Morgunblaðið - 05.09.1998, Qupperneq 24

24 LAUGARDAGUR 5. SEPTEMBER 1998
MORGUNBLAÐIÐ
ÚR VERINU
Sjávarútvegsráðuneyti Grænlands hefur gefið út 415 leyfi til netaveiði á laxi
Ráðgjöf Alþjóðahafrann-
sóknaráðsins hunzuð
GRÆNLENZKUR netaveiðimaður hampar vænum laxi, en laxveiðar í sjó við Grænland hófust um miðjan
ágúst, þrátt fyrir eindregin tilmæli Alþjóðahafranusóknaráðsins um að þær verði algjörlega stöðvaðar.
GRÆNLENDINGAR hafa fyrir
nokkru hafið veiðar á laxi í sjó, þrátt
fyrir eindregin tilmæli Alþjóðahaf-
rannsóknaráðsins um að þær veiðar
verði algjörlega stöðvaðar. Þeir hafa
ennfremur hunzað óskir íslenzkra
ráðamanna um stöðvun þessara
veiða og hafnað boði laxaverndar-
samtaka, sem vildu kaupa upp veiði-
heimildir þeirra gegn því að þær
yrðu ekki nýttar. Grænlenzkir sjó-
menn fá nú 20 til 40 krónur danskar
fyrir ferskan lax á uppboðsmörkuð-
um en mun minna í beinum viðskipt-
um við vinnslustöðvar. Tilboð laxa-
verndarsamtakanna hljóðaði upp á
50 ki’ónur danskar á hvert kíló.
Laxavertíðin á Grænlandi hófst
með leyfi fiskimáladeildar sjávarút-
vegsráðuneytisins mánudaginn 17.
ágúst í sumar. Útgerðarfyrirtækin
ráða sér sjálf og í leyfi sjómannanna
kemur fram að þeir ráða hvort þeir
skipta við vinnslustöðvar eða mat-
vælamarkaði. Ekki er gert ráð fyrir
að leyfishafarnir stundi sjálfir bein-
an útflutning. Það geta hins vegar
grænlenzku framleiðslufyrirtækin
eða utanaðkomandi kaupendur.
415 leyfi
„Jónas K. J. M. Petersen er 54 ára
duglegur grænlenzkur sjómaður,
sem stundar laxveiðar í sjó á Sisim-
iut á vesturströnd Grænlands.
Grænlenzk yfirvöld hafa úthlutað
honum leyfí númer 271044-2137 til
netaveiða á laxi og öðrum fiskiteg-
undum. Jónas, eins og flestir vina
hans og nágranna, er vinnusamur og
byggir afkomu sína á fískveiðum,“
segir meðal annars í frétt frá Norður
Atlantshafslaxsjóðnum, NASF,
vegna þessa máls. Þar segir enn-
fremur:
„Jónas tekur í sama streng og
margir aðrir grænlenzkir sjómenn
að það sé mikið af laxi á fæðuslóð við
Grænlandstrendur. Á Sisimiut-
Maniistoq svæðinu gáfu yfirvöld í
fyrra út meira en 130 leyfi til neta-
veiða. Sjávarútvegsráðuneytíð stað-
festir að í heild sinni hafi 415 leyfi
verið gefin út til sjómanna. Á Græn-
landi hefur lítil umræða verið um
ástand laxastofna. Fyrir 10 árum
fluttu grænlenzkir sjómenn út villtan
lax fyrir um 3 milljónir dollara. Tekj-
ur þeiira af laxveiðum hafa stöðugt
minnkað og á síðasta ári náðu þær
tæpast 100.000 dollurum.
Laxaverndarráðið
ákveður kvótann
Fyrir þremur ái’um hætti Royal
Greenland, sem er eitt helzta út-
flutningsfyrirtæki Grænlendinga, út-
flutningi á laxi og nú í ár var þar tek-
in sú ákvörðun að hætta einnig allri
vinnslu á laxi. Öðrum grænlenzkum
fyrirtækjum er frjálst að vinna og
flytja laxinn út.
Þegar grænlenzka sjávarútvegs-
ráðuneytið setti reglugerð fyrir
þetta ár um fiskveiðar vai’ farið eftir
tillögum NASCO, Laxaverndairáðs-
ins, sem tók ekki tillit til ráðlegginga
vísindamanna Alþjóðahafrannsókna-
ráðsins, sem höfðu mælt alvarlega
gegn nokkrum laxveiðum á Græn-
landsmiðum. I raun og veru hafði
NASCO hunzað sömu ráðleggingar
árið 1997 og árið 1996 ákváðu Græn-
lendingar kvóta sinn einhliða.
Laxveiðar eru aðallega stundaðar
við vesturströnd Grænlands. Það
hafa verið gefin út leyfi til 415 báta á
svæðinu frá Nanortalik til Quegai-ta-
suaq og eftir því sem kunnugir segja
hafa þeir á liðnum árum farið fram
úr kvótanum sem ákveðinn hefur
verið á fundum NASCO. Árið 1996
tókst Grænlendingum hins vegar
einungis að veiða 77 tonn af þeim 177
tonnum, sem þeir höfðu einhliða út-
hlutað sér.
Ýmsar tegundir
ofveiddar
Að sögn Hafrannsóknastofnunar
Grænlands (Grönlands Natur-
institut) hafa grænlenzkir netaveiði-
menn þegar ofveitt margar aðrar
fiskitegundir, til að mynda karfa,
þorsk, skötu, steinbít og lúðu. Á síð-
ustu árum hafa Norður-Atlantshafs-
laxsjóðurinn, Bandaríska náttúru-
CLARINS
.
Gel
Nettoyant
Purifíant
peautgnvua
oííj tkin
Oíi Conlrol
Oeuamj, Gd
PARIS
m
psauxpcmiM
oily tkin .
Oil Cornro!
'MambtM M*d. j
Uppgötvaðu hreina, matta
og geislandi áferð.
Glansar húð þín og finnst þér hún
vera fitumettuð?
Þá viljum við kynna fyrir þér
áhrifaríkar vörur fyrir feita og
óhreina húð.
Við viljum bjóða þér að koma
og ráðfæra þig við sérfræðing
frá CLAHINS
í dag, laugardag.
meðferð gegn feítri hiíð:
margsannaður árangur:
Laugavegi 80
sfmi 561 1330
Heimeier
Ofnhitastillar
• Fínstilling „með einu handtaki"
• Auðvelt að yfirfara stillingu
• Lykill útilokar misnotkun
• Minnstu rennslisfrávik
• Hagkvæm rennslistakmörkun
• Þýsk gæða vara
Heildsöludreifing:
ifiíÆjSmiðjuvegi 11, Kópavogi
^nu^lehf. Sími 564 1088.fax 564 1089
Fæst í bvggjngavöruverslunum um land allt.
vemdai’stofnunin og danski laxa-
vemdarsjóðurinn unnið að verkefn-
um til að útvega grænlenzkum sjó-
mönnum aðra vinnu en laxveiðar. Að
þessu sinni hefur verið unnið með,
KNAPK, Sambandi giænlenzkra
sjó- og veiðimanna, og fleiri stofnun-
um með áherzlu á hrognkelsa- og
krabbaveiðar. Leiðtogum Grænlend-
inga hefur verið boðið í kynnisferðir
tíl annarra landa og fjöldi netaveiði-
manna hefur tekið þátt í sérstöku
námskeiði Norður Átlantshafslaxa-
sjóðsins, NASF. Þá gerði NASF sér-
staka leiðbeininga- og kynningamynd
um veiðai- á gi’ásleppu, ígulkerum og
hörpudiski, sem hefur verið sýnd
tvisvar sinnum í gi-ænlenzka sjón-
varpinu og dreift af bókasöfnum um
byggðir Grænlands. Útfiutningur
grásleppuhrogna frá Grænlandi nam
á síðasta ári um 131 tonni og útflutn-
ingur snjókrabba var þá 1.832 tonn.
Ekki staðið við samstarf
Nýlega undh'rituðu ísland og
Grænland samning um samstarf á
sviði sjávarútvegs, meðal annars um
samvinnu um bætta stjórnun, sam-
starf og verndun fiskistofna. Pavi-
araq Heilman, sjávarútvegsráðherra
Grænlands, fullvissaði starfsbróður
sinn, Þorstein Pálsson um heiðarlega
samvinnu. Rannsóknir, skynsamleg
nýting fiskistofna og stjórnun áttu
héðan í frá að vera meginmarkmiðin.
Islenzka sjávarútvegsráðuneytið
kom á framfæri óskum Islendinga
um tafarlausa samvinnu hvað varð-
aði laxastofna. Skilaboðin voni rædd
hjá Hafrannsóknastofnun Græn-
lands og vísindamenn hennar lögðu
umsvifalaust til algjöra stöðvun lax_-
veiða þessa árs við Grænland. Á
fundi sem haldinn var seinna með
forsætisráðherraum Islands og
Grænlands, sagði grænlenzki ráð-
heiTann að hann gæti ekki staðið við
samvinnu hvað lax varðaði,“ segir í
frétt NASF.
Ölögleg
físksala í
Rússlandi
SVO RAMMT kveður að veiði-
þjófnaði og sölu ólöglegra sjáv-
arafurðá í Rússlandi að hægt er
að segja að ólögleg fisksala sé
jafnmikil og lögleg í landinu
samkvæmt fréttastofunni
Interfax. Á fyrstu sex mánuð-
um ársins voru skráð 2.500 til-
felli veiðiþjófnaða sem leiddi til
kæru yfii’ tvö þúsund manna.
Upptæk voru gerð 16 tonn af
kavíar, nærri 1.300 tonn af fiski
og sjávarafurðir fyrir 30 millj-
ónir rússneskra rúblna. Sam-
kvæmt upplýsingum frá rúss-
neska sjávarútvegsráðuneytinu
er fjöldi veiðiþjófnaða og upp-
hæðir sjávarafurða á þessum
fyrstu sex mánuðum ársins
meiri en allt árið í fyiTa. Mikil-
um erfiðleikum er bundið að
hafa hemil á ólöglegri fisksölu
og veiðiþjófnaði, sem ágerist
stöðugt í samræmi við versn-
andi efnahag.
! ogsunnudaga
l 14:00 -16:00
TM - HÚSGÖGN
SíSumúla 30 - Slmi 568 6822