Eimreiðin


Eimreiðin - 01.05.1896, Blaðsíða 78

Eimreiðin - 01.05.1896, Blaðsíða 78
i58 mikil ósamkvæmni komi fram í rúnanöfnunum. Þannig hafi elzta skráin ein- mitt sol (en ekki sohí), önnur hinua eldri (frank.) hafi laucr (lögr), en hin þriðja (keltn.), sem er yngri, hafi lagor (en þó reid og sol). Enginn geti því vitað, hve gamlar þessar skrá sjeu, og þá fari nú sannanargildi þeirra að minnka, enda sjeu ýms af rúnanöfnunum á þc-im breytt og afbökuð. Orðið lung hjá Braga geti eins vel merkt hest (lungr) eins og skip, og sje því ekki mikið á því byggj- andi. Líku máli sje að gegna með hin önnur orð, er B. telji útlend: þau sjeu vafasöm, en þau megi þó skýra á annan veg, en B. geri. Kenningarnar sjeu ekki öllu verri eða margbrotnari hjá Braga en í Eddukvæðunum sumum hverj- um. Að því er snerti tegund þessara kvæða, þá sjeu þau fullkomlega norræn í anda, og þó að lík kvæði kunni að finnast hjá Keltum, þurfi það engan veginn að vera sönnun fyrir því, að hugmyndin sje fengin þaðan að láni, enda sjeu lík kvæði og til hjá öðrum fornþjóðum. Auk þess hafi B. ekki sýnt, að til sje eitt einasta kvæði hjá Keltum, er sje alveg eins, eins og t. d. Ynglingatal. Að því er snertir bragarhættina og sögu þeirra, þá sje það allt svo miklu myrkri hulið, að af því verði ekkert ráðið. Alit sem um það verði sagt sjeu tómar getgátur og geti aldrei orðið annað. Um myndagerð á gömlum skjöldum vitum vjer svo lítið, að af því verði heldur ekkert ráðið með vissu. Keltneskir skildir hafi verið öðruvísi, og þótt B. vísi til steina á Englandi og annara hluta með myndum úr norrænni goðafræði, — hvað geti þá slíkt sannað með eða móti kvæðum Braga ? Um Ragnar loðbrók sje það að segja, að það geti raunar ekki verið sá maður, er Steenstrup ætli (í »Normannerne« I,), þar sem Bragi kalli sinn Ragnar »Sigurðar- son< (en Steenstrups R. er Hálfdanarson), en hins vegar sje óvíst, hvort það sje allt sami maðurinn, og það sje jafnvel ekki með öllu víst, að »Ragnar Sigurðar- son« hjá Braga sje R. loðbrók. Það eitt sje víst, að R. og Br. hljóti eptir ætt- liðum að dæma (Ragnarssynir um 870) að hafa verið uppi um sama leyti. Á líkan hátt hrekur dr. Finnur ástæður Bugges gegn Ynglingatali Þjóðólfs og kemst svo að þeirri niðurstöðu, að meðan ekki komi fram öflugri likur eða sannanir fyrir því, að hin elztu kvæði sjeu yngi, en þau eru sögð, þá verði þau að standa í fullu gildi, en af því leiði aptur, að goðsagnaskýringar Bugges geti ekki verið rjettar, þar sem þær komi í bága við þessi kvæði. Ritgerð dr. Finns er mjög vel samin og mun enginn geta neitað þvi, að þar sje hraustlega barizt, þar sem þó er við annan eins víking og málffæðiskappa að etja og Bugge er. Má nú sízt á milli sjá, hvorum megin er sókn eða vörn. MAURER OG ÍSLENDINGASÖGUR. Hinn óþreytandi og ógleymanlegi Islandsvinur prófessor Konr. Maurer, sem nú er _á áttræðisaldri, hefur bæði í fyrra og í ár birt ritgerðir um nokkur rjettaratriði ílslendingasögum, (f »Sitzungs- berichte der philos.-philol. und der histor. Classe der k. bayer. Akad. d. Wisst. 1895 og 1896), og er í þeim báðum hinn sami dæmafái fróðleikur og skarp- skyggni, sem jafnan hefur einkennt rit hans. Fvrri ritgerðin er um tvö rjettar- atriði í Egils sögu Skallagrímssonar (tZwei Rechtsfálle in der Eigla«), um erfða- rjett Hildiríðarsona og erfðamál Egils við Bergönund og bróður hans Atla hinn- skamma. Rannsakar hann nákvæmlega frásögn sögunnar og ber öll atriði henn ar saman við lög Norðmanna á þeim tímum, og kemst svo að þeirri niðurstöðu, að ffásögnin um hið fyrra atriðið sje alveg rjett og í fullu samræmi við lögin. Hildiríðarsynir hafi rjettilega verið álitnir frillusynir og sem slíkir ekki átt neitt tilkall til arfs eptir Björgólf, því Hildiríður hafi ekki verið lögleg eiginkona hans, heldur fylgikona. Þetta muni og Hildiríðarsonum sjálfum hafa verið ljóst, því ella mundu þeir hafa höfðað mál, til þess að ná rjetti sínum, en það hafi þeir ekki gert, heldur að eins beitt brögðum til þess að koma fram kröfum sínum. Að því er snertir erfðamál Egils, þá komi að vísu fram nokkur ónákvæmni í ein- stökum atriðum í frásögninni um það, en er nánar sje að gætt, komi það þó brátt í ljós, að þessi ónákvæmni komi einkum til af því, að fljótt sje yfir sögu farið. Hins vegar sje engin ástæða til að efast um það, að rjett sje skýrt'frá öllum við- burðum og að allt hafi farið fram á hjer um bil á sama hátt og segir í sögunni. Hin ritgerðin er um Máhlíðingamál í Evrbvggju (»Zwei Rechtsfálle aus der Eyr- byggjai), um málið út af meinum Gunnlaugs Þorbjarnarsonar og málaferli þau, er risu út af hrossahvarfi Þorbjarnar digra. Ber hann ffásögn Eyrbyggju saman við frásögnina í Landnámu og við lögin, og kemst að þeirri niðurstöðu,'að frásögnin i Eyrbyggju muni vera hárrjett og í fullu samræmi við rjettarfar þeirra tíma á íslandi.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.