Morgunblaðið - 11.04.1996, Page 24

Morgunblaðið - 11.04.1996, Page 24
24 FIMMTUDAGUR 11. APRÍL 1996 AÐSEIMDAR GREINAR MORGUNBLAÐIÐ Skólasöfn í grunnskólum SKÓLASÖFN gegna mikilvægu hlutverki í skólastarf- inu og á undanföm- um ámm hefur starf- semi þeirra aukist jafnt og þétt í grunn- skólum. Skólasöfnin eiga að vera mið- stöðvar upplýsinga- leitar og þar á að fara fram markviss kennsla og úrvinnsla heimilda. Þegar við upphaf skólagöngu barns er því mikil- vægt að leggja grunn Guðrún Ebba Fríða S. að þeim vinnubrögð- Ólafsdóttir Haraldsdóttir um og þar hafa skóla- söfnin lykilhlutverki að gegna. Stöðugt eykst fjölbreytni þeirra gagna sem þar era notuð af nem- endum skólanna í starfi og leik. Nemendur viða að sér efni úr hand- bókum, fræðibókum, af CD-Rom geisladiskum, úr gagnabönkum og afla sér upplýsinga annars staðar frá með tilkomu margmiðlunar- tækni. Þeir taka þátt í tölvusam- skiptaverkefnum út um allan heim, nota tímarit og dagblöð, náttúra- gripi, kort og allt það sem nútíma samfélag hefur upp á að bjóða við upplýslngaleit og öflun heimilda. Enginn tími ætlaður fyrir nemendur yngri en 11 ára í lögum um grunnskóla frá 1974 og 1991 er mörkuð sú stefna að skólasöfn skuli vera eitt af megin- hjálpartækjum í skólastarfinu og samkvæmt grunnskólalögunum sem samþykkt vora fyrir ári er greinin um skólasöfn svohljóðandi: 7 hvetjum skóla skal vera skóla- safn. Skólasafn er eitt af megin- hjálpartækjum í skólastarfinu og skal búnaður safnsins varðandi húsnæði, bókakost, önnur náms- gögn og starfsfólk taka mið af því. (Úr 54. gr.) Nýju grunnskólalögin kveða einnig á um að í starfi skólans sé skylt að leggja áherslu á m.a. margvíslegar leiðir við öflunar þekkingar með notkun tæknimiðla, upplýsingatækni, safna- og heim- ildavinnu (29. gr.). Aðalnámskrá grannskóla (1989) gerir ráð fyrir því að öllum nemendum í grunn- skóla sé áætlaður tími á viðmiðun- arstundaskrá í skólasafnafræðum. Þrátt fyrir þessi ákvæði laga og Aðalnámskrár um safna- og heim- ildavinnu á bókasafni er á viðm- iðunarstundaskrá sem mennta- málaráðuneytið gefur út enginn tími ætlaður í þessa kennslu fyrir nemendur yngri en 11 ára. Skólarn- ir hafa til þessa einungis fengið eina kennslustund á hveija 30 nem- endur í 6.-10. bekk sem skilgreind er sem kennsla á bókasafni. Ljóst er að það er langt frá því að skila þeim árangri sem þessi mikilvægi þáttur er í tæknivæddu samfélagi nútímans og skólum ber að þjálfa nemendur sína í. Engin reglugerð er til um starf- AlúÖarfyllstu þakkir fœri ég öllu starfsfólki á heimi/i mínu á Droplaugarstöðum fyrir stór- mannlega risnu er heimilið auðsýndi mér á afmœli mínu 31. mars sl. Þórður Kristleifsson, menntaskólakennari. § Erum við með J bestu gjafavörurnar? 04 Myndlist - Leirlist ^ Glerlist - Smíðajárn ^ Listspeglar - Vindhörpur Listhusinu í Laugardal Fermingargjafir m Gallerí Tölvuþjálfun Windows • Word • Excel Það er aldrei of seint að byrja! 60 stunda námskeið þar sem þátttakendur kynnast grundvallarþáttum tölvuvinnslu og fá hagnýta þjálfun. Vönduó kennslubók innifalin í verði. Innritun stendur yfir. Fjdrfestu í framtíðinnil Tölvuskóli íslands Höfðabakka 9 • Sími 567 1466 Skólasöfn gegna mikil- vægu hlutverki, að mati Guðrúnar Ebbu Ólafs- dóttur og Fríðu S. Haraldsdóttur í skóla- starfinu og upplýsinga- þjóðfélaginu. semi skólasafna þrátt fyrir að kveð- ið væri á um setningu siíkrar reglu- gerðar í eldri grunnskólalögum. Sveitarfélögin hafa því aldrei feng- ið ákveðnar reglur til að fara eftir við stofnun og starfsemi skóla- safna. Mjög misjafnlega hefur ver- ið staðið að uppbyggingu skóla- safna í grannskólum. Víða eiga nemendur ekki kost á neinni þjón- ustu skólasafna vegna þess að eng- in fjárveiting er ætluð til gagna- kaupa og skilningur fræðsluyfir- valda á mikilvægi þeirra takmark- aður. U pplýsingaþj óðfélag Menntun, menning - forsenda framtíðar er rit sem menntamála- ráðuneytið gaf út í febrúar sl. Þar er lögð áhersla á að stjórnvöld móti stefnu fyrir upplýsingaþjóðfé- lag framtíðar. „Með upplýsinga- byltingunni eykst alþjóðleg sam- keppni um nemendur. Þetta á sér- staklega við um nám í framhalds- skólum og háskólum og jafnframt símenntun. Efling þekkingar og reynslu við upplýsingaöflun, sjálfs- nám og framtakssemi eru lykilatr- iði til að gera nemendur færa um að nýta sér til fullnustu tækifæri upplýsingabyltingarinnar“ (bls. 7). Eins og áður er getið er í lögum um grunnskóla lögð áhersla á að safna- og heimildavinna og upplýs- ingatækni hefjist þegar í grann- skóla. Skólasöfnin hafa því mikilvægu hlutverki að gegna í upplýsinga- þjóðfélagi framtíðarinnar og við teljum afar brýnt að öllum nemend- um í grunnskóla verði tryggð kennsla á skólasafni óháð búsetu og aldri. Guðrún Ebba er varaformaður Kennarasambands íslands. Friða S. er formaður Félags skólasafna- kennara. MÖRKINNI 3 • SlMI 588 0640 Stretsbuxur kr. 2.900 Konubuxur kr. 1.490 Mikið úrval af allskonar buxum Opið á laugardögum Er Biblían orð Guðs? ATHYGLISVERT er að nú í ár eru liðin 200 ár síðan Thomas nokkur Paine rýndi gagnrýnum augum í Biblíuna og komst að þeirri niðurstöðu að Biblían gæti ekki með nokkru móti verið orð guðs. Fannst honum Biblían vera frekar ótrúverðugt rit en hitt þótti honum mun verra að prestar, sem betur ættu að vita, legðu metnað sinn í að gefa fólki alranga hug- mynd um tilurð og innihald ritn- ingarinnar. Tók hann með gagn- rýni sinni svo djúpt í árinni að kirkjunnar menn sáu sér þann kost vænstan að þegja yfir upp- ljóstrunum þessum og hefur sú þögn nú varað í 200 ár. Eins og við mátti búast var Thomasi sam- stundis vikið úr samfélagi góðra manna enda hafði hann með hrein- skilni sinni yfirstigið öll viðtekin velsæmismörk. Áróður presta hef- ur því fengið óhindrað að marka trúariðkun manna fram á okkar tíma. Þjóðveijar sem þekktir eru fyrir nákvæm vinnubrögð og vísindi gátu þó ekki alfarið látið eins og ekkert hefði í skorist heidur hófu rannsóknir á hinu ritaða orði og Thomas Paine komst að þeirri niðurstöðu, segir Tryggve D. Thor- stensen, að Biblían gæti ekki verið guðs orð. kom þá, þótt hljótt fari, ýmislegt athyglisvert upp á yfirborðið. Fróðleikur þessi var síðan falinn í skrautmáli lærdómsrita sem að- eins eru aðgengileg innvígðum mönnum. Tvö hundruð ár eru nú liðin og loksins hefur þýskur guðfræðipró- fessor sýnt það hugrekki að birta í aðgengilegu riti niðurstöðurnar og má ætla að það hrikti í undir- stöðum kirkjunnar fyrir.vikið. Pró- fessor þessi sem heitir Gerd Luder- mann heldur því blákalt fram að Biblían sé ekki orð guðs og að ómögulegt sé með nokkurri sann- girni að ætla að Jesús hafi verið nokkuð annað en breyskur maður og syndugur að auki, samkvæmt eigin áliti. Heldur hann því jafn- framt fram að kirkjan ætlist til þess af prestum að þeir hafi miður æskilega eiginleika til að þeir fái vígslu og getur hver og einn getið sér til hvetjir þeir séu. Nú er kom- inn tími til að hans sögn að gert sé upp um það hvort athuganir á ritningunni verði til frambúðar trúvísindi eða raunvísindi. Sé rýnt í ritninguna með hugarfari og vinnubrögðum raunvísinda hlýtur niðurstaðan að verða sú að ritning- in sé stórkostleg fölsun eða ævin- týri, eins og Thomas komst að orði, vísvitandi eða af fávísi til- komið rit, sprottið af ímyndunar- afli mistækra rithöfunda, án þess að nokkur fótur sé þar fyrir. Viðfangsefni Ludermanns er nýja testamentið sem hann hefur sérhæft sig í og varð úr þeirri vinnu bók sem ber nafnið „Ketz- er“ (villutrúboði). Bók þessi er 320 blaðsíður og ber hún aðalsmerki hugrakks vísindamanns sem frem- ur kýs að þjóna sannleikanum en að lúta viðteknum skoðunum. Bók þessi er vafalaust gagnleg lesning íslenskum prestum og þá sérlega nú á hinum síðustu og verstu tím- um því varla væri á það bætandi ef prestar væru nú uppvísir að því að framhalda ósannindum ofan á allt annað. Nú þegar nýjar og áreiðanlegri upplýsingar hafa komið í ljós þá riijast upp máltæk- ið, að „batnandi manni er best að lifa“. Vel má vera að upplýsingar þessar geti, er tímar líða, stuðlað enn fremur að góðum siðum. Sá ófögnuður sem nú þrífst í skjóli misskilinnar ritningar og svo berlega kemur í ljós er vont vega- nesti og væri prestum sómi í því að hafa nú það sem sannara reyn- ist en hverfa frá vondum málum. Sú afstaða sem tekin verður í ljósi þessa gæti stuðlað að háleitari hugmyndum um lífið og tilveruna en ósannindi gætu jafnvel stuðlað að því að helvíti verði innleitt á ný, þrátt fyrir framlag Þórbergs Þórðarsonar tii að kveða þann ófögnuð niður. Ef sá kostur er valinn að vondu fordæmi Omega sé fylgt þá mun ekki aðeins hel- víti steypast yfir mannkynið held- ur mun sá tími koma að iækna- stéttin verði lögð niður því sannan- lega læknar guð, fyrir tilstuðlan Jesú eða Maríu, öll mein. Þetta eru góðar fréttir fyrir heilbrigðis- ráðherrann. Enn einn kosturinn er fyrir hendi en sá er þeim mun áhrifameiri þar eð hann býður upp á þann möguleika að mannkynið fremji eitt allsheijar sjálfsmorð og fylgi þar með fordæmi sértrú- arsöfnuða sem aðhyllast slíka verknaði. Er það nema von því sannanlega stendur það ritað í Biblíunni að guðsríki sé í nánd þótt oft gleymist að sú vitneskja var rituð fyrir tæpum nítján- hundruð árum. Prestar snæða hold Jesú og bergja á blóði hans, en sá siður er byggður á misskilningi sam- kvæmt áliti Ludermanns en hann kveðst jafnframt geta fyrirgefið prestum slíkar uppákomur því prestar viti ekki hvað þeir gjöra. Margt fróðlegt er að finna í rit- inu Ketzer en nú er mál að linni enda er það ekki ásetningur minn að hrella trúmenn sem áreiðanlega hvíla í bestu trú, enda má með sanni segja að prestar hafi gert sitt til að viðhalda kenningunni eins og hún er nú viðtekin. Lestur ritverka svo sem „The Age of Reason“ sem er bók Thomasar hlýtur að hafa þau áhrif að sú spurning vakni hvort trúmál í höndum klerka séu góð mál. Hin forna bók Biblían sem ekki er jafn gömul og oft er látið í skína hefur nú væntanlega runnið sitt skeið þótt erfitt sé fyrir marga að kyngja þeim bita. Sama er hvernig á málunum er haldið, það hlýtur í ljósi þeirrar vitneskju sem nú liggur fyrir að vera ósvinna ein að benda áfjöll og firnindi í Palest- ínu með þeim ásetningi að klæða atburði sem aldrei gerðust holdi. Sagnfræðinni er ekki þjónað með slíku hátterni enda er hún talin til raunvísinda og lýtur þeim kröf- um um sannleiksgildi sem til vís- inda eru gerðar. Sú vinna sem átt hefur sér stað og nefnd er vísindi leyfir ekki að vísvitandi sé farið með ósannindi hvort sem slíkt er gert með því hugarfari að tilgang- urinn helgi meðalið eða að einhver annarlegur tilgangur annar liggi þar að baki. Haldi prestar áfram sem áður og láti sem ekkert hafi gerst þá hljtur sú spurning að vakna hvort prestum sé treystandi til að fara með trúmál eða eru ósannindi nú orðin trú? Mannkynið hefur í tímanna rás þurft að endur- skoða viðtekinn sannleika hvers tíma og leiðrétta hann eftir bestu vitund; nú virðist röðin vera komin að Biblíunni. Höfundur er orkufræðingur.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.