Morgunblaðið - 22.11.1998, Blaðsíða 8

Morgunblaðið - 22.11.1998, Blaðsíða 8
8 SUNNUDAGUR 22. NÓVEMBER 1998 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Samtökni 98 út úr skápmim ^s**™*/^ fG-MUklC? Morgunblaðið/Árni Sæberg SKARTKLÆDDAR konur að loknu námskeiði Heimilisiðnaðarskólans. Frá vinstri: Sigrún J. Baldursdóttir, Fríða Kristjánsdóttir, Þórunn Ásmundsddttir, Lilja Guðbjartsdóttir, Helga Kristjánsdóttir, Lilja Jónsdóttir og Lovísa Aradóttir. NÝLEGA lauk námskeiði íþjóð- búningagerð á vegum Heimilis- iðnaðarskóla Islands. Konurnar á myndinni luku hver sínum bún- ingi á tíu vikuni og munu klæðast honum við hátíðleg tækifæri framvegis. Þjóðbúningagerð er vanda- verk og henni fylgir mikil handavinna því ekki er hægt að koma við saumavél alls staðar. Búningar kvennanna endur- spegla hönnunina eins og hún Luku nám- skeiði í þjóð- búningagerð tíðkaðist á 20. öld og segir Sig- rún J. Baldursdóttir, ein sauma- kvennanna, að hönnunin sé mjög áhugaverð og sýni mikið list- fengi genginna kynslóða. Bún- ingar sem þessir kosta á niilli 50-60 þúsund krónur, en ef leggja þarf í kostnað vegna góð- málma sem fylgja búningnum getur andvirðið farið í 300 þús- und krónur. Það Ieiðir hugann að því hversu mikil eign búning- urinn hefur verið fyrir efnalitlar konur fyrr á tíð og í ljósi al- mennrar eignar, hversu mikinn metnað konur hafa lagt f að eignast slíka gersemi. Sala til ferðamanna eykst um 28 prósent LIÐLEGA 28% aukning varð í sölu verslana til erlendra ferðamanna fyrstu níu mánuði ársins, frá sama tíma á síðasta ári, miðað við endur- greiðslu virðisaukaskatts. Salan hér hefur aukist mun meira en á hinum Norðurlöndunum. Ef litið er á höfuðborgirnar sést að „tax free" sala hefur aukist um 27,5% í Reykjavík en 3,8% i Ósló sem kemur næst þar á eftir. Versl- unin hefur aftur á móti minnkað um 10-17% í Kaupmannahöfn og Stokkhólmi og er það rakið til efna- hagsástandsins í Asíu. I fréttatilkynningu frá Atvinnu- og ferðamálastofu Reykjavíkur- borgar kemur fram það sjónarmið að gott samstarf og öflug kynning á endurgreiðslu virðisaukaskatts til erlendra ferðamanna sé farin að skila verulegum árangri. „Rík áhersla hefur verið lögð á almenna verslun í Reykjavík með því að benda ferðamönnum á hagstætt verðlag, til dæmis á merkjavöru." Fram kemur að í verðkönnun sem gerð hefur verið í nokkrum borg- um austan hafs og vestan hafi verð- lag á merkjavöru reynst hagstæð- ara hér en í viðkomandi borgum auk þess sem allir ferðamenn hér fái endurgreiddan yirðisaukaskatt við brottför. Þá fái íslendingar bú- settir erlendis einnig endurgreidd- an virðisaukaskatt við brottför af landinu. UUarvörur stærsti liðurinn Á fyrstu níu mánuðum ársins var endurgreiddur virðisaukaskattur út á vörusölu að fjárhæð 338 milljónir kr. Ullarvörur eru sem fyrr stærsti einstaki liðurinn með 57% sölunnar. Af einstökum liðum i „tax free" sölu má nefna að sala á rafeindavör- um og tölvum hefur meira en tífald- ast frá fyrra ári. Einnig hefur orðið mikil aukning í sölu herrafatnaðar, 150%, og tvöföldun á sölu almenns fatnaðar og kvenfatnaðar. Ný lög um ríkisborgararétt Stuðlað að jöfnum rétti beggja kynja NY LOG, sem breyta á ýmsan hátt eldri lögum um íslenskan ríkisborg- ararétt frá 1952, gengu í gildi 1. október sl. Jóns Thors, skrifstofustjóri í dómsmálaráðuneytinu og aðalhöfundur laganna, segir að þrjár megin- breytingar í lögunum miðað við eldri lög megi rekja til eðlilegrar þróun- ar á löggjöf í tengslum við veitingu ríkisborgara- réttar. „Einn liður í eðli- legri þróun laganna stuðl- ar að jafnrétti kynjanna. Erlendum konum nægði að giftast íslenskum körl- um til að hljóta íslenskan ríkisborgararétt lengi vel. Erlendir karlar nutu ekki sama réttar og var í framhaldi af því ákveðið að afnema ákvæð- ið úr lögunum árið 1952. Móður var heimilað að láta íslenskan ríkisborgararétt ganga til barns síns með iagabreytingu árið 1982. Aðalbreytingin í nýju lög- unum felst í því að rétta hlut karlanna. Böm erlendra kvenna og ís- lenskra karla í hjúskap fá ætíð íslenskan ríkisborgararétt. Með nýju lögunum fá börn ógiftra er- lendra kvenna og íslenskra karla fædd á íslandi íslenskan ríkis- borgararétt að fullnægðum ákveðnum skilyrðum. Þannig fá börn sambúðarfólks sjálfkrafa ríkisborgararéttinn. í öðrum til- vikum þegar erlend ógift kona eignast barn með íslenskum karlmanni verður að uppfylla ákveðin skilyrði um faðernisvið- urkenningu. Að þeim skilyrðum uppfylltum fær barnið íslenskan ríkisborgararétt. Meðal þessara skilyrða er að faðernisviður- kenning sé gerð fyrir sýslu- manni eða presti eða karlinn sé dæmdur faðir barnsins. Ef á hinn bóginn ógift erlend kona eignast barn með ísiensk- um karlmanni í útlöndum verður íslenski karlinn og faðir barnsins að óska eftir því að barnið fái ís- lenskan ríkisborgararétt. Með umsókninni verða að fylgja ákveðin gögn." -Snertir breytingin ættleidd börn? „Jú, vissulega því að með nýju lögunum er verið að gera rétt ættleiddra barna líkari rétti eig- in barna. Áður þurftu báðir for- eldrar að vera íslenskir ríkis- borgarar og búsettir hérlendis til að barnið fengi ríkisborgara- rétt. Nú er nægilegt að annað foreldri sé með íslenskan ríkis- borgararétt og skiptir búseta ekki máli. Aðeins er ---------- svolítill munur á fram- ganginum eftir því hvort ættleiðingin er gefin út hér eða er- lendis. Ef ættleiðingin er gefin út hérlendis fær barnið ríkisborgararétt um leið. Ef ættleiðingin er gefin út erlendis þarf ákveðna afgreiðslu til að fá ríkisborgararéttinn við- urkenndan. Ein af ástæðunum fyrir því að ákvæðinu var breytt felst í því að öðruvísi fá íslend- ingar ekki aðild að Haag-sátt- málanum um ættleiðingu barna." - Hver er þriðja meginbreyt- ingin? „Þriðja meginbreytingin felst í því að heimila dómsmálaráð- herra að veita ríkisborgararétt að uppfylltum tilteknum skilyrð- Jón Thors Réttur ætt- leiddra barna líkari rétti eigin barna ? Jón Thors er fæddur 11. apríl árið 1932 í Reykjavík. Jón er stúdent frá Menntaskól- anum í Reykjavík árið 1952 og lögfræðingur frá Háskóla ís- lands árið 1959. Hann var við nám hjá lagaskrifstofu Sam- einuðu þjóðanna árið 1957 og öðlaðist héraðsdómslögmanns- réttindi árið 1962. Jón hefur starfað í dóms- málaráðuneytinu frá árinu 1964. Hann var fulltrúi fyrstu árin og hefur verið skrifstofu- síjóri frá árinu 1985. Eigin- kona Jóns er Ellen Thors, skrifstofustjóri, og eignuðust þau þrjár dætur. um. Með því móti verður hægt að afgreiða langflestar umsóknir um inkisborgararétt í ráðuneyt- inu. Eftir sem áður verða þó ein- hverjar umsóknir afgreiddar frá Alþingi ef um sérstök tilvik er að ræða. Þá er einnig rétt að geta sér- staks bráðabirgðaákvæðis sem var samþykkt með nýju lögun- um þess efnis að börn sem fædd eru í hjónabandi íslenskra mæðra og erlendra karla á tíma- bilinu 1. júh' 1964 til 1. júlí 1982 geta nú öðlast íslenskan ríkis- borgararétt með yfirlýsingu móður um að hún óski þess. Barnið getur einnig eftir 18 ára aldur gefið sjálft slíka yfirlýs- ingu. Að lokum tek ég fram að fyrir nýju lögin féll niður íslenskur ríkisborgararéttur íslenskra barna, fæddra og uppalinna í út- löndum, ef barnið hafði ekki komið hingað til lands fyrir 22 ára aldur. Nú gildir ákvæðið ekki nema ef um tvöfaldan ríkis- borgararétt er að ræða. Þessi breyting tengist því að í nýjum Evrópuráðssamningi er kveðið á um að ríki megi ekki svipta manneskju rík- isfangi svo að hún verði ríkisfangslaus." -Er fólk meðvitað um lög og reglur í tengslum við veitingu ríkisborgararéttar? „Nei, alls ekki alltaf því að oft þarf fólk að reka sig hastarlega á til að átta sig á ríkisfanginu. Ég get nefnt að algengt er að ungt fólk átti sig á því þegar sótt er um vegabréf, ætlunin er að kjósa eða sækja um námslán að íslenskt ríkisfang vantar. Stund- um höfum við getað bjargað fólki með ákvæði frá árinu 1982. Ákvæðið gerir ráð fyrir að út- lendingur, sem alltaf hefur átt heima hér, geti óskað eftir og fengið ríkisborgararétt á aldurs- bilinu 18 til 23 ára."
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.