Morgunblaðið - 23.05.1993, Qupperneq 41

Morgunblaðið - 23.05.1993, Qupperneq 41
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 23. MAÍ 1993 41 ALLTAF SÍÞREYTT „ÉG VAR eins og Ólöf alltaf dettandi þegar ég var krakki,“ segir Guðrún Þorgeirsdóttir „Ég var auk þess mjög minnislaus sem barn, ef ég var t.d. send ut í búð þá gleymdi ég því sem ég átti að kaupa svo ég varð yfirleitt að hafa með mér tossamiða. Alltaf þegar ég fór í nýjan kjól datt ég á hausinn. Vöðvaþreytan sest einkum í stóru vöðvana á mér, í fæturna og handleggina. Andlitsvöðvarnir hafa hins vegar verið í lagi í mínu tilviki." Eg fór alvarlega 'að finna fyrir þessum sjúkdómi þegar ég var fímmtán ára. Það var mikill daga- munur á mér, ýmist gat ég ekki gengið eða að ég var alveg ágæt. Eg var í handbolta, stundum gat ég verið með en næsta dag komst ég kannski ekki á völlinn. Flestir töldu að það væri streita sem htjáði mig. Þess eru víst dæmi að fólk geti orð- ið máttlaust af streitu. Ég talaði við tólf lækna á árunum frá því ég var 15 ára og til 23 ára aldurs. Enginn greindi hvað var að mér, líklega af því að ég hafði ekki þessi dæmigerðu einkenni eins og máttlausa andlitsvöðva. Það eru víst ekki nema 5 prósent sem eru eins og ég. Ég komst kannski með hörm- ungum upp á læknisstofu á annarri hæð, svo settist ég í biðstofuna og hvíldi mig og var orðin ágæt um það leyti sem mér var vísað inn til læknis- ins. Hins vegar var ég allan tímann mjög slæm þegar ég gekk með fyrsta bamið mitt. Fæðingin gekk hins veg- ar ágætlega. Eftir að barnið fæddist var ég mjög léleg og óttaðist í sífellu að missa það úr höndum mér. Á þessu tímabili var bróðir mannsins míns starfandi læknir í útlöndum. Hann kom heim í frí og sá hvernig ég var. Nokkru éftir að hann kom út aftur hringdi hann í mig og sagði að líklega væri ég með Myasthenia gravis, ég yrði að koma út og láta skera mig upp. Þá var ég í æfingum hjá lömuðum og fötluðum, það var alltaf verið að reyná að styrkja mig, en það má einmitt alls ekki gera. Ég gladdist svo mjög að heyra að til væri einhver sjúkdómur sem þessi einkenni mín virtust passa við að ég hljóp með fréttirnar til læknana hjá lömuðum og fötluðum. Þeir fundu út að ég væri með þennan sjúkdóm en sögðu að ég gæti ekki farið út í aðgerð nema að ég fengi staðfest- ingu á því hjá taugadeild Landspítal- ans. Hugsaðu um eitthvað annað en sjálfa þig Ég var svo lögð þar inn og fékk þar tíu daga hvíld en þá leið mér svo vel að engin einkenni fundust svo ég fór aldrei í aðgerðina. Það var að vísu einn ungur læknir sem sagði að ég væri með þennan sjúkdóm, en á hann var náttúrlega ekkért hlust- að. Ég var sjálf orðin uppgefin á öllu þessu. Viðkvæmnin sem fylgir þessu sjúkdómi greip mig heljartök- um og ég gafst upp. „Kannski að þeir hafi rétt fyrir sér,“ hugsaði ég þegar yfirlæknirinn kvaddi mig með þeim orðum að ég skyldi fara heim DÆMIGERDUR SJÁLFS- OFNÆMISSJÚKDÓMUR „MYASTHENIA gravis (vöðvaslensfár) einkennist af mikilli vöðva- þreytu. Þetta er sjúkdómur sem auðveldlega gleymist, þar sem hann er tiltölulega sjaldgæfur og sjúkdómsmynd oft óljós. Greining dregst því stundum, jafnvel árum sarnan," sagði dr. Sigurður Thorlaeius í samtali við blaðamann.„Til eru nokkur arfgeng, meðfædd afbrigði af þessum sjúkdómi, þau koma yfirleitt fram fljótlega eftir fæðingu. Al- gengasta afbrigðið er hins vegar áunnið. Þá er þetta dæmigerður sjálfsofnæmissjúkdómur sem stafar af því að ónæmisþol líkamans rask- ast og ónæmiskerfið ræðst gegn vefjum eigin líkama. Megin skaðvaldur- inn eru mótefni sem trufla boðflutninginn frá taug til vöðva. Hins vegar ér óþekkt hvað hleypir þessu sjúkdómsferli af stað. Sjúklingur með dæmigerð ein- kenni Myastenia Gravis Aðrir sjálfsofnæmissjúkdómar eru algengir hjá sjúklingum með Myasthenia gravis, einkum rauðir úlfar og skjaldkirtilsbólga. Tíu til fimmtán prósent þessara sjúklinga eru með æxli í hóstarkirtli, sem yfir- leitt eru góðkynja. Aðrir með þennan sjúkdóm eru flestir með offjölgun fruma í hóstarkirtlinum Þegar einkenni eru veruleg er greining Myasthenia gravis auðveld, en oft eru þau óljós, einkum þegar sjúkdómurinn er á byijunarstigi og geta þá liðið nokkur ár þar til grein- ing fæst. Sjúkdómurinn er stundum greindur sem taugaveiklun í upphafí og meðferð hafin með róandi lyfjum, en þau geta aukið á vöðvamagnleys- Guðrún Þorgeirsdóttir og hugsa um eitthvað annað en sjálfa mig og rétti mér um leið resept uppá valíum. Ég kyngdi því sem mig lang- aði til að segja og sótt meðalið á leiðinni heim. Daginn eftir tók ég samviskusam- lega inn eina töflu og settist síðan í stól til að hvíla mig, en litla barnið mitt, sem var þá röskiega eins árs, lék sér á gólfinu fyrir framan mig. Dr. Sigurður Thorlacius ið og vanlíðanina. Sjúkdómurinn bytjar oft með augneinkennum og breiðist ekki frekar út. Efra augniok sígur vegna lömunar og lömun ytri augnvöðva veldur tvísýni. Margir fá einkenni frá neðri heilataugum, erf- iðleikar við að tyggja og kyngja valda þyngdartapi. Raddþreyta er algeng og vegna lömunar mjúka gómsins Áður en ég vissi af var ég steinsofn- uð og svaf í einn og hálfan klukku- tíma meðan barnið vafraði um eitt á gólfinu. Mér brá óskaplega þegar ég vaknaði og þakkaði Guði fyrir að barnið skyldi ekki hafa farið sér að voða. Síðan henti ég töflunum og ákvað að tala ekki við lækna fram- ar. Mér fannst líka að ég væri orðin svo leiðinleg að enginn vildi tala við mig lengur, ég væri alltaf síkvart- andi. Ég ákvað að reyna að lifa með þetta og gerði það í tuttugu ár, en oft var það erfítt. Ég var síþreytt. Ég mundi hvað margar tröppur voru i hveiju einasta húsi sem ég kom í, þótt ég myndi ekkert annað um það. Ein trappa án handriðs var nær óyfir- stíganleg hindrun. Við hjónin urðum óneitanlega dálítið einangruð af því að ég gat ekki gert það sem aðrir gátu. Það þýddi t.d. ekki fyrir mig að ætla að ball nema þá að sofa all- an daginn áður og á eftir. Þegar fram í sótti fékk ég lyf, ég kallaði það bensín, það hjálpartauga- boðunum að komast rétta leið. Fyrir fjórum árum lagðist ég inn á Land- spítalann til rannsóknar og fékk þá endanlega greint hvað að mér var með hjálp nýrra rannsóknaraðferða. Núna líður mér nokkuð vel. Ég get unnið hálfan daginn tvisvar í viku, heimilið er orðið léttara og börnin uppvaxin, ég hef lært hvað ég má bjóða mér.“ getur maturinn komið út um nefíð og sjúklingurinn verður nefmæltur. Oft fylgir magnleysi í andlitsvöðvum. Andlitið verður svipbrigðalaust og erfitt getur reynst að brosa svo við- komandi virðist dapur eða jafnvel reiður. Erfítt getur verið að halda höfði og neðri kjálka uppi. Meira en helmingur sjúklinga fá einhvern tím- ann þreytu og magnleysi í útlima- vöðva. í sumum tilvikum lamast önd- unarvöðvar. Einkenni þessa sjúk- dóms versna við áreynslu en lagast við hvíld. Myasthenia gravis er meðhöndluð með lyfjum, en varast verður of- skömmtun. Stundum fylgja þessum lyfjum hliðarverkanir svo sem niður- gangur og hægur hjartsláttur. í slæmum tilvikum má nota blóðvatns- skipti, svo sem til að byggja upp mjög veika sjúklinga fyrir og eftir hóstarkirtilsskurð, en sá kirtill er mjög oft fjarlægður í lækningaskyni hjá fólki með Myasthenia gravis. Yfirleitt er gangur þessa sjúkdóms mjög sveiflukenndur, fyrir kemur að hann brenni út með tímanum en slíkt er þó ekki algengt. Ekki eru ýkja mörg ár síðan verstu einkenni þessa sjúkdóms drógu fólk til dauða, en nú er slíkt orðið mjög fátítt." Sumaráætlun SAS til Kaupmannahafnar 1. júní - 31. október 1993 Þægilegt tengiflug er til eftirtalinna borga í Skandinavíu Noregur Svíþjóð Osló Stokkhólmur Bergen Gautaborg Kristiansand Jönköping Stavanger Kalmar Malmö Finnland Norrköping Helsinki Váxjö Vásterás Örebro Flogið er alla þriðjudaga, föstudaga og sunnudaga frá íslandi til Kaupmannahafnar. í Kaupmannahöfn gefst farþegum kostur á tengiflugi samdægurs til borga um öll Norðurlöndin en einnig er tilvalið að dvelja í Kaupmannahöfn áður en lengra er haldið. Hafðu samband við söluskrifstofu SAS eða ferðaskrifstofuna þína. Brottfarartími frá ísiandi er kl. 16.20. Brottfarartími frá Kaupmannahöfn er kl. 14.30. < co S ^ní < Q Q >- SAS á íslandi - valfrelsi í flugi! Laugavegl 172 Sími 62 22 11

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.