Morgunblaðið - 27.03.1996, Side 20

20 MIÐVIKUDAGUR 27. MARZ 1996
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
Bandarísk leiksýning í heimsókn í Loftkastalanum
„SAMBAND þessara tveggja ólíku persóna verður nyög innilegt og fallegt," segir Ellenora, „en
um leið hlýtur það að vera harmrænt vegna þeirra aðstæðna sem það verður til við
og Ellenora Patnaik í Standing On My Knees.
Ferð til vonar
BANDARÍSK leiksýning verður
frumsýnd í Loftkastalanum í kvöld.
Verkið heitir Standing On My Kne-
es og er eftir ungt bandarískt leik-
skáld, John Olive, en þessi upp-
færsla var sýnd í New York-borg
síðastliðið haust og hlaut góðar við-
tökur. Með aðalhlutverk í sýning-
unni fara Bjami Haukur Þórsson
og Ellenora Patnaik sem nýlega
luku prófí í leiklist frá American
Academy of Dramatic Arts (AADA)
í New York-borg. Bjami og Ellen-
ora stofnuðu á síðasta ári leikhóp-
inn, Noname Theatre Company og
er Standing On My Knees fyrsta
verkið sem hópurinn tekst á hendur.
Geðklofin skáldkona
Verkið segir frá ungri og efni-
legri skáldkonu, Catherine, sem þjá-
ist af geðklofa. Sjúkdómurinn haml-
ar henni, hún getur ekki skrifað,
hún getur ekki lifað eðlilegu lífi.
Hún kynnist ungum manni sem
stundar verðbréfaviðskipti, eftir því
sem samband þeirra verður nánara
minnkar hún lyfjaskammtinn sem
heldur niðri sjúkdómi hennar og
þaggar niður í röddunum sem hún
heyrir iðulega tala til sín. Lyfín
stífla reyndar líka skáldæð hennar
og svipta hana þeirri ánægju og
fullnægju sem ljóðagerðin veitti
henni.
Kómískt og
harmrænt í senn
Í samtali við Morgunblaðið sögðu
þau Bjarni og Ellenora að þetta
leikrit væri bæði kómískt og harm-
rænt í senn. „Samband þessara
tveggja ólíku persóna verður mjög
innilegt og fallegt," segir Ellenora,
„en um leið hlýtur það að vera
harmrænt vegna þeirra aðstæðna
sem það verður til við. Stúlkan held-
ur honum í fyrstu frá sér en smám
saman kynnist hann hennar réttu
hlið. í lokin verður svo örlagaríkur
atburður sem bæði getur táknað
sorg og gleði — eða von.“
„Það má segja að verkið lýsi eins
konar ferð,“ bætir Bjarni við, „ör-
lagaferð sem endar í von, ferð til
vonar.“
Set|a upp hérlendis
Að sögn Bjarna er John Olive
eitt af efnilegustu leikritaskáldum
Bandarikjanna og hefur sent frá
sér fímm sviðsverk til þessa. Hann
hefur einnig skrifað nokkuð fyrir
sjónvarp, var til dæmis einn af aðal-
höfundum sjónvarpsþáttanna
kunnu, Thirtee something, sem
sýndir voru í íslensku sjónvarpi um
skeið. Leikstjóri sýningarinnar er
Tracy Travett sem Bjarni og Elle-
nora kynntust á námsárum sínum
en hún hefur sett upp fjöldamargar
nemendasýningar í AADA og leik-
stýrt víða um Bandaríkin. Tvö
aukahlutverk í sýningunni fara
Margaret O’Sullivan og Debra
Whitfield með.
Aðspurður sagði Bjarni að næst
á dagskrá hjá leikhópnum væri
sennilega að setja upp leiksýningu
hér á landi. „Það er þó ekki búið
að ganga endanlega frá því hvaða
verk við munum setja upp en það
kemur í ljós innan skamms."
Píanótón-
leikar í
Listasafni
Islands
NORSKI píanóleikarinn Einar Steen-
Nekleberg leikur á tónleikum í Lista-
safni íslands, föstudaginn 29. mars
kl. 20.30. Á efnisskrá tónleikanna
eru stærstu píanóverk landa hans
Edwards Griegs, Holberg-Svítan op.
40, Ballada op.
24 og Slátter op.
72. Steen-Nokle-
berg er einn við-
urkenndasti Gri-
eg-túlkandi núlif-
andi listamanna,
og hefur hann
nýlokið við að
leika öll verk Gri-
egs, skrifuð fyrir
hljómborðshljóð-
færi, inn á 14
geisladiska.
Plötuútgáfan NAXOS, sem er í dreif-
ingu Japis á íslandi, sér um útgáfu
diskanna og eru þeir nú allir fáanleg-
ir í verslunum. Tónleikarnir í Lista-
safni íslands eru liður í útgáfutón-
leikaferð Einars Steen-Noklebergs
víða um lönd, en héðan mun hann
halda í tónleikaferð til Bandaríkj-
anna. Geisladiskarnir frá NAXOS eru
umfangsmesta heimildaskráning á
hljómborðstónlist Griegs, því á disk-
unum er auk píanóverkanna einnig
að finna verk fyrir klavikord, orgel
og harmonium. Meðal verka er Svít-
an úr Pétri Gaut, flutt með sögu-
manni og uppkast að Píanókonserti
í h-moll.
Einar Steen-Nokleberg stundaði
píanónám m.a. í Hannover hjá Hans
Leygraf. Hann hefur hlotið margvís-
leg verðlaun fyrir píanóleik sinn, svo
sem 1. verðlaun í Háskólakeppninni
í Þýskalandi, verðlaun í Norsku
píanókepninni árið 1972 og 1975
hlaut verðlaun gagnrýnenda fyrir
besta flutning á Píanókonserti Griegs
á Tónlistarhátíðinni í Bergen. Honum
hlotnuðust Grieg-verðlaunin árin
1985 og 1992 og 1993 var hann
valinn af ríkisstjórn Noregs sem sér-
sakur „Grieg-sendiherra“ í tilefni
150 ára afmælis tónskáldsins. Á ár-
unum 1975 til 1981 hlaut hann pró-
fessorsstöðu við Tónlistarháskólann
í Hannover og eftir að hafa snúið
aftur til Noregs, til kennslustarfa við
tónlistarháskólann í Óslo, var honum
á ný, 1995, boðin staða prófessors í
Hannover sem hann gegnir nú. Jafn-
hliða kennslu ferðast Steen-Nokle-
berg víða, annaðhvort til tónleika-
og námskeiðahalds, eða til setu i
dómnefndum viðurkenndra píanó-
keppna.
Tónleikamir í Listasafni íslands,
sem eru styrktir af norska sendiráð-
inu á íslandi, Japis og Tónlistarskól-
anum í Reykjavík, eru án efa hval-
reki á fjörur unnenda tónlistar Edw-
ards Griegs.
■■ --♦---------
Tónleikar
Ingn Backman
á Egilsstöðum
INGA JÓNÍNA Backman sópran-
söngkona heldur einsöngstónleika í
Egilsstaðakirkju föstudaginn 29.
marz, kl. 20.30. Á efnisskrá eru sön-
glög eftir Mozart, Pál ísólfsson, Inga
T. Lárasson, Jón Ásgeirsson og Jór-
unni Viðar. Ólaf-
ur Vignir Alberts-
son leikur undir á
píanó.
Inga Jónína
lauk söngkenn-
araprófí frá
Söngskólanum í
Reykjavík árið
1988. Hún hefur
Inga Jónína sótt fjölda nám-
Backman skeiða hérlendis
og erlendis_ og
söngtíma hjá Rinu Malatrasi á Ítalíu
í nokkur ár. Hún hefur komið víða
fram sem einsöngvari og hefur jöfn-
um höndum lagt stund á kirkjusöng,
ljóðasöng og óperusöng.
Ólafur Vignir Albertsson píanóleik-
ari lauk burtfararprófí frá Tónlistar-
skólanum í Reykjavík árið 1961.
Hann stundaði framhaldsnám við
Royal Academy of Music í London.
Auk ótal tónleika á íslandi hefur Ólaf-
ur Vignir leikið í mörgum löndum
Evrópu, í Bandaríkjunum og Kanada.
-----» » 4-----
Ingólfsstræti 8
Síðasta sýn-
ingarhelgi
UM helgina lýkur sýningu á nýjum
skúlptúrum og lágmyndum Kristins
E. Hrafnssonar í Ingólfsstræti 8.
Verkin eru öll nátengd náttúru
eins og fyrri verk Kristins og fjalla
um íjarvera viðfangsefnisins. Lág-
myndimar eru sandblásnar teikning-
ar í granít af á og strandlengju.
Skúlptúrarnir eru mótaðir úr umbúð-
um utan um vélar. Kristinn segir að
það sé eitthvert utanaðkomandi afl
sem móti verkin og gefi þeim sitt
endanlega form.
Ingólfsstræti 8 er opið alla daga
frá kl. 14-18, nema mánudaga, þá
er lokað.
Einar
Steen-
Nakleberg
Ávarp á alþjóða-
leikhúsdaginn
í DAG, 27. mars, er alþjóðaleik-
húsdagurinn. Leikhúsfólk um
allan heim staldrar við í dag og
hugar að hlutverki leikhússins.
í nútímasamfélagi á leikhúsið.
í stöðugt harðnandi samkeppni
við alls konar afþreyingarefni.
Þess vegna þarf leikhúsið að
marka skýrt sína sérstöðu.
Leiklistin á rætur í trúarþörf
og þeirri viðleitni mannsins að
túlka þessa þörf, gefa henni
form. Leiklist er því í innsta
kjama trúarathöfn, ritual.
í aldanna rás hefur leiklistin
fjallað um stöðu mannsins í
sköpunarverkinu, sannleiksleit-
ina. Sannleikann, sem gerir
manninn frjálsan. Á þeim sjald-
gæfu stundum þegar list leik-
hússins nær að snerta okkur
djúpt, upplifum við sannleikann.
Við verðum fyrir einstakri
reynslu, sem nærir okkur and-
lega, gefur okkur styrk. Þess
vegna lifír leikhúsið enn í dag.
En það er ekki bara listamað-
urinn, sem er aflgjafi leikhúss-
ins, áhorfandinn á þar einnig
sinn þátt og sá þáttur helgast
af kröfunni um andlegar þarfír,
þannig er áhorfandinn samofinn
leikhúsinu, ábyrgð beggja er
mikil. Ábyrgð leikhússins er að
feta braut sannleikans og
ábyrgð áhorfandans er að leik-
húsið víki ekki af þeirri braut.
Á tímum vaxandi hraða og
skyndilausna gefst minni og
minni tími til að sinna andlegum
þörfum. Þegar svo er komið er
full ástæða til að staldra við og
spyija: Speglar leikhusið líf okk-
ar, sannleikann?
Spyijum þessarar spurningar,
leikhúslistamenn jafnt sem
áhorfendur. Spurningin er brýn!
Ilmfögnr náttúrusýn
TÓNIIST
Gcrðarsafni
KAMMERTÓNLIST OG
UPPLESTUR
Camilla Söderberg og Snorri Öm
Snorrason fluttu flautu- og lútutón-
list frá 17. og 19. öld, í bland við
upplestur Arnar Jónssonar á þýðing-
um Daníels Daníelssonar á Andalús-
íuljóðunum, sonnettum Shakespe-
ares og (jóðum eftir Jónas Hallgríms-
son og Jóhann Gunnar Sigurðsson.
UPPLESTUR og hljóðfæraleikur
á sér aldna hefð og meira að segja
tengist ballettinn slíkri listiðju. Að
lesa ljóð undir dansi og hljóðfæra-
leik birtist með ýmsum hætti í tón-
listarsögunni og allt fram undir okk-
ar tíma hafa tónskáld lagt út frá
ljóðum, eins t.d. Vivaldi í Arstíðun-
um og jafnvel myndverkum, eins og
frönsku tónskáldin. Ljóðið og mynd-
verkið gegndi því hlutverki, í og
með, að túlka það í myndum og orð-
um, sem tónlist og dans gátu aðeins
túlkað á táknrænan máta.
Á þessum sérstæðu tónleikum var
stillt saman blokkflautu- og lútutón-
list frá 16. öld og upplestri á svo
nefndum „Andalúsíuljóðum“ í þýð-
ingu Daníels Daníelssonar, sem
mörg eru að innihaldi svipuð morg-
unljóðum trúbadoranna. í þessum
ljóðum er fjallað um ástina á svo
fijálslegan máta að meðferð efnisins
á vel við í dag, jafnvel þó ort sé um
sjálfa ástartilfinninguna á hátíðlegri
máta en nú gerist.
Tónlistaratriðin voru eftir Jacob
van Eyck, Luys Milan, John Dowland
og Alonso Mudarra og var ýmist
leikin á sópran- og alt-blokkflautur
og lútu og var leik Camillu og Snorra
gefinn sú mýkt og látleysi er hæfír
þessari yndislegu og hljóðlátu tón-
list.
Er á leið lestur Arnar Jónssonar
bættust við ljóðaþýðingar Daníels á
nokkrum sonnettunum eftir Shake-
speare. Arnar las þessi ljóð án þess
að leika þau, lét músík orðanna
hjóma með sínum blæbrigðum og
hljóðfalli, svo Ijóðin streymdu fram
eins og hljóðlátt sönglag.
Á seinni hluta efnisskrárinnar var
tónlist frá skilum 18. og 19. aldar
og þar var tónefnið eftir Ernst
Krehmer (1795-1837) er var kunnur
fyrir leik sinn á „göngustafs-flautu".
Verk þessa sérkennilega tónlistar-
manns eru há klassísk, leikandi létt
og á marganhátt tæknilega vel sam-
in. Samleikur Camillu og Snorra (nú
á gítar) var þarna sérlega glæsileg-
ur, þó meira mæddi eðlilega á flautu-
leikaranum, sem lék afburða vel
þessa skemmtilegu tónlist. Snorri lék
af þokka frægan menúett eftir Fern-
ando Sor, sem var uppi á sama tíma
og Kréhmer.
Með þessari klassísku tónlist las
Arnar ástarkvæði eftir Jónas Hall-
grímsson og Jóhann Gunnar Sig-
urðsson. Bæði þessi skáld klæddu
ástarkvæði sín með fögrum náttúru-
stemmningum og í skáldskap þeirra
er eiga árstíðirnar sér samvist með
ástinni, lífsfijóvi því, er vekur með
manninum allt sem hann fegurst
kann og festir sýn hans á ilmfagra
náttúruna og fegurð mannlífsins.
Allt þetta höfðu hlustendur heim
með sér frá þessum sérstæðu ljóða-
tónleikum, þar sem ómblíð tónlistin
streymdi með ljóðunum eins og berg-
vatnssytra, hljóðlát og tær.
Jón Ásgeirsson