Morgunblaðið - 30.03.1999, Síða 37

MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
ÞRIÐJUDAGUR 30. MARZ 1999 37
ALPRED P. Doolittle, Kai Lovring, í miðjunni með félögum sínum á góðri stund.
Enn ein heillandi
„My Fair Lady“
PRÓFESSOR Higgins, Soren Spanning, hittir Elísu, Meike Bahnsen.
SUNGIÐ AF
ALEFLI
Ein mest sótta leik-
sýning Kaupmanna-
hafnar þessar vikurnar
er glæsiuppsetning á
„My Fair Lady“, sem
Sigrún Davíðsdóttir
sá nýlega.
GAGNRÝNENDUR dönsku
blaðanna gripu til stóru
hrósyrðanna, þegar „My Fa-
ir Lady“ var frumsýnd í „Det Ny
Teater“ nýlega. Aðalparið var ann-
ars vegar langreyndur leikari, sem
prófessorinn og ung og óreynd leik-
kona sem blómasölustúlkan Elísa,
sem í sameiningu eru heillandi og
skemmtilegt par. Onnur hlutverk
eru ekki síður vel mönnuð og tón-
listin og sagan stendur alltaf fyrir
sínu. Það traflar kannski einhvern
að heyra sungið og talað á dönsku,
en sjálft leikhúsið er hin fullkomna
umgerð utan um þessa sígildu sögu
og sjálf tónlistin er vel flutt.
Erfið tilurð vinsæls
söngleiks
Góður leikur, fallegir búningar
og léttleiki er nauðsynlegur liður í
vel heppnaðri uppsetningu á þess-
um ágæta söngleik, sem stöðugt er
sýndur einhvers staðar í heimin-
um. Það gekk annars brösuglega
að koma honum á fjalirnar upphaf-
lega. Ýmsir höfðu spreytt sig á
söngleiksgerð eftir leikriti Oscars
Wildes, „Pygmalion", meðal ann-
ars söngleikjakóngarnir Rodgers
og Hammerstein og rithöfundur-
inn Noel Coward, en það var
tvíeykinu Alan Jay Learner og
Frederick Loewe, sem á endanum
tókst verkið.
Einna erfiðast var að koma því
heim og saman að Elísa gengi bara
út frá prófessornum og giftist ein-
hverjum öðram, eins og í leikriti
Wildes. Lausnin var að láta hana
snúa til baka og leyfa áhorfendum
að gleðjast yfir að líflegt aðdráttar-
afl hennar hefði brætt hjarta bóka-
béussins Higgins. Nafn söngleiks-
ins vafðist einnig fyrir þeim. Þeim
leist hvorki á nöfn eins og „Liza“
eða „The Lady Liza“, en „My Fair
Lady“ fannst þeim einna skárst, þó
þeir væra ekki hrifnir. Það urðu
leikhúsgestir hins vegar - og eru
enn.
Söngleikurinn var framsýndur á
Broadway 1956, sex áram eftir lát
Wildes. Hvort hann hefði orðið hrif-
inn er óvist, en tónlistina hefði hann
efalaust hlustað á gagnrýnu eyra.
Hann var á sínum tíma þekktur og
virtur tónlistargagnrýnandi, sem
ófáir tónlistarmenn bára ótta-
blandna virðingu fyrir.
Sígildur söngleikur í
sígildu umhverfi
„Det Ny Teater" er ekki eins
nýtt og nafnið gefur til kynna, var
vígt 1906 og hefur verið haldið í stíl
síðustu aldamóta. Það er til húsa á
Gammel Kongevej 29, aðeins um 10
mínútna gang frá Aðalbrautarstöð-
inni. Húsið hefur frá upphafi lagt
áherslu á söngleiki og aðsóknin
sýnir að það er góður grundvöllur
fyrir slíkum rekstri. Verkefnaskrá-
in hefur verið sígildir söngleikir og
„My Fair Lady“ fellur sannarlega
undir þann flokk.
I kvikmyndinni eftir söngleikn-
um, þar sem Rex Harrison lék
Higgins rétt eins og hann hafði
gert á Broadway, og Audrey Hep-
burn Elísu, en ekki Julie Andrews
er leikið hafði á móti Harrison á
Bi-oadway aðeins 18 ára gömul,
voru lagðar línurnar að framtíðar
uppsetningum, því myndin varð
firna vinsæl. Danska uppsetningin
tekur mið af myndinni, en ekki svo
að óþægilegt sé.
Soren Spanning í hlutverki pró-
fessorsins er eins og fæddur í hlut-
verkið. Spanning er reyndur leik-
ari, sem leikið hefur hjá Konung-
lega leikhúsinu og öðram helstu
leikhúsum Dana og þá einnig stór-
hlutverk eins og Hamlet, sem hann
gerði á sínum tíma heillandi skil.
Hann er í raun ekki ólíkur Harri-
son, myndarlegur og karlmannleg-
ur og nær skemmtilega öllum tökt-
um, sem sjálfsagðir þykja í fari pró-
fessors.
Líkt og fyrri frægar Elísur eins
og Andrews var hin danska Elísa,
Meike Bahnsen, óþekkt fyrir fram-
sýninguna, en það er hún ekki leng-
ur. Hún sló eftirminnilega í gegn í
hlutverkinu og það með réttu, því
hún nær öllum þeim blæbrigðum
óhefluðu blómasölustúlkunnar, sem
breytist í fágaða heimskonu.
í góðri uppsetningu á „My Fair
Lady“ þarf líka að vera góður Al-
fred P. Doolittle, hinn fjörugi faðir
Elísu. Slíkur leikari er til staðar í
dönsku uppsetningunni, þar sem
Kai Lovring fyllir út í hlutverkið og
lyftir því á hástig. Og annar rosk-
inn og dáður leikari fer með hlut-
verk frú Higgins, móður prófess-
orsins, leikkonan Lily Weiding.
Sýningin hefur til að bera létt-
leika og góða tónlist og orðsporið er
slíkt að það hefur ekki verið auðvelt
að fá miða. Það er þó alltaf mögu-
leiki á að ná miðum ef vel er að gáð
og oft kostur á ósóttum pöntunum
samdægurs.
TOJVLIST
Seltjarnarneskirkja
KÓRTÓNLEIKAR
Kór Seltjarnarneskirkju, kammer-
sveit og einsöngvarar fluttu Messe
solennelle eftir Louis Vierne og
Missa dolorosa eftir Antonio Caldara.
Sunnudagskvöld kl. 20.
KÓR Seltjarnarneskirkju er öfl-
ugur kammerkór. Þótt hann hafi að-
eins sextán söngvurum á að skipa er
þar vel skipað því meðal kórfélaga
era úrvalssöngvarar með mikla
reynslu af kórsöng. Stjórnandi
kórsins er Viera Manacek, og hefur
hún gegnt því starfi frá árinu 1994.
Af fyiTÍ verkefnum kórsins má ráða
að mikill metnaður sé í kórstarfinu,
og verkefnin að þessu sinni vora
ekkert hversdagsbrauð, tvö verk
sem hafa að líkindum ekki heyrst
hér á landi áður, Messe solennelle
fyrir kór og tvö orgel eftir Louis Vi-
erne, nemanda Widors og Francks,
en Vieme var ekki síður kunnur
sem organisti við Notre Dame í
París frá 1900-1937; - og Missa
dolorosa eftir ítalska tónskáldið
Antonio Caldara, sem uppi var frá
1670-1736. Þessi ítalski samtíma-
maður Baehs var um margt í svip-
aðri stöðu og þýski jöfurinn, - varð
að semja fyrir vinnuveitendur sína
eftir pöntun, - en ólíkt Bach og
mörgum öðrum tónskáldum tókst
Caldara að koma ár sinni þannig
fyrir borð að hann þénaði dável á
tónsmíðunum. I verki hans komu
kammersveit og fjórir einsöngvarar
til liðs við kórinn, þau Elísabet F.
Eiríksdóttir sópran, Alina Dubik
mezzósópran, Snorri Wium tenór og
Loftur Erlingsson bassi. Szymon
Kuran leiddi kammersveitina en
organistar voru Lenka Máteova
sem lék í verki Viernes og Pavel
Manasek sem lék í báðum verkun-
um á glænýtt og afar fallegt orgel
kirkjunnar, smíðað af Björgvini
Tómassyni orgelsmið. Hljómur
þessa nýja hljóðfæris er fallegur og
tær og gripurinn auk þess augna-
yndi og fer vel í kirkjunni.
Hátíðarmessa Louis Vieme er
lítil en þokkafull tónsmíð, ekki
framleg fyrir sinn tíma, - dregur
dám af tónlist síðrómantíkeranna
Brackners og Brahms. Það kom
fljótt á daginn að Kór Seltjarnar-
neskirkju er öflugur í meira lagi, og
hljómar ekki minna en mun stærri
kórar. Kórhljómurinn er massívur
og þéttur, og að smekk gagnrýn-
anda of þungur fyrir svona lítinn
ÍSLENSKI dansflokkurinn er
kominn heim úr ferð til Litháen
þar sem lialdnar voru sýningar í
tveimur borgum. Annars vegar
opnaði Dansflokkurinn árlega
danshátíð sem haldin er í Vilnius
þar sem fram komu að auki Per
Jonson Dance Company frá Sví-
þjóð, Granhöj Dans frá Dan-
mörku, Yolande Snaith Theatre-
dance frá Bretlandi og Ariadone
frá Frakklandi. Hins vegar var
Dansflokkurinn með sérstaka
sýningu í hafnarborginni
Klaipeda, um 300 km frá Vilnius.
Sýnd voru verkin Diving og
Flat Space Moving eftir Rui
Horta sem dansflokkurinn
hefur sýnt í Borgarleikhúsinu að
undanförnu og tvö styttri verk
kór. Þar kemur til ofstjórn kórstjór-
ans ef svo má kalla það, þar sem allt
of stórum og grófum handarhreyf-
ingum er beitt. Minni og markviss-
ari hreyfingar myndu gera meira
gagn og gefa svigrúm fyrir meiri
dýnamík og fjölbreyttari blæbrigði í
söngnum. Eftir höfðinu dansa lim-
irnir, og verkið var sungið á svo
gott sem fullum stjrk allan tímann,
og hljómaði því fremur einsleitt þótt
söngur kórsins væri vissulega
glæsilegur.
Missa dolorosa eftir Caldara er
viðameira verk, með einsöngvurum,
fylgirödd, lítilli kammersveit, og
ekki síst nokkrum einsöngvurum úr
röðum kórfélaga. Hlutverk ,að-
fengnu" einsöngvaranna var ekki
viðamikið, hvert þeirra söng í
tveimur til þremur af sautján þátt-
um messunnar. Öll sungu þau þó
með mikilli prýði sín hlutverk. Ekki
var síst gaman að heyra í mús-
íkalska tenórnum Snorra Wium
með sína fallegu rödd. Dúett hans
og Lofts, með sellói (Lovísa Fjeld-
sted) og fylgirödd (Pavel Manacek
og Richard Korn) í Domine fili, var
sérstaklega hrífandi. Einsöngvarar
úr röðum kórfélaga vora virkilega
góðir og sýndu hvers konar úrvals
efniviður er í þessum kór. Þær Guð-
rún H. Stefánsdóttir og Elma Atla-
dóttir úr sópran, Svava K. Ingólfs-
dóttir og Álfheiður Hanna Friðriks-
dóttir í alt, Sigurður Sigurjónsson
tenór og Egill Gunnarsson bassi
sungu öll af öiyggi og miklum
þokka. Á hinn bóginn galt flutning-
ur þessa verks ekki síður en hið
fyrra einhæfrar túlkunar stjórnand-
ans. Það vantaði öll fínlegri blæ-
brigði í flutninginn og alls enga
þjáningu var þar að finna þrátt fyrir
,dolor“ í nafngiftinni. Kórinn söng
af of miklum krafti, og beitti sér allt
of mikið í stað þess að slaka á og
dvelja í tónlistinni. Það endast eng-
ar raddir til lengdar I svona ,blast“.
Taktslag stjórnandans var of
ómarkvisst, og innkomur stundum
óöruggar eins og í níunda og tólfta
þætti verksins.
Það má segja að Kór Seltjarnar-
neskirkju færist mikið í fang með
flutningi þessara verka. Slíkur
metnaður er mikils virði. Kórinn
sýndi það líka að hann gæti náð
langt með þetta fína fólk innan
sinna raða. Með slíkan úrvals söng-
hóp skipaðan fagfólki þarf kórstjóri
minna en ella að beita sér, og ætti
að geta notið þess að huga að eigin
tækni og stíl og vinna betur í því að
draga fram músíkina í tónlistinni.
eftir íslenska danshöfunda,
Minha Maria Bonita eftir Láru
Stefánsdóttur og Maðurinn er
alltaf einn eftir Ólöfu Ingólfs-
dóttur. Verk Láru og Ólafar
komu fram í Danshöfundasam-
keppni Islenska dansfiokksins
sem haldin var í fyrsta skipti í
október 1998.
Fullt hús var á báðum stöðum
og viðtökur voru góðar. Ferðin
var styrkt af Teater og dans i
Norden og menntamálaráðu-
neytinu.
Sýningum á verkunum Diving
og Flat Space Moving eftir Rui
Horta og Kæra Lóló eftir Hlíf
Svavarsdóttur í Borgarleikhús-
inu fer senn að ljúka en þær síð-
ustu verða 11. og 18. apríl.
Bergþóra Jónsdóttir
Góðar viðtökur
íslenskra dansara
í Litháen