Verkamaðurinn


Verkamaðurinn - 24.11.1968, Blaðsíða 15

Verkamaðurinn - 24.11.1968, Blaðsíða 15
FLETT BLÖÐUM ið, að kosning á þessum 11 bcej- arfulltrúum skuli fara fram í Samkomuhúsi bæjarins þriðju- daginn þann 28. þ. m. og byrjar kjörfundurinn klukkan 12 á há- degi. Listar yfir fulltrúaefni sendist formanni kjörstjórnar- innar, bœjarfógeta, eigi síðar en sunnudaginn þann 26. þ. m. klukkan 12 á hádegi. Jafnframt bœjarstjórnarkosningunni fer fram kosning á tveimur endur- skoðendum bœjarreikninganna, er endurskoði þá um þrjú ár frá og með árinu 1917 að telja. Listar yfir þá sendist innan sama tíma. Bæjarfógeti Akureyrar 15. janúar 1919." Annað slagið höfðu birzt smá fréttir utan úr þeim stóra heimi. I þessu blaði er lítil frétt: „Trotsky hefur látið varpa Lenin í dyblissu." Stöðugar óeirðir í Berlín. Stjórnin hefur yfirhönd. Allsherjar hafnarverk- fall í New York. Lagarfoss slopp inn. Gullfoss tafinn. Influensan magnast aftur í Kaupmanna- höfn. Prentarar hér hafa fengið 35 prósent kauphækkun, nætur- vinna 100 prósent hærri en dag- kaup, helgidagavinna 40 prósent hærri og eftirvinna 30. Prentarar hófu einna fyrstir á Islandi að berjast fyrir bætt- um kjörum. Þeir hafa sjaldan brugðizt. 2. árgangur. Það er rétt að staldra við Verkamanninn 6. febrúar 1919. Þá telst annar árgangur hefjast, og er betta fyrsta tölublað hans. Þar er og ávarp til lesenda. Það á að fara að senda blaðið í kaup túnin út um land. Þetta gæti m. a. verið ástæða til þess, að stofnun blaðsins hefur verið tal- in 1919. Kosið í bæjarstjórn. Annars er verið að ræða um komandi bæjarstjórnarkosning- ar, og það er allt í fullri kurteisi. En bæjarstjórnarkosningunum lauk í þetta sinn á jákvæðan hátt. Það er sagt svo frá þeim: „Þeim lauk svo, að B-listinn kom að 6 m'ónnum, fékk 416 at- kvœði. C-listinn kom að 5 mbnn um, fékk 326 atkvæði. A-listinn féll með 28. Á B-lista hlutu kosningu: Erlingur Friðjónsson 404 10/11 atkvæði, Böðvar J. Bjarkan 365, Ingimar Eydal 328, Sveinn Sigurjónsson 288 10/11, Halldór Einarsson 232 9/11 og Þorsteinn Þorsteinsson 230 8/11." Það er enginn vafi, að verka- menn á Akureyri hafa stutt B- listann. „A C-lista voru Ottó Tulinius 293 3/11, Ragnar Ólafsson 277 4/11, Sigurður Einarsson Hlíð- ar 260 1/11, Júlíus Hafstein 227 5/11 og Sigurður Bjarna- son 197 3/11. Alls voru greidd 798 atkvœði, og er það miklu fleira en áður hefur átt sér stað, enda kosning- in sótt af miklu kappi á báðar hliðar. 28 seðlar dœmdust ógiM- ir. B-listinn hafði 90 atkvœði framyfir C-listann, og verður það að teljast álitlegur meiri- hluti, þó hann hefði vel getað verið stærri, ef ýmsir hefðu eigi setið heima, sem áttu kost á að sækja kjörfund. íslendingur 31. f. m. er að leitast við að gera kosningu B- listamanna tortryggilega af því að 7. maður hafi verið fœrður upp á nokkrum seðlum. Hefði blaðinu verið sœmst fyrst það fór út í þessa sálma að geta þess um leið, hvort það myndu hafa verið samtök, að 6. maðurinn á C-listanum var víða fœrður upp fyrir 5. mann og af hvaða ástœð um Ottó Tulinius var svo víða strikaður út." Hreinlæti. Tíminn þokast áfram. Það er kosið í nefndir í nýju bæjar- stjórninni, og það er skrifað um blessun áfengisbannsins, ag það er skrifað um það sem þarf að gjöra. „Hreinlæti er ábótavant í bænum. Þó þeir Steingrímur og Freymóður stígi í óþverra ein- hversstaðar í bœnum, er það ekki svo hœttulegt út af fyrir sig, því að þeir eru báðir hreinlœtis- menn, sem ekki bera þess háttar góðgœti á sér inn í mannabú- staði. Hitt er miklu viðsjárverð- ara, að meðan ösku og sorpi er safnað saman í hauga hér og þar í bænum og mannasaur og alls- konar óþverra er hellt á götu- kantinn meðfram sjónum, er ekki hœgt að gera við því að börn, óvitar, ösli í þessu góð- gæti og ati sig út í því frá hvirfli til ilja. Lögreglusamþykkt bœj- arins kvað skipa svo fyrir, að sorpi og hverskyns óhreinindum skuli kastað á sæ út eða með öðrum orðum: í flœðarmál fram." Og áfram. „Okkur er full þörf á fyrir- myndar vanhúsum, hvort sem „stúlkur" fylgja þeim eða ekki, en okkur er ennþá meiri þörf á því, að bærinn táki að sér alla sorp- og vanhúsahreinsun." Elísabet Eiriksdóttir. Hún var um áratugi formaður Verkakvennafé- lagsins Einingar og olla tíð góður stuðningsmaður Verkamannsins, enda jafnan i framsæknustu sveit vinstri manno. Verkalýðsfélögin. Hinn 13. marz 1919 er á for- síðu rætt um verkalýðsfélögin, starf og framtíð þeirra. íslenzku verkalýðsfélögin, eða þau elztu þeirra, munu vera milli 15 og 20 ára. Félögin hafa einkum unnið að takmarki sínu með því að hækka kaupið, og hafa þau allt frá stríðsbyrjun átt fullt í fangi með að halda kaupinu í kjölfari dýrtíðarinnar, og þó enn séu f j ölmörg þorp, sem ekki hafa orðið þeirrar blessunar að- njótandi, að fá verkamannafé- lög innan vébanda sinna, þá hef- ur kauplágmark félaganna samt sem áður áhrif til góðs. En hann álítur greinarhöfundurinn að það þurfi samstarf milli félag- anna, og samstarfinu mætti koma á með því: „1) að félög- in myndi samband sín á meðal, 2) fulkrúar frá bllum verka- mannafélögunum hittist annað- hvort ár eða svo oft sem þurfa þykir til að ráðgast um þau mál, sem til heilla mœttu verða, 3) Félögin útbreiði hugsjónir sínar með útgáfu blaða og bóka, 4) Félögin hafi fastan starfs- mann, sem stöðugt ferðist um landið, veki sofandi félög og stofni ný félög, þar sem engin eru fyrir, einskonar Sigurð reglu boða. Ef til vill mœtti segja um 1., 2. og 3. atriðið, að þau væru þegar komin í framkvœmd með stofnun Alþýðusambands ís- lands og því, að verkamenn hafi nú yfir tveimur blöðwm að ráða. En bœði er sambandið og blaða- útgáfan hvorki fugl né fiskur ennþá vegna féleysis, þó þau séu góð það sem þau ná." Og í marz er farið að skrifa um Rússland. Þeir eru í óða önn, þar austur frá að leysa al- múgann úr ánauðarokinu. Bílabld. Lítil frétt hinn 20. marz 1919: „Bílfélag er fyrir nokkru stofn- að hér í bænum. í stjórn þess eru R. Snorrason, kaupmaður, Ragnar Ólafsson konsúO, og HaU grímur Davíðsson verzlunar- stjóri." Það er runnin upp bílaöld í bænum. I næsta blaði er sagt frá láti Guðmundar Guðmundssonar skálds. „Hann var af mörgum kallaður Ijóðsvanur Islands." Þegar kemur fram í apríl er farið að skrifa um skátahreyf- inguna. Það mun vera Steindór Sigurðsson, sem skrifar um þetta mál, sem er nýtt í bænum. Skáta boðorðin eru birt. Það er rætt um leikhúsið. „Leikfélagið stansar ekki, þeg- ar það er komið af stað. Þrátt fyrir ýmsa erfiðleika og tilfinn- anlegan skort á œfðum leik- kröftwm, hikar það ekki við að takazt ýmislegt í fang, sem hverju œfðu leikfélagi vœri tal- ið fyllsta viðfangsefni. Þessi framtakssemi leikfélagsins spáir góðu um framtíð þess, því áhugi og hœfileg framgirni er hverj- um félagsskap nauðsynlegt, ef nokkurn tíma á að ná því tak- marki, sem sett var. Um síðast- liðna helgi sýndi félagið nýjan leik, sem heitir Skríll." Erlingur Friðjónsson. Honn skrif- o3i mikið í blaðið ó órunum 1920 —1930 og gegndi um skeið rit- stjórastörfum. Sem forseti Verka- lýðssambands Norðurlands vor hann einnig ábyrgðarmaður bloðsins. Kauptaxti Einingar. Og kauptaxti kvenfélagsins Eining, samþykktur á fundi 24. marz 1919: „Frá 1. maí er lágmarkskaup félagskvenna, sem hér segir: í stundavinnu séu teknir 50 aurar fyrir hverja klukkustund, sem unnið er að degi til, hvort sem unnið er frá Jdukkan 6 eða - 7 að morgni til sama tíma að kveldi. Fyrir nœtur- og sunnu- dagavinnu sé tekin ein króna. Næturvinna sé talin frá klukkan 9 að kvöldi til klukkan 6 að morgni. Lágmárkskaup við fiskþvott er: Sé þveginn veginn fiskur 60 aurar fyrir hver 50 kíló. Sé fisk- urinn talinn, þá kr. 1.30 fyrir hverja 100 fiska, upp og ofan. Frá 12. júlí til síðasta septem- ber 75 aurar fyrir aS þvo 50 kíló og kr. 1.60 fyrir 100 fiska. Lágmarkskaup við síldar- vinnu kr. 1.00 fyrir hverja tunnu síldar að kverka og salta, sé um venjuleg hlunnindi að ræða. An hlunninda kr. 1.10. Stundavinna frá 12. júlí til síðasta september 75 aurar á hverja klukkustund. Lágmark við innivinnu, þvotta á húsum og fatnaði, ^séu 60 aurar á klukkustund án fœðis. Kauptaxti þessi sé í gildi frá 1. maí 1919 til þess er annar verður gefinn út. Með þessum taxta er úr gildi numinn fyrri taxti félagsins. Allar konur œttu að hafa það hugfast að tryggja sér skaða- bætur, ef síldarvinna bregzt til- finnanlega." Og síðan er farið að tala um skort á nauðsynjavörum, mis- jafnt verð á olíu hjá hinum ein- stöku verzlunum og bæjarstjórn- arfundurinn á þriðjudaginn samþykkti að skipaður skyldi annar lögregluþjónn fyrir bæ- inn. Annars er margt að frétta í apríl þetta ár. Það er verið að spjalla um saurlífismál í Reykja vík. Það er eitthvað dularfullt við það og fremur óhugnanlegt og sjúkdómahætta mikil yfir bænum. Það gengur ofsaveður yfir Siglufjörð, og hús fauk af grunni, en þeir höfðu stofnað verkamannafélag þar með 60 fé- lögum og von á fleirum til yið- bótar. Snjóflóð og slysfarir. Snjóflóð og slysfarir fylgja á eftir vonda veðrinu. Það hefur fallið snjóflóð á Seyðisfirði á sunnudagsmorguninn var. Mann tjón varð þó ekki. En í Héðins- firði var aðra sögu að segja. Tvö snjóflóð. Þar fórst Páll Þor- steinsson, bóndi í Vík, og talið, að í hinu flóðinu hafi farizt maður og 36 kindur. Annars eru þetta óljósar fréttir hinn 17. apríl. Á Siglufirði hefur gengið meira á. „íbúar Siglufjarðar vbknuðu upp við vondan draum á laugar- dagsmorguninn var. Eitt, hið stœrsta snjóflóð, sem sigur fara af, féll þá austan megin fjarð- arins. Náði það yfir allt að þús- und faðma svœði, eða frá Stað- arhóli og suður fyrir Neðri- Skútur. Sópaði flóðið sjö, eða öllum húsunum, á þessu svœði í sjó fram, nema Neðri-Skútum, er grófust í f'ónn. 17 eða 18 manns lentu í flóðinu, þar af voru 8 á Neðri-Skútum. Náðist fólkið þar síðar um daginn, Uf- andi og lítið skemmt, en komið fast að köfnun. Hitt folkið, 9 til 10, tók flóðið með sér fram á sjó, og hefur það strax beðið bana. Þegar snjóskriðan barst út í Framhald á bls. 19. Verkamaðurinn 50 ára — 17 ¦w.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61

x

Verkamaðurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Verkamaðurinn
https://timarit.is/publication/215

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.