóndi verður myrt- ur til viðbótar vegna áskorana leið- toga ANC lítum við á það sem stríðs- yfirlýsingu. Við beitum þá öllum ráð- um til að verja okkur eins og um stríð væri að ræða," sagði í yfirlýs- ingu frá bændunum. Bændurnir gengu um borgina Potchefstroom með þjóðfána Búa á lofti áður en þeir söfnuðust saman til að hlýða á hvern ræðumanninn á fætur óðrum saka stjórn F.W. de Klerks forseta um að hafa stuðlað að ofbeldisverkum og óeirðum blökkumanna í landinu. Að minnsta kosti sex bændur hafa verið drepnir frá morðinu á blökku- mannaleiðtoganum Chris Hani 10. apríl. Alls hafa um 90 manns beðið EB-kjöt að eyðileggja afrískan landbúnað Brussel. The Daily Telegraph. EVRÓPUBANDALAGIÐ (EB) stefnir lífsafkomu bænda í Vestur-Afríku í mikla hættu með því að selja þangað gifurlegt magn af frosnu og lélegu nautakjöti sem ekki selst í Evrópu. Bandalagið varði 70 milljón- um punda, hartnær 7 miUjörðum króna, til að greiða niður þennan útflutning árið 1991 en verðið sem bandalagið fékk fyrir kjötið var aðeins 18,9 milh'ónir punda. Þetta kemur fram í skýrslu frá hjálparstofnuninni Christian Aid. Þar segir að fjórar milljónir manna hafi lifibrauð sitt af nautgriparækt sunn- an Sahara og Evrópubandalagið valdi þeim miklum skaða með niður; greiddum kjötútflutningi sínum. I Ghana er t.d. kjötið frá EB selt á helmingi Iægra verði en framleiðsla þariendra bænda. Án útflutnings- bóta, sem EB greiðir bændum sínum, yrði kjötið frá bandalaginu tvöfalt dýrara en frá bændunum í Vestur- Afríkuríkinu. Skattgreiðendur í EB-ríkjunum hafa greitt alls 280 milljónir punda, hartnær 28 milljarða króna, í slíkar útflutningsbætur til Vestur-Afríku á undanförnum árum. Þetta niður- greidda kjöt bætir þó ekki kjör fá- tæka fólksins í borgum Afríkuríkj- anna þar sem mikill meirihluti þess fær prótín-næringu sína úr baunum og belgjurtum. Aðeins hinir efna- meiri kaupa kjötið. Höfundur skýrslunnar, Peter Madden, kemst að þeirri niðurstöðu að útflutningsbæturnar séu svo mikl- ar og verðið sem fæst í Afríku svo lágt að ódýrara sé fyrir bandalagið að eyðileggja kjötið en að flytja það til Afríku og stofna lífsafkomu millj- óna manna í hættu. bana í óeirðum í kjölfar morðsins, aðallega blökkumenn. Hægrimenn úr röðum hvítra Suð- ur-Afríkumanna hafa verið sundraðir og vonast til að ný nefnd fjögurra fyrrverandi hershöfðingja geti sam- einað þá. ? ? ?--------- Þýsk afskipti afdanskri EB-umræðu Kaupmannahöfn. Frá Sigrunu Davíðsdótt- ur, fréttaritara Morgunblaðsins. VIÐTAL við þýskan embættis- mann í Brussel í bandarísku blaði hefur komið sér illa fyrir stuðn- ingsmenn Maastrichtsamkomu- lagsins f Danmörku. Meðan þeir gera sem minnst úr að Evrópubandalagið stefni í átt að sambandsríki, segir Martin Bange- mann í viðtali við-<evrópsku útgáfu Wall Street Journal að takmarkið sé heildstætt, pólitískt kerfi, grundvallað á sambandsríki. Reynslan hafi líka sýnt að hingað til hafi öll slík plögg verið notuð til hins ýtrasta í Brussel. Hér reyna stjórnmálamenn hins vegar að gera sem minnst úr líkum á svo nánu sambandi. Martin Bangemann segir í viðtalinu að hann geri sér grein fyrir að bæði Danir og Bretar kysu lauslegt ríkja- samband, en Maastrichtsamkomulag- ið vísi því miður í aðra átt. Forsvarsmenn Júníhreyfingarinnar hrósa Bangemann fyrir hreinskilnina, en Henning Dyremose formælandi Ihaldsflokksins segir að EB-stefnan hafí ekki verið mörkuð af embættis- mönnum heldur stjórnmálamönnum. Friðsamleg „bylting" í rússneska sjálfstjórnarlýðveldinu Kalmykíu Nýkjörinn þrítugur forseti boðar kapítalíska paradís B YLTINGIN tók aðeins þrjár klukkustundir, þannig að enginn missti af hádegismatnum. Henni lauk með því að rauðum atkvæðaspjöldum var haldið á lofti, síðan tók yið heljarmikið lófaklapp og undirleitar yngismeyjar gengu um og buðu þriflegum miðaldra körlum - og einni konu - nellikur fyrir einarða hlýðni þeirra. Forsetinn, Kírsan Iljúmzhínov, þrítugur auðjöfur af eiginn rammleik, lýsti því yfir að þetta væri „söguleg stund", boðaði „kapítalíska dögun" og lét svo um mælt að rússneska sjálfstjórnarlýðveldið Kalmykía gæti orðið fyrirmynd ráðamanna annars staðar í Rússlandi. Síðan bauð hann öllum í heyarmikia veislu í Melody Café. Engu blóði var úthellt og and- staðan var lítil sem enginn. Iljúmz- hínov hafði aðeins gegnt embætt- inu í tæpar þrjár vikur og á þessum stutta tíma gaf hann fordæmi sem Borís Jeltsín Rússlandsforseti yrði að öllum líkindum guðsfeginn að sjá leikið eftir í Moskvu: hann ginnti þingmenn lýðveldisins, eða beinlínis mútaði þeim, til að fremja pólitískt fjöldasjálfsmorð. OU sovétin leyst upp „Þetta er bylting, friðsamleg bylting," sagði skrifstofustjóri for- setans, Gennadíj Amníkov, í sigur- vímu eftir atkvæðagreiðsluna á þinginu, eða Æðsta ráði lýðveldis- ins. 105 fulltrúar réttu upp rauð at- kvæðaspjöld til að samþykkja til- lögu um afnám Æðsta ráðsins, enginn var á móti og aðeins tveir sátu hjá. Þennan eina morgun sviptu þeir sjálfa sig sætum í Æðsta ráðinu, leystu upp öll héf- aðasovétinn í lýðveldinu og stofn- uðu 25 manna nefnd sem á að semja nýja stjórnarskrá. Nefndin á að ,auka verulega völd forsetans og setja reglur um kosningar til nýs og skilvirkara þings. „Við erum þeir fyrstu í Rússlandi sem tekst að losna við sovétin. Þetta er sögu- legur dagur," sagði forsetinn. Fyrirmyndarlýðveldið? Borís Jeltsín er ekki jafn hepp- inn. Honum er mjög í mun að losna við fulltrúaþingið, rússnesku lög- gjafarsamkunduna sem hefur gert honum lífið leitt undanfarin miss- eri. íljúmzhínov vill endilega leið- beina Jeltsín. Hann fór til Moskvu í vikunni sem leið og skýrði rúss- neska forsetanum frá stefnu sinni, sem einkennist af miklum metnaði og miðar að því að gera Kalmykíu að nokkurs konar tilraunastöð fyrir róttækar efnahagsumbætur í Rúss- landi. Þó er ólíklegt að Kalmykía geti orðið fyrirmynd ráðamanna í Moskvu. Þetta ér lítið lýðveldi, íbú- arnir aðeins 320.000, um níu sinn- um færri en sauðféð. Ibúarnir hafa lífsviðurværi sitt aðallega af ull- inni, þótt í lýðveldinu séu einhverj- ar olíuauðlindir. „Annað Kúveit" Næsta forgangsverkefni íljúmz- hínovs er að koma á „hreinum kapít- alisma" í Kalmykíu og efna kosn- ingaloforð sitt um að gera lýðveldið að „öðru Kúveit". Hann vill draga úr skrifræðinu með því að^ fækka ráðuneytum úr 25 í fímm. Á meðal þeirra sem hann vill losna við er öryggisráðuneytið, þótt leynilög- regla lýðveldisins sé ekki á þeim buxunum að fara frá fjögurra hæða höfuðstöðvum sínum í höfuðborg- innni, Elista. íljumzhínov vill að Kalmykía heyri áfram undir Rússland en hef- ur lofað þjððernissinnum að tryggja lýðveldinu fullt efnahagslegt sjálf- stæði. í framtíðinni hyggst hann hafna öllum styrkjum frá Moskvu, sem eru nú um 90% af fjárlögum lýðveldisins. „Ég er ekki stjórnmálamaður," sagði fqrsetinn. „Ég er ekki komm- únisti. Ég er ekki lýðræðissinni. Ég er kapítalisti. Ég vil bæta lífskjörin." Þetta var boðskapurinn sem tryggði honum yfirburðasigur í for- setakosningunum í síðasta mánuði, þar sem hann fékk 65% atkvæð- anna. Fyrir, kosningarnar lofaði hann meðal annars að gefa hverri fjölskyldu í lýðveldinu jafnvirði 6.000 króna.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.