Morgunblaðið - 09.03.1999, Blaðsíða 22

22 ÞRIÐJUDAGUR 9. MARZ 1999
UR VERINU
MORGUNBLAÐIÐ
Morgunblaðið/Friðþjófur
ERPIÐLEIKAR á mjöl- og lýsismörkuðum hafa meðal annars leitt til þess að verð á loðnu til útgerðar og
sjómanna hefur lækkað.
Margir sitja uppi með
dýra framleiðslu
MIKIL óvissa hefur einkennt mjöl-
og lýsismarkaði síðustu vikur og af-
urðaverð lækkað hratt frá því í
fyrra. Samfara háu afurðaverði í
fyiTa hækkaði hráefnisverð einnig
og nú eru dæmi um að framleiðend-
ur sitji uppi með birgðir af mjöli og
lýsi sem unnið var úr tiltölulega
dýru hráefni en er nú mun verð-
minna vegna afurðaverðslækkana.
Eins og kunnugt er náði markaðs-
verð á bæði mjöli og lýsi hámarki á
síðasta árí. Þegar verð á mjöli var
sem hæst fengust allt að 55 þúsund
krónur fyrir tonnið og svipuð upp-
hæð fékkst fyrir lýsistonnið. Sam-
hliða háu afurðaverði á síðasta ári
hækkaði hráefnisverð einnig mikið.
Þannig voru borgaðar um 5.900
krónur í upphafi yfirstandandi vetr-
arvertíðar, en til samanburðar má
nefna að verðið fór lægst í um 5.800
krónur undir lok síðustu vetrarver-
tíðar. Algengt var að borgaðar væru
7-8.000 krónur fyrir loðnuna í byrj-
un sumarvertíðar 1998. I kjölfar af-
urðaverðslækkananna hefur því hrá-
Erfiðleikar á
mjöl- og lýsis-
mörkuðum vegna
verðlækkana
efnisverð einnig lækkað og eru nú
borgaðar allt niður í um 2.500 krón-
ur fyrir loðnutonnið en verðið mis-
jafnt eftir staðsetningu fískimjöls-
verksmiðjanna gagnvart miðunum.
Þróun á afurðamörkuðum hefur
hinsvegar verið neikvæð allt frá því
fyrir áramót. Hið háa afurðaverð
leiddi til þess að helstu kaupendur
snéru sér í auknum mæli að annarri
hrávöru, s.s. sojapróteini og jurtaolí-
um en verð á þessum afurðum hefur
lækkað talsvert. Perúmenn hófu
einnig veiðar sl. haust eftir aflabrest
vegna E1 Nino veðrafyrirbrigðisins.
Fiskimjölsverksmiðjur í Perá hafa
nýlega verið einkavæddar og marg-
ar hverjar í verulegum fjárhagserf-
iðleikum vegna aflabrestsins. Mjöl-
og lýsisframleiðendur í Perá þurftu
því að selja framleiðslu sína strax á
nánast hvaða verði sem var.
Kaupendur hafa haldið
að sér höndum
Samkvæmt heimildum Versins er
enn talsvert óselt af mjöl- og lýsis-
framleiðslunni. Eftirspurn eftir
mjöl- og lýsisafurðum hefur verið
mjög dræm síðustu mánuði og
margir ft-amleiðendur hérlendis því
ekki getað selt framleiðslu sína.
Fyrir vetrarvertíðir eru yfirleitt
gerðir fyrirframsamningar um sölu
á framleiðslu vertíðarinnar. Fyrir
yfirstandandi loðnuvertíð voru hins-
vegar gerðii- óvenju fáir sölusamn-
ingar því kaupendur hafa haldið að
sér höndum og eftirspurnin mjög lít-
il. Þeir sem eiga óselda framleiðslu
sitja nú uppi með birgðir af tiltölu-
lega dýtri framleiðslu því þeir borg-
uðu hátt verð fyrir hráefnið á síð-
ustu vertíð. Það er því ljóst að
þannig verða framleiðendur af tölu-
verðum fjármunum. Þetta kemur
hinsvegar misjafnlega niður á fram-
leiðendum eftir því hve mikið þeir
eiga af óseldri framleiðslu. Vegna
takmarkaðs geymslurýmis hafa
þannig margii- framleiðendur gripið
til þess að rýma fyrir óseldum birgð-
um með því að flytja óselt mjöl og
lýsi í birgðageymslur erlendis, eink-
um í Bretlandi og Danmörku. Sam-
kvæmt heimildum Versins má áætla
að nú séu um 10 þúsund tonn af
óseldu mjöli í geymslu erlendis eða
mun meira en hefur tíðkast áður.
Viðmælendur Versins voru flestir
sammála um að þetta hafi sett enn
meiri pressu á frekari verðlækkanir.
A hinn bógin eru dæmi um að fram-
leiðendum eða söluaðilum hafi tekist
að selja birgðir í haust, um það leyti
eða áður en bera fór á verðlækkun-
um, og þannig sloppið með skrekk-
inn.
Sölumál komin
í óefni
Jón Reynir Magnússon, forstjóri
SR mjöls hf., segir mjöl- og lýsis-
markaðinn löngum hafa verið
sveiflukenndan en ástandið nú sé
óvenju slæmt. Hann segir reyndar
minna um fyrirframsölur á bæði
mjöli og lýsi en áður vegna þess hve
markaðurinn er ótryggur. Það séu
einkum stærri framleiðendur sem
hafi möguleika á að gera slíka fyrir-
framsamninga. Hinsvegar sé ljóst
að sölumál mjöl- og lýsisafurða séu
nánast komin í óefni. „Það hefur
hreinlega yerið erfitt að selja fram-
leiðsluna. A meðan menn eiga óseld-
ar birgðir erlendis er er'fitt að ná
verðinu upp aftur. Það er ekki gott
að segja til um hvort afurðaverðið
lækkar enn frekar og hráefnisverðið
gæti þess vegna ennþá verið of
hátt,“ segir Jón Reynir.
Áhugi á
Pescanova
SPÆNSKA sjávarátvegsfyrir-
tækið Pescanova hefur fengið
margar fyrirspurnir í kjölfar til-
kynninga um að til standi að
selja nokkur alþjóða dótturfyrir-
tæki þess en þar á meðal eru
Pescanova í Chile (Pescanova
Chile SA) og Pescanova í Namib-
íu (Pescanova Namibia SA). „Við
stefnum að því að halda meiri
hluta okkar í báðum fyritækjun-
um en markmiðið er að afla
15.000 milljóna peseta (um 7,5
milljarða kr.) með sölu hluta-
bréfa fyrir árslok 2000,“ sagði
Manuel Fernandez Sousa, forseti
Pescanova. „Salan minnkar
skuldir okkar um nær helming
og hefur því jákvæð áhrif á fjár-
hagsstöðu fyrirtækisins."
1985 til 1995 fór Pescanova í
samstarf við fyrirtæki víðs vegar
í heiminum með því að gera út
skip hjá viðkomandi og safnaði
skuldum fyrir vikið en kostnaður
vegna þessa var um 4.000 millj-
ónir peseta á ári. Á sama tíma
var reynt að draga úr kostnaði
innanlands og samkvæmt nýj-
ustu áætluninni á að bæta rekst-
urinn enn betur.
Skip fyrirtækisins veiða um
120.000 tonn af fiski árlega og
eru frystar afurðir 90% af sölu
Pescanova en skammtímamark-
miðið er að auka ferskfisksölu í
25%. Fiskeldi hefur einnig aukist
innan fyrirtækisins og skilar það
ámóta miklum tekjum og fryst-
ingin.
Velta Pescanova var sem sam-
svarar um 31 milljarði kr. 1998
sem var 12% aukning frá fyrra
ári. 70% sölunnar fór fram í Evr-
ópu en afgangurinn einkum í
Japan og Bandaríkjunum. Skuld-
irnar voru um 34.000 milljónir
peseta, um 17 milljarðar kr.
SIF hefur keypt
tvö ný fyrirtæki
A SIÐASTA stjórnarfundi SIF hf.
hinn 25. febrúar 1999 voru sam-
þykkt kaup SÍF hf. á öllum hluta-
bréfum í Norðurhafi hf. og þaup
Mar-Nor a.s., dótturfélags SÍF, á
95% hlut í Christiansen Partner
a.s. í Noregi.
Norðurhaf hf. hefur um árabil
stundað viðskipti með söltuð
hrogn. Hjá félaginu hefur verið
einn starfsmaður og mun hann
starfa áfram hjá félaginu. Tilgang-
ur þessara kaupa er að auka starf-
semi SÍF hf. í kaupum og útflutn-
ingi á söltuðum hrognum, þar sem
slíkur útflutningur fellur vel að nú-
verandi starfsemi SÍF hf.
Christiansen Partner a.s. er í
Álasundi í Noregi. Fyrirtækið hef-
ur undanfarin ár stundað útflutn-
ing á ferskum laxi til landa Evr-
ópubandalagsins. Hjá félaginu er
eitt og hálft stöðugildi. Tilgangur
þessarar fjárfestingar er að kom-
ast yfir útflutningsleyfi á ferskum
laxi inn í Evrópubandalagið.
Styrkja innkaup
á ferskum laxi
Útflutningur á ferskum laxi frá
Noregi til bandalagsins er háður
slíku leyfi, einnig er í gildi lág-
marksverð inn til bandalagsins.
Evrópubandalagið gaf upphaflega
út um 190 slík útflutningsleyfi en í
dag eru um 130 leyfi í gildi. Með
þessum kaupum er SÍF samstæðan
að styrkja innkaupaferlið á fersk-
um laxi fyrir dótturfyrirtæki sam-
stæðunnar í Frakklandi.
Aðalfundur SH í dag
Arsskýrslan eingöngu á netinu
AÐALFUNDUR Sölumiðstöðv-
ar hraðfrystihúsanna verður
haldinn að Hótel Sögu í dag
klukkan 14.00. Á dagskrá fundar-
ins verða hefðbundin aðalfundar-
störf, þar á meðal kosning stjórn-
ar og stjórnarformanns. Farið
hefur verið fram á margfeldis-
kosningu til stjórnar, sem þýðir
að fyrst verður kosið um 9
stjórnarmenn og síðan verður
kosið um formann úr hópi þeirra.
I framboði til formanns eru þeir
Jón Ingvarsson og Róbert Guð-
finnsson.
Ársskýrsla SH verður kynnt á
heimasíðu SH eftir klukkan 14 í
dag en slóðin er Icelandic.is.
Jafnframt verður hægt að nálg-
ast heimasíðu SH á fréttavef
Morgunblaðsins sem er mbl.is.
Skýrslan verður ekki gefin út
með hefðbundnum hætti.
Hugmyndin að baki þessu er
þríþætt að sögn Vilhjálms Jens
Arnasonar, kynningarstjóra SH.
í fyrsta lagi er þetta talsvert
ódýrari kostur, þó kostnaður sé
töluverður í fyrsta sinn sem
þetta er gert. Sparnaður sé engu
að síður umtalsverður enda hafi
mikið verði lagt í ytra útlit árs-
skýrslna áður, enda sparist
kostnaður við pappír, filmur og
prentun. í öðru lagi sé þetta um-
hverfisvænt. Það sé oft lítill hluti
skýrslna af þessu tagi sem nýtist
öllum að öllu leyti og sömuleiðis
allt upplag. Með því að hafa þetta
á netinu geti menn valið það sem
þeir vilja og prentað út. Loks sé
þetta sú nýjung að um leið og
skýrslan sé tilbúin komist allir
viðskiptavinir félagsins heima og
erlendis og þeir sem hafa áhuga
inn í skýrsluna samstundis. Þá sé
netið mjög góður miðill fyrir
upplýsingar sem þarf að uppfæra
á tiltölulega stuttum fresti og
auðvelt með þessum hætti að
koma nýjum upplýsingum á
framfæri. Vilhjálmur segist telja
að þetta sé í fyrsta sinn, sem fyr-
irtæki á verðbréfamarkaði hér á
landi kynni ársskýrslu sína með
þessum hætti.
Þeir sem ekki hafa aðgang að
Netinu geta fengið skýrsluna
prentaða út í umhverfisvænum
búningi.
Rólegt á miðunum
NOKKUR veiði var skammt frá
Vestmannaeyjum um helgina og fór
hún í hrognavinnslu en einnig var
veiði skammt frá Homafirði. Hins
vegar virtist vera írekar rólegt á
miðunum framan af degi í gær.
„Þetta var ekkert sérstakt síðasta
sólarhring," sagði Pétur ísleifsson
hjá Islenskum sjávarafurðum. Hann
sagði að veðurspáin væri ekki upp-
örvandi og þó fryst hefði fyrir
Japansmarkað á laugardag taldi
hann að henni færi að ljúka. „Menn
vilja ekki meira smátt.“
Samkvæmt löndunarskýrslu Sam-
taka fískvinnslustöðva frá því í gær-
morgun var um 37.000 tonnum land-
að um helgina og um 185.000 tonn
eru eftir af útgefnum kvóta.
„Nokkrir eru búnir og nokkrir í síð-
ustu ferðunum,“ sagði Pétur.
Steindór Gunnarsson, markaðs-
stjóri hjá Sölumiðstöð hraðfrysti-
húsanna, sagði að um helgina hefði
verið byrjað að taka hrogn í Vest-
mannaeyjum, Helguvík og Akranesi
en að öðru leyti væri rólegt í loðn-
unni. „Þeir voru að tapa henni og
svo voru þeir að veiða úr eystri
göngunni en hún er mjög smá, frá
G0 og upp í 85 stykki í kílói, og mjög
erfítt hefur reynst að vinna hana.“
Hann sagði erfitt að spá í framhald-
ið „en ég vona að það komi skot í
þetta hérna sunnan- og suðvestan-
lancls í lokin“.
Óli í Sandgerði AK landaði rúm-
lega 1.000 tonnum á Akranesi á
laugardag og ámóta afla í gær. „Við
fengum þetta í fímm köstum austan
við Eyjar,“ sagði Guðlaugur Jónsson
skipstjóri um löndunina í gær sem
fór í hrognavinnslu. „Það var aðeins
ki'opp á sunnudag en þetta var ekki
burðugt. Um tíma voru þarna mest
sjö bátar og fengu fíestir eitthvað en
síðan fjölgaði bátunum og eftir það
var ekkert að fá. Menn voru að
dunda við eina eða tvær torfur. En
það er ekkert að finna. Bátarnir sem
voru fyrir austan í stóru torfunni
sem átti að vera að koma inn voru
komnir vestur og fundu ekki neitt.
Þetta er óskaplega dapurt."
Hólmaborg SU búin með
kvótann og fer í vélarskipti
Hólmaborg SU, sem landaði um
1.757 tonnum í bræðslu á Eskifirði
um helgina, hefur veitt um 30.000
tonn á vertíðinni og er búin með
kvótann en er á leið til Danmerkur í
vélarskipti. „Við höfum tekið því ró-
lega til að eyða ekki kvótanum og
ég held að við höfum aðeins fyllt
einu sinni,“ sagði Kristgeir Frið-
geirsson stýrimaður. Hann sagði að
þokkaleg veiði hefði verið út af
Stokksnesi en loðnan væri smá sem
fyrr.
Jón Kjartansson SU var við
Hrollaugseyjar í gær ásamt um 10
bátum, að sögn Grétars Rögnvalds-
sonar skipstjóra. „Þetta er uppi á
hrauni og frekar leiðinlegt viður-
eignar," sagði hann en bætti við að
skipið ætti enn um 5.000 tonn eftir
af kvótanum og þau ættu að nást ef
veður leyfði. „Þeir hafa eitthvað
kastað á kargabotni hérna en ekki
fengið mikið,“ sagði hann um veiði
hinna bátanna á svæðinu í gær.