Morgunblaðið - 13.08.1999, Blaðsíða 31

Morgunblaðið - 13.08.1999, Blaðsíða 31
d- MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 13. ÁGÚST 1999 31 r\r biðlistar leikskólavist væðinu eru biðlistar á staklega fyrir tveggja íeilsdagsvistun fyrir kist mjög og meira en yríður B. Tómasdóttir ýsingar um stöðu______ )fuðborgarsvæðinu. „Fólk vill að barnið geti dvalið á sama stað allan daginn sem er eðlileg krafa í nútímaþjóðfélagi." Sigurlaug segir mikla eftirspurn eftir heilsdags- plássum og plássum í sex tíma, eftir- spurn eftir plássum eftir hádegi sé hins vegar á hraðri niðurleið pg taka fleiri undir það. Fjögurra tíma vistun er einnig á undanhaldi segir Sigurlaug því flestir vilja hafa börnin a.m.k. í flmm tíma vistun. Um 500 börn eru á biðlista í Hafnar- firði og segir Sigurlaug það svipað og verið hefur undanfarin ár. Þar af eru 30 börn fædd 1996, 220 börn fædd 1997 og afgangurinn yngri. Milli 320-330 börn eru í árgangi í Hafnar- firði og þar sem annars staðar sækja foreldrar nær allra barna í þeim ár- göngum sem við eiga um leikskóla- pláss. Sama gildir í Hafnarfirði og í Reykjavík, ný pláss hafa mikið farið í heilsdagsvistun og því ekki stytt biðlista. Sigurlaug segir biðlistana mesta á Holtinu, sem er nýtt hverfi, og í Norð- urbænum, sem er að endurnýjast. Næst liggur fyrir að reisa leikskóla á Holtinu. „Á næstu fimm árum ætti að vera komin heilmikil áætlun um hvernig á að standa að uppbyggingu leikskóla í Hafnarfirði. Það er mjög mikil þróun sem hefur átt sér stað í leikskólamálum og sveitarfélög virðast ekki hafa verið í stakk búin til að koma til móts við hana á stuttum tíma." Míkil fjölgun í Kópavogi skýring biðlista þar I Kópavogi hefur verið mikil fjölgun í bæjarfélaginu og segir Sesselja Hauksdóttir, leikskólafulltrúi bæjar- ins, hana skýringu þess að ekki hefur tekist að stytta biðlista í bænum. „Biðlistinn, rúmlega 500 börn, er svip- + aður og hann hefur verið undanfarin 5-6 ár og okkur gengur ekki að stytta hann þráttfyrir að við byggjum mikið. I haust verður tekinn í notkun nýr leikskóli í Lindarhverfi, og tveir nýir leikskólar voru teknir í notkun á síð- asta ári." Af þessum 500 börnum eru 230 þeirra fædd 1997 en afgangurinn eru yngri börn. Árgangar barna á leik- skólaaldri nálgast nú um 350 börn í Kópavogi. Sesselja tekur undir með öðrum við- mælendum að mikil ásókn sé í heils- dagsvistun og hún hefur einnig á til- finningunni að meirihluti foreldra eins árs barna myndi vilja setja þau í leik- skóla. Kópavogsbær hefur enn sem komið er afar fá pláss fyrir eins árs börn enda forgangurinn þar sem ann- ars staðar að ná því markmiði að öll tveggja ára börn fái leikskólapláss. Sesselja bendir þó á að þróunin sé sú að fleiri yngri börn muni vera í leik- skóla. Samkvæmt lögum um leikskóla sem sett voru 1994 er leikskóli fyrsta skólastigið í skólakerfinu og fyrir börn undir skólaskyldualdri. Sesselja bend- ir á að þau nái þannig einnig yfir eins árs aldurshópinn. Á Seltjarnarnesi er farið að huga að því að bjóða upp á leikskólapláss fyrir eins árs börn. Það er eina sveitarfélag- ið á höfuðborgarsvæðinu ásamt Bessa- staðahreppi þar sem eru engir biðlist- ar fyrir leikskóla. Kristjana Stefánsdóttir, leikskóla- fulltrúi á Seltjarnarnesi, segir öll börn frá tveggja til fimm ára aldurs fá leik- skólapláss og þann tíma sem þau óska eftir. Um 70% eru í heilsdagsvistun. Afgangurinn er nær allur fyrir hádegi og þá í sex tíma, frá 8-14 en örfá börn eru eingöngu eftir hádegi. Kristjana segir ásókn í heilsdags- pláss hafa aukist gífurlega og bendir á, eins og fleiri viðmælendur, að það end- urspegli glöggt þær þjóðfélagsbreyt- ingar sem hafi orðið undanfarið. „Það er pressa í þjóðfélaginu á að báðir for- eldrar vinni fullt starf og þeir virðast ekki hafa val í þeim efnum." Breytingar í Garðabæ í kjölfar einsetningar grunnskóla Undir þetta tekur Jóhanna Björk Jónsdóttir, leikskólafulltrúi Garðabæj- ar. í Garðabæ eru 64 börn á biðlista, öll fædd 1997, en um 90 börn eru í ár- gangi í Garðabæ. Jóhanna segir að- stæður í leikskólamálum Garðabæjar Morgunblaðið/Arnaldur einnig hafa breyst aðeins eftir að grunnskólinn varð einsetinn þar. Þegar hún tók til starfa í Garðabæ, fyrir sex árum, hafi öll tveggja ára börn verið með leikskólapláss. Þá var grunnskólinn ekki einsetinn en for- eldrar vilji mjög gjarnan hafa 613 börn í skóla á sama tíma. Þannig séu í raun laus pláss í Garðabænum eftir hádegi en það henti bara ekki foreldrum. Jóhanna segir stóraukna ásókn í sex til átta tíma vistun og segir gamla morguntímann frá 8-12 að verða úrelt- an. Foreldrar vilji mjög gjarnan að börnin fái heitan mat í hádeginu eins og boðið sé upp á í leikskólum og þá a.m.k. hafa þau í fimm tíma vistun. Verið er að byggja við tvo leikskóla í Garðabænum og munu þau pláss verða tekin í notkun á tímabilinu októ- ber til desember en þegar er búið að úthluta í þau pláss. Auk þess er verið að byggja leikskóla sem tekinn verður í notkun haustið 2000. Jóhanna bendir á að þótt, eins og áður sagði, pláss séu í raun laus eftir hádegi á leikskólum í Garðabæ sé ekki nóg að eiga laust pláss. Starfsmanna- mál þurfí einnig að vera í lagi en mjög erfiðlega hafi gengið að manna eftir hádegi. Auk þess sé hlutfall mennt- aðra leikskólakennara ekki nógu hátt en það var 43% í fyrra og bjóst Jó- hanna ekki við miklum breytingum á þeirri tölu. Lágt hlutfall leikskólakennara Þetta hlutfall er ekki fjarri lagi því sem þekkist annars staðar á höfuðborg- arsvæðinu. í Reykjavík eru um 40% starfsmanna menntaðir, nákvæmar töl- ur liggja ekki fyrir, segir Bergur Felix- son, þar sem mikið rót er á þessum málum á haustin. „Það vantar enn mik- ið af starfsfólki í leikskólana og erfitt er að manna þá þegar samkeppni um starfsfólk er eins mikil eins og raun ber vitni." í Hafnarfirði voru 38,7% starfs- manna leikskólakennarar í fyrra og bjóst Sigurlaug leikskólafulltrúi ekki við að hlutfallið hækkaði mikið „Starfs- mannamál eru alltaf erfið á haustin, við þurfum líka bara að útskrifa fleiri leik- skólakennara, það er það sem þetta snýst um," segir Sigurlaug. í Kópavogi voru tæplega 50% starfsmanna leikskóla siðastliðinn vet- ur leikskólakennarar og segir Sesselja Hauksdóttir að hún hafi á tilfinning- unni að hlutfallið verði ívið hagstæð- ara nú. Hún segir betur hafa gengið að manna leikskólana nú en í fyrra en þá gekk einnig illa að fá leiðbeinendur til starfa. Kristjana Stefánsdóttir segir ástandið á Seltjarnarnesi ekki til að kvarta yfir, á einum leikskóla séu t.a.m. 15 af 25 starfsmönnum leik- skólakennarar, á hinum séu þeir reyndar einungis 8. Þar séu þó mjóg reyndir leiðbeinendur. „Gulldrengurinn" frá Olympíu- leikunum í eðlisfræði í fyrra Fróðleiks- fús afburða- nemandi Chen Yuao, sem varð stigahæsti keppandi á Órympíuleikunum í eðlis- fræði í fyrra, hefur í sumar unnið við eðlis- fræðistofu Raunvísinda- stofnunar Háskólans. Eyrún Baldursdóttir ræddi við hann og forystumenn Ólympíu- nefndarinnar hér heima, sem telja Chen afburða- mann á sviði eðlisfræði. EFTIR glæsilegan árangur Chen Yuao á Ólympíuleikun- um í eðlisfræði í fyrra ákvað framkvæmdanefnd Ólympíu- leikanna, undir forystu Þorsteins Inga Sigfússonar prófessors og Viðars Ágústssonar framkvæmdastjóra, að bjóða honum hingað til vinnu yfir sum- arið. Chen vann gullverðlaun á Ólymp- íuleikunum og var einnig stigahæstur keppenda. „Eg þáði boðið um dvöl hér til að geta lært meira í eðlisfræði," segir Chen sem er 18 ára gamall. Hann er á fyrsta ári í eðlisfræði í Vísinda- og tækniháskóla Kína og situr í bekk fyrir afburða nemendur. Hingað kom hann í fyrrihluta júlí og mun dvelja meðan á sumarfríinu í skólanum hans stendur. Þorsteinn Ingi Sigfússon prófessor segir að hugmyndin hafi verið að Chen fengist við verkefni sem fæli í sér mikla áskorun. Fyrstu vikuna hér kynnti hann sér allt sem í boði var fyrir sumarstúdenta á Raunvísindastofnun- inni. „Jarðeðlisfræði þykir mér áhuga- verð, sérstaklega sökum nálægðar náttúrunnar hér. Ég valdi mér hins- vegar skammtafræði, því í henni gat ég lært mest," segir hann. Hann vinnur nú verkefni í eðlisfræði tvívíðra kerfa á vegum Viðars Guðmundssonar. „Tvívíð skammtakerfi er þar sem rafeindir eru staðsettar á mörkum til dæmis tveggja efna og geta ferðast í planinu," útskýr- ir Chen. „Við reiknum orku, bylgjufall og þéttleika rafeindanna," segir hann og bætir við að þetta sé mögulega eðl- isfræði tölvanna í framtíðinni. „Verkefnin sem ég hef fengið eru mjóg erfið," segir Chen og hlær. „En ég hef vitaskuld lært mjög mikið, ekki bara í eðlisfræði heldur einnig í tölvu- fræði og ensku. Ég hef kynnst mörgum nemendum í Raunvísindastofnuninni sem eru viljugir að útskýra fyrir mér ef ég skil ekki," segir hann og er, líkt og Þorsteinn bendir á, mjög hógvær. I þá tvo mánuði sem Chen vinnur hér, dvelur hann á einkaheimili í boði hjónanna Elínar Ágústsdóttur og Hrafns Ingimundarsonar, en dóttir þeira, Jenný Ruth, nemi í iðnaðarverk- fræði, var leiðsögumaður kínverska liðsins síðasta sumar. Þáði óvænt boðið „Okkur fannst það vera íslenskri eðlisfræðimenningu til framdráttar að fá Chen hingað," segir Viðar Ágústs- son, framkvæmdastjóri Ólympíu- nefndarinnar, um tilurð þess að Chen var boðið að læra við eðlisfræðideild- ina yfir sumarið. „Þorsteinn Ingi reið á vaðið og hafði samband við Chen og okkur til undrunar þáði hann boðið. Við bjuggumst við að það yrði slík ásókn í drenginn að við kæmum ekki einu sinni til greina," segir Viðar og bætir við að hann telji veru hans hér hafa örvað áhuga á eðlisfræði, bæði hjá nemendum og kennurum. „Chen Morgunblaðið/Golli KÍNVERSKI pilturinn Chen Yuao, sem var stigahæstur á Ólympíu- leikunum í eðlisfræði í fyrra. er afburðamaður í eðlisfræði og kemur með ný sjónarhorn á viðfangsefni sem hefðbundnum eðlisfræðingi hefði seint dottið í hug." Einungis komið til Islands Chen hefur í sinni stuttu heimsókn náð að ferðast eilítið um landið og eru Vestmanneyjar, Gullfoss og Geysir meðal staða sem hann hefur séð. Á þeim ferðum hefur hann haft tækifærL. til að sinna jarðeðlisfræðiáhuga sínum. „Eg fór ásamt Viðari Agústssyni og fleirum að Geysi og þar mældum við hverinn Strokk og reiknuðum síðan út af hverju vatnið gýs með þessum hætti," segir hann áhugasamur. Chen hefur einungis tvívegis farið út fyrir heimaland sitt og í bæði skipt- in til íslands. Hann er hrifinn af lands- laginu, hreina loftinu hér og sérstak- lega því hversu mikið rými er fyrir hendi. „Það er svo mikið pláss hérna," segir hann og breiðir úr sér hlæjandi. Verðlag á íslandi þykir honum kyndugt, en hann kveður það margfalt hærra en í Kína. „Það kostar eitt yen að fara í strætó í Kína, sem er um tíu krónur íslenskar," segir hann, „og í bíó kostar vanalega sem svarar tuttugu*" krónum íslenskum." Þegar Chen er inntur eftir því hvort launin séu ekki lægri þar ytra segir hann að svo sé. „Kínverskir prófessorar í eðlisfræði eru með um 40.000 íslenskar krónur í laun - en það er samt ígildi miklu fleiri strætóferða," segir hann og skellihlær. Chen er sonur smábónda og er frá Qidong, nærri Shanghai. Þar býr ein milljón manna og þykir það mjög lítill bær að hans sögn. Hann byrjaði ári á undan jafnöldrum sínum í barnaskóla og mun strax hafa sýnt einstaka náms- hæfileika. Hann lauk framhaldsskóla á réttum tíma og byrjaði fyrir ári í eðlis- fræði Vísinda- og tækniháskóla Kína í Hefei. Heppni skiptir máli Chen kveðst hafa kynnst eðlisfræði fyrst 13 ára gamall og strax fyllst áhuga. Hann hafi aldrei stefnt að því að keppa á þeim vettvangi en þreytti próf í undankeppni Ólympíuleikana því það var lagt fyrir allan bekkinn hans í fram- haldsskólanum. Fimm þátttakendur komu hingað til lands fyrir hönd Kína, en þeir voru valdir úr hópi 200.000 ein- staídinga. Ekki stóð á árangri kín- versku þátttakendanna, því allir unnu þeir til gullverðlauna. Chen varð lang- hæstur, fékk 47,5 stig af 50 mögulegum. Þeir prófessorar sem blaðamaður^ ræddi við spá Chen glæstum ferli á sviði eðlisfræði, en sjálfur er hann lítil- látur. „Mér finnst alltof snemmt að segja til um hver sérgrein mín verður eða hvernig mér eigi eftir að vegna. I þessu fagi skiptir heppni miklu máli, ekki síður en hæfileiki," segir hann og bætir við að hann hafi verið mjög hepp- inn að fá að koma hingað til íslands. *
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.