Tölvumál


Tölvumál - 01.09.1993, Síða 30

Tölvumál - 01.09.1993, Síða 30
September 1993 Frá skýrsluvélum til upplýsingamiðstöðvar Lilja Ólafsdóttir Þegar ævi Skýrslutæknifélagsins fyllir fjórðung úr öld er við hæfi að rifja upp þróun þeirrar tækni sem félagið dregur nafn sitt af. Nafnið sjálft er út af fyrir sig ábending um hve hröð þróunin hefur verið. Hugtakið skýrslu- tækni hefur fyrir löngu vikið fyrir tölvutækni, en það orð þykir jafnvel orðið nokkuð þröngrar merkingar og miklu oftar heyrist orðið upplýsingatækni notað um vettvang félagsins. Stundum hefur verið rætt um að breyta nafni félagsins, en sem betur fer hefur ekki orðið af því. Reyndar voru fyrstu eiginlegutölvurnarkomnar í notkun hér á landi þegar Skýrslu- tæknifélagið var stofnað og ný- yrðið tölva komið fram í dags- ljósið. Það er ekki aðeins nafn Skýrslu- tæknifélagsins sem minnir á fyrri daga. Skýrsluvélar ríkisins og Reykjavíkurborgarberalíka íheiti sínu merki um árdaga gagna- vinnslunnar. í raun er saga tækni- væðingar í úrvinnslu gagna hér á landi fyrstu áratugina um leið saga Skýrr. Með því að rifja upp helstu atriði hennar má því fá yfirlit yfir sögu stórtölva eða móðurtölva á landinu. Saga tæknivæðingar Skýrr Árið 1949 fékk Hagstofa íslands svonefndar U nit-Record vélar frá IBM. Sama ár hafði Rafmagns- veita Reykjavíkur gert samning við IBM um leigu á gagna- vinnsluvélum en fékk ekki gjald- eyrisleyfi fyrir leigunni. Árið eftir stóð til að Alþjóðaheil- brigðisstofnunin tæki þátt í berklarannsóknum hér á landi og þurfti gataspjaldakerfi við skrán- ingu og úrvinnslu gagna. Stóð þá til að Hagstofan, Rafmagnsveitan og Heilsuverndarstöð ríkisins hefðu samvinnu um vélasam- stæðu svipaða þeirri sem Hag- stofan hafði þegar tekið í notkun. I framhaldi af þessu voru Skýrr stofnaðar árið 1952. í millitíð- inni hafði íslendingum tekist að ráða niðurlögum berklanna og varð ekki úr að Heilsuverndar- stöð ríkisins yrði stofnaðili. Gömlu skýrsluvélarnar Fyrstu gagnavinnsluvélar Skýrr komu haustið 1951. Allar upp- lýsingar voru gataðar í pappa- spjöld. Þessar vélar voru fuli- komnari en þær sem Hagstofan hafði fengið 1949, m.a. réðu þær við bókstafi en ekki aðeins tölustafi eins og þær fyrri höfðu gert. Nú þætti bókstafanotkun þeirra ófullnægjandi. M.a. varð að nota tölustafinn 2 fyrir Z, núll fyrir O og W varð að víkja til að koma einhverjum séríslensku stafanna að. Staríbæf vélasamstæða saman- stóð af svonefndum tabulator (útskriftar- og talningavél) og hjálparvélum, en þær voru collator (samröðunarvél), multiplier (reiknivél), interpreter (spjalda- áritari), reproducer (fyrir spjalda- götun), raðari og götunarvélar og endurgatarar. í daglegu tali notuðu menn ensku heitin og því eru þau notuð hér. Vélarnar voru háværar og þeim hætti talsvert við bilunum. Minnast frum- kvöðlarnir þess að Ottó A. Michelsen hafi tíðum staðið með verkfærin yfir þeim og jafn- vel fleygt sér smástund um lág- nættiðundireinhverjavélinafyrir kríublund til að getahaldið áfram. Fá fyrirtæki höfðu bolmagn til að kotna sér upp búnaði af þessu tagi. Meðal þeirra fáu má nefna að SÍS stofnaði skýrsluvéladeild fyrir 1960 og IBM annaðist gagnavinnslu fyrirýmis fyrirtæki. Fyrstu tölvurnar Þessi fyrsta kynslóð gagna- vinnsluvéla, sem yfirleitt voru nefndar skýrsluvélar, var einráð á landinu þar til árið 1964. Það ár fengu bæði Háskólinn og Skýrr sínar fyrstu tölvur. Tölvan sem Skýrr fengu var af gerðinni IBM 1401. Hún hafði 4 kb kjarnaminni og öll gögn og forrit voru geymd í gataspjöldum. Tveir starfsmenn Skýrr, Óttar Kjartansson og Jón Zóphoníasson, voru sendir til Danmerkur og Noregs að læra að forrita tölvuna. Þegar heim 30 - Tölvumál

x

Tölvumál

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tölvumál
https://timarit.is/publication/239

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.