Morgunblaðið - 30.03.1999, Blaðsíða 36

36 ÞRIÐJUDAGUR 30. MARZ 1999
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
Art goes kapakka í Kvosinni
TÓNLIST
Sölvasalur,
S ó 1 o n f s 1 a n d u s
Anna-Mari söng-ur og gæsatrompet,
Kirmo Lintinen píanó, Jarmo Saari
gítar, mandólín og rödd, Tomi Sales-
vuo bassa og Tuure Koski trommur.
Föstudagskvöldið 26. mars.
REYKJAVÍKURBORG efndi til
mikillar tónaveislu í samvinnu við
Helsinkiborg um helgina. Var þetta
einskonar forleikur að menningar-
borgargleðinni sem skellur yfm
næsta ár og var boðið uppá tónlist
frá Sibeliusi til teknódjass. Fyrsta
kvöldið á Sólon íslandus hófst á Si-
beliusi í kappi við kassavélarnar og
síðan kom djass.
Fiðlarinn Raakel Lignell strauk
boga um strengi og með henni lék
píanistinn Kirmo Lintinen. Var það
hinn þekkilegasti dúó. En mitt er að
íjalla um djassinn og þegar hin sjar-
merandi söngkona, Anna-Mari
Kahárá tróð á sviði varð Kirmo eftir,
enda fær djasspíanisti, tónskáld og
stjórnandi - stjórnar ma. UMO stór-
sveitinni á stundum. Anna-Mari er
bæði blíð og frek og á stundum
skemmtilega ruddaleg einsog
Dorothy heitin Donegan. Hún upp-
hóf sönginn á þjóðlagi - Vertu minn
maður, sem lá henni mjög á hjarta
þar sem hún var ófrísk og maður
hennar, sem var hljóðblandari
bandsins, hafði gert henni bam á
Höfn í Hornafirði á síðasta ári.
Söngur Önnu-Mari var kraftmikill
alltí gegn og hún lék vel á hljóm-
sveitina. Gítaristinn Jarmo Saari
raddaði skemmtilega með söngkon-
unni og í lokalaginu fór hún á kost-
um: Love story nefndist það samið
af henni við ljóð Wendy Cope. Hún
söng líka eigið lag við ljóð Dylan
Thomas, Polly Carter, en eini
söngvadansinn á dagskrá var Love
for sale eftir Cole Porter - dálítið
einföld útgáfa af snilldarverki Cole
Porters og var þá greinilegt að
Vatnsfyllt-
ir götu-
steinar frá
miðöldum
VERK Lilju Bjarkar Egilsdóttur
myndlistarmanns voru nýlega til
sýnis í listamiðstöðinni De Vishal
í Haarlem, Hollandi, en lista-
menn eru valdir þar til sýninga
úr ljölda umsókna er árlega ber-
ast sýningarnefnd listamiðstöðv-
arinnar.
Miðstöðin er til húsa í gömlum
fiskmarkaði frá miðöldum. Gólilð
þar er lagt upprunalegum götu-
steinum og því kaus Lilja að
kalla verk sín á sýningunni
„Stepping Stones“ eða Götu-
steina. Varasamt getur þó verið
að stíga á götusteina Lilju þar
sem þeir eru plastpokar fylltir
mislitu vatni og eru af óreglu-
legri stærð og lögun.
Lilja Björk sagði í samtali við
Morgunblaðið að hún hefði mikið
unnið með vatn í gegnum tíðina,
látið það flæða um mismunandi
rými, bæði í litlu rými eins og
plastpokum, eða látið vatnið
renna úr plastpokum og út á gólf
í stærra rými.
Áreitin líkamleg nálægð
Á sýningunni hefur Lilja dreift
íjökla plastpoka um gólf sýning-
arsalarins og þannig geta áhorf-
endur gengið á milli þeirra og
virt þá fyrir sér. Aðspurð segir
Lilja að alltaf sé hætta á að fólk
stígi á „steinana" sína en hluti af
hugmyndafræði hennar er
einmitt að búa til „áreitna líkam-
lega nálægð", eins og hún orðar
það, sem verður þess valdandi að
FASTIR LIÐIR EINS
OG VENJULEGA
TOf\IJST
Vfðistaðakirkja
KÓRTÓNLEIKAR
Ymis innlend og erlend lög. Karla-
kórinn Hreimur í Þingeyjarsýslu u.
stj. Roberts Faulkners. Juliet
Faulkner, pianó; Aðalsteinn Isfjörð,
harmónika. Karlakvartettinn tít í
vorið; Bjarni Þór Jónatansson, pí-
anó. Laugardaginn 27. marz ld. 20.
VORTÓNLEIKAVERTÍÐIN
er að ganga í garð. Með aðeins
níu daga millibili gátu íbúar höf-
uðborgarsvæðisins upplifað það
undarlega fyrirbæri að karlakór
að norðan í suðurför troðfyllti
kirkju áhugasömum tónleika-
gestum og uppskar forkunnar-
hlýjar undirtektir um leið. Fyrst
Heimir úr Skagafirði, en nú
Hreimur úr S-Þingeyjarsýslu,
sem mun á fórum enn sunnar til
Þýzkalands. I báðum tilvikum
mátti þó af líkum leiða að meiri-
hluti áheyrenda væru annað-
hvort aðfluttir norðanmenn eða á
annan hátt nógu tengdir heima-
högum til að íhaldssöm karla-
kórsdagskráin félli í svo góðan
jarðveg sem raun bar vitni, enda
mátti nú sem fyrir viku setja
ákveðið spurningarmerki við til-
höfðunargildi hennnar til kröfu-
harðari tónlistarunnenda. Rann
þá upp fyrir undirrituðum, og
hefði kannski mátt gerast fyrr,
hvað rammkaþólsk karlakórs-
hefðin um landsins breiðu byggð-
ir virðist enn óhagganleg. Svo
óhagganleg, að jafnvel ekki at-
gervisflóttamenn sunnan úr Evr-
ópu, sem víða nýtir um sveitir
landsins og sem brezkur kór-
stjóri Hreims og undirleikari era
fulltrúar fyrir þar norðeystra, fá
í neinu bifaða. Ef miðað er við al-
mennt tónlistarframboð hér á
SV-horninu, þ.m.t. færastu
hljómlistarmanna lýðveldisins
með Sinfóníuhljómsveitina í
broddi fylkingar, má því í sann-
girni spyrja hvaða erindi slíkar
dagskrár eiga í raun til annarra
en þeirra sem nátengdastir eru
viðkomandi kór og héraði. I
þessu tilviki dró auk þess úr
ánægju utangarðshlustenda, að
söngfærnin var ekki nema rétt í
meðallagi, og hefði því nýstár-
legri og metnaðarfyllri dagskrá
en hér var boðið upp á hugsan-
lega getað gert gæfumuninn.
Samt voru tónleikarnir ekki
með öllu sneyddir björtum hlið-
um. Sú bjartasta kom eftir hlé,
þegar kvartettinn Út í vorið hóf
upp raust sína með Bjarna Þór
Jónatansson við píanóið og söng
fimm lög af samstilltri smekkvísi.
Þó að lagaval þeiraa væri ekki
heldur beinlínis splunkunýtt -
bráðum 50 ára slagarar eins og
„Tulpen aus Amsterdam“ og enn
eldra efni úr handraða Comedian
Harmonists - var það engu að
síður ferskt í samanburði við
síjórtraðar tuggur karlakóranna;
góð sígræn lög, vel útsett og
hæfilega sjaldheyrð, auk þess
sem flutningurinn var í senn líf-
legur og agaður og víða aðeins
handarspönn frá fagmennsku-
legi'i fullkomnun. Þeir félagar
eiga hvort tveggja eftirtektarverð
raddfæri og smekklegan píanista
og útsetjara, og ættu að geta gert
sig glimrandi vel á stærri vett-
vöngum með ögn meiri fín-
pússningu.
Það má segja karlakórnum
Hreimi og stjórnanda hans til
hróss, að samstilling og jafnvægi
milli radda vora yfirleitt allgóð,
svo og dýnamísk mótun, þótt
í'eyndar væri stundum fullsnögg
upp á lagið. Þó að víða leyndust
góðir söngmenn innan um, virtist
manni samt mætti fara að huga
að einhverri endumýjun til ágóða
fyrir hreinleika í tenór og fyllingu
í bassa. En ef framtíðarmarkmið-
ið er að ná til hlustenda utan raða
heimamanna og hörðustu karla-
kórsfíkla af gamla skólanum,
verður hér, líkt og fyrir viku,
fyrst og fremst að hressa upp á
uppdagað verkefnavalið - að
meðtöldum dægurlögum heiman-
manna. „Fastir liðir eins og
venjulega", eins og sagt var í ljós-
vakanum áður fyrri, tilheyra
löngu liðnum tíma og eiga ekkert
erindi í árþúsundai'lok.
Ríkarður 0. Pálsson
ANNA-MARI Kahárá bandið í sveiflu á Gauk á Stöng.
Ljósmynd/Hreinn Hreinsson
Anna-Mari er ekki klassísk djass-
söngkona. Lokalagið söng hún ein:
Love story - a la Bobby McFerrin
svo var aukalag eftir Tom Waits
þarsem hún fékk salinn til að syngja
með sér raddað. Kjarnorkukona
Anna-Mari er með fína rödd en
kemst þó ekki í norræna djasssöng-
konuheiðursflokkinn þar sem Karin
Krog og Cæcilie Norby tróna hæst
um þessar mundir.
Iðnó
LENNI-KALLE TAIPALE
TRÍÓIÐ
Lenni-Kalle Taipale píanó,
Timo Tuppurainen rafbassa
og Sami Járvinen trommur.
Laugardaginn 27. mrs
Eftirmiðdagstónleikar finnska
píanóundursins, Lenni Kalle-
Taipale, hófust á klassískum for-
rétti einsog tónleikar Önnu-Maríu
kvöldið áður. Þau Raakel Lignell
og Lirmo Lintinen léku Sibelius,
Kuula og fleiri Finna fyrh' sveifl-
una.
Hvað má segja um Lenni-Kalle?
Hann er tvítugur og fór að leika á
píanó þriggja ára, fiðlan var þó að-
alhljóðfæri hans þai-til hann varð
fimmtán og heyrði í Chick Corea.
Þá pakkaði hann henni niður í eitt
skipti fyrir öll, lokaði klassísku
nótnabókunum og djassinn varð
hans líf. Það era þó ekki Corea-
áhrifin sem era ráðandi í leik
Lenna-Kalle, heldur áhrif meistara
karabíusveiflunnar, Michel Camilos
frá Dóminíska lýðveldinu. Lenni-
Kalle er nánast poppstjarna í Finn-
landi og Naxos hljómplötuútgáfan
hefur nýlega gefið út disk með hon-
um fyrir hinn alþjóðlega markað.
Hann er einstaklega skemmtilegur
píanisti, fullur af húmor, rýþmísk-
um krafti og gleði. Sumum kann að
vísu þykja skorta nokkuð á fram-
leika og músíkalska dýpt í leik
hans, en mér þykir meira um vert
að upplifa loksins einn ungan djass-
leikara sem ekki er með allar
áhyggjur heimsins á herðunum og
fær mann til að minnast djassupp-
ranans þarsem kraftur, sveifla og
lífsgleði voru aðalsmerkin. Verkin á
efnisski'ánni voru flest eftir hann
utan hvað félagar hans áttu sinn
hvorn ópusinn á tónleikunum - sérí
lagi vai' gaman að skondnum
kúrekasöng eftir Timo, One dollar
western, þar sem Sami fór á kost-
um á trommurnar - einsog raunar í
hverju lagi.
Aukalagið var söngurinn um
Línu Langsokk eftir Jan heitinn
Johansson. Það var leikið af miklu
æskufjöri. Gaman verður að fylgj-
ast með Lenni-Kalle og félögum í
framtíðinni og vonandi rætast þau
fyrirheit er gefin voru í Iðnó.
Oankur á Stung
RINNERADIO
Tapani Rinne sópransaxófón,
Jari Kokkonen hljóðgervlar,
Zarkus Boussé ásláttur og
Jean Johansson skífuþeyt.ari.
Föstudagskvöldið 26. mars.
Þegar tónleikum Önnu-Máríu
lauk á Sólon var haldið á Gaukinn
þar sem teknódjasssveitin Rinn-
eradio lék. Þar er saxófónleikarinn
Tapani Rinne sem þar fer með völd
og á ýmiskonar hljóðgervla leikur
vopnabróðir hans til margra ára,
bassaleikarinn Jari Kokkonen. Svo
var skífuþeytai-inn Jean á sviðinu
og ásláttarleikarinn Zarkus, sem
raunar heitir Markus og hefur ma.
leikið með Kristjáni okkar Eldjárni
1 Finnlandi.
Tapani Rinni heyi'ði ég fyrir
margt löngu með helsta djassmeist-
ara Finna, Edward Versala, ma. er
hann saxisti á frægii skífu Versala;
Lumi (ECM), einu helsta meistara-
verki frjálsdjassins á síðasta ára-
tug.
Tapani kom hér fyrir nokkra
ásamt Jaro og léku þeir þá með
samíska joikaranum Wimme Saari í
Norræna húsinu. Tapani hefur ma.
notað samíska tónlist í verkum sín-
um sem byggjast þó fyrst og fremst
á frjálsum spuna, oftast njörvuðum
í knöppum útsetningum. Nú er
annað uppá teningnum, teknódans
og sparlegur blástur. Tapani blés í
boginn sópransaxófón þetta kvöld
og tónninn oft grófur og titrandi.
Línurnar minntu stundum á Jan
Garbarek þó þeir séu gjörólíkir
tónlistarmenn. En valdið yfir ljóð-
inu er þeim sameiginlegt og djass-
hjarta mitt gladdist stöðugt yfir
hægu hugmyndaflæði Tapanis hvað
sem öllum meðleik leið. Hann opn-
aði mér enn einusinni leið inní nýj-
an hugmyndaheim tónanna. Frá því
ég heyrði Rinneradio fyrst fyrir
tæpum áratug hefur tónlist hljóm-
sveitarinnar aldrei hætt að koma
mér á óvart og vonandi eiga þeir
eftir að nema ný lönd sem fyrr.
Vernharður Linnet
LILJA Björk Egilsdóttir á
meðal steinanna á sýningunni.
fólk finnur hjá sér þörf fyrir að
snerta verkin, pota í þau og
strjúka þeim.
„Sumum sýningargestum hef-
ur líka þótt þetta vera mjög ís-
lenskt, eins og íslenskt. landslag,
og ég er ánægð með þá samlík-
ingu, þó ég sé alls ekki að gera
landslagsverk," sagði Lilja.
Um það hvort hægt sé að selja
svona steina segir hún að stund-
um geti það verið erfitt, þar sem
þeir eigi það til að springa og
vatnið að leka úr þeim, en stein-
ar sem eru eldri og sterkari gætu
betur staðist tímans tönn. „Ann-
ars vinn ég verkið mestmegnis á
staðnum, vinn í rauninni með
hugarástand staðarins sjálfs og
eitt verk fæðir þannig gjarnan af
sér annað o.s.frv þar til heildar-
mynd er náð. Því er í raun ekki
hægt að slíta hluta heildarverks-
ins í sundur og selja.“
Lilja er ánægð með viðbrögð
gesta við sýningunni þó vissulega
sé fólk bæði jákvætt og neikvætt
í hennar garð. „Sumum finnst
þetta vera eins og hvert annað
drasl að loknum markaðsdegi, en
aðrir nota fegurri lýsingar. Einn
sagði við mig að sér þætti yndis-
legt að labba þarna um á meðal
eðalsteinanna."