Dagblaðið Vísir - DV - 29.03.1984, Blaðsíða 13

Dagblaðið Vísir - DV - 29.03.1984, Blaðsíða 13
J.RirptlAV OP flTTTÍVA rtTt'PWMT''' l'O DV. FIMMTUDAGUR 29. MARS1984. 13 ,Ahrif hinna minnkandi veiða eiga eftir að koma i Ijós, áhrif sem orðið hefðu hvaða aðferð sem beitt hefði verið við takmórkun fiskveiðanna. Það er því alveg ljóst aö þeir sem um taumana halda á stjórnarheimílinu úr báöum flokkum mega hafa sig alla viö á næstunni, ef rikisstjórnin á aö veröa eins samhent í framtíöinni og hún hef ur veriö hingað til. Hin smærri málin Ef ríkisstjórnin getur hætt að eyða allri orku sinni í verðbólguamstur hlýtur að því að koma að hún fari að huga að ýmsum þjóðþrifamálum, sem hafa legið í láginni þetta fyrsta ár, enda þótt fyrirheit hafi verið gefin um úrbætur á ýmsum sviðum. Eitt af fyrirheitum rikisstjórnarinnar var einföldun stjórnkerfisins og var sett nefnd ungra og vaskra manna í málið. Olikt flestum öðrum nefndum tók hún starf sitt mjög alvarlega, vann af kappi og skilaði niðurstöðum og tillög- um. En þá fór nú að fara um ýmsa. Hróflað var við grunnmúruöu valda- kerfi sem stjómmálamenn og embætt- ismenn hafa af mikilli kostgæfni komið upp á löngum tíma. Valdamiklir embættismenn sem búast við að „missa höfuðið" berjast eins og ljón gegn hinum nýju tillögum, kerfið sjálft titrar af ótta og andúð og ýmsir hinna værukærari stjórnmálamanna eru hálfhræddir. Það verður fróðlegt að sjá hvernig umræöan snýst um tillögur nefndarinnar. Hinir raunverulegu íhaldsmenn í þjóðfélaginu, hvar í flokki sem þeir standa, munu reyna að koma í veg fyrir að það hái fram að ganga. Það verður líka fróðlegt að sjá hvað gerist í menntamálunum. Æ fleirum verður ljóst aö hin svokallaöa grunn- skólalöggjöf er meingölluð og þá ekki síöur túlkun kennara og annarra skóla- manna á henni. Raunar var aldrei við því að búast að svo viðamikil löggjöf væri gallalaus. Vafalítið hafa þcir sem að setningu hennar stóðu gert sér ljóst frá upphafi að hana þyrfti að endur- skoða í ljósi reynslunnar. En það virðist ekki mega. Skólamenn, eða öllu heldur harðsnúinn hluti þeitta, hafi slegið slíka skjaldborg um lögin og þó fyrst og f remst túlkun sina á þeim að væntanlega myndu þeir sctja um þaö lög ef þeir mættu aö öll umræða um grunnskólalögin yrði bönnuð. Mennta- málaráðherra hefur sýnt lofsverða til- burði við að hrófla viö kerfinu og að vonum ætlar þá allt af göflum að ganga. Þá verður einnig fróðlegt að sjá hver veröa örlög frumvarps um breytingu á útvarpslögunum, þar sem gert er ráð fyrir afnámi einokunar Ríkisútvarps- ins. Gegn þessu frumvarpi berjast ýmis sterk öfl með hnúum og hnefum og hafa hrætt ýmsa framsóknarþing- menn frá stuðningi við það. Verður þó síst séð að sá flokkur geti tapaö á því þótt breyting yrði á frá núverandi ástandi. Ekki verður síður fróðlegt að fylgj- ast með framgangi orkumála og iðnaðar. Þar eiga vafalaust eftir aö verða miklar orrahríðir, þegar hillir undir samninga um hærra orkuverð til álversins, hvað þá um ný stóriðjuver. Raunar virðist ljóst orðið að svo ræki- lega hafi fyrrverandi orku- og iðnaðar- ráðherra getað klúðrað viðskiptum fslendinga og álhringsins svissneska að eitthvað mun enn dragast að við náum viðunandi orkuverði. Engu að síður verða þau mál ofarlega á'baugi næstu mánuðina og ekki væri ónýtt fyrir ríkisstjórnina aö geta mætt atvinnusamdrætti viö sjávarsíðuna með auknum orkuframkvæmdum. Nú, þegar hillir undir „normalt" þjóðfélag hérlendis að nýju eftir nokk- urra ára hlé á slíku ástandi, ættum við aö geta farið að skipuleggja framtíð okkar sem þjóðar og undirbyggt sókn til bættra lífskjara nokkuö fram í tímann. Forsætisráðherra hafði orð á því í kringum áramótin að hann myndi beita sér fyrir slikri áætlanagerð. Siðan hefur verið hljótt um það mál. Eru einhverjir á móti þessu? Gaman væri þá að vita hverjir það eru því að ekki munu þeir opinberlega mæla því gegn. Það skulu lokaorð þessarar greinar að hvetja forsætisráðherra til þess aö láta ekki deigan síga í þessu máli og hafa forgöngu í því eins og hann boöaöi sjálf ur. ríkisstjórnin hyggst fara að ráðum okkar Alþýðuflokksmanna og herða innheimtu og eftirlit með skattsvikum. Tillögur Alþýðuflokksins hafa því þegar skilað nokkrum árangri. Fiármálaráðherra, sem komst ekki. hjá að svara spurningum sem ég beindi til hans er önnur tillaga okkar Alþýðuflokksmanna var til umræðu á Alþingi, taldi að sannleiksgildi orða minna um skattsvik yrði að kanna, og ekki væri skynsamlegt að láta þau orð sem féllu í mínu máli sem vind um eyruþjóta. Árangurinn mátti lesa í DV föstu- daginn 23. mars sl. Þar kom fram aö alrangar áherslur væru í skattaeftirliti — flestir starfsmenn skattakerfisins í smámálum. Þetta var nákvæmlega það sem ég hafði haldið fram í um- ræöum þótt það virtist þá lítið frétta- efni, eöa þær tillögur sem fyrir Alþingi liggja um þetta mál. Ennfremur kom þar fram aö fjár- málaráðherra hefði falið skattarann- sóknarstjóra að leggja fram tillögu til úrbóta — og gegnumlýsa þyrfti heilu stéttirnar og greinarnar á skipulegan hátt, — en um það fjallar m.á. önnur tillaga okkar Alþýðuflokksmanna, en þeirri tillögu gerði ég grein fyrir á síð- um DV 24. febrúar sl. Aðgerðir gegn skattsvikum Hin tillaga okkar Alþýðuflokks- manna fjallar um að fela rikisstjórn- inni tafarlausa framkvæmd eftirtal- inna verkefna í þeiin tilgangi að koma i veg fyrir skattsvik og gera alla skatt- heimtu ríkissjóðs skilvirkari og hrað- virkari en nú tíðkast. 1. Að endurskoða lög um skipan dómsvalds í héraði, lögreglustjórn, tollstjórn o.fl. nr. 74/1972 með síðari breytingum í þeim tilgangi að stofna sérdeild við Sakatfóm Reykjavíkur eða sérdómstól sem fe^ngi a.m.k. eftirtalin afbrot til meðferðar: Skattsvik, bók- haldsbrot, gjaldeyrisbrot, faktúru- falsanir, verðlagsbrot og fleiri skyld brot. 2. Að endurskoða lög um meðferð opinberra mála nr. 73/1973 með síðari breytingum. Sérstaklega skal athuga í því sambandi hvort hagkvæmt sé að „Likur benda til að skattsvik hér á landi séu ekki minni en i sumum okkar nágrannalöndum eða 11% af þjóðartekjum, sem samsvaraði um 5,3 milljörðum á árinu 1983, að söluskattsvikum undanskildum." fjölga og sérhæfa saksóknara í ákveðn- um málaflokkum eða veita öðrum aðil- um eins og ríkisskattstjóra eða skatt- rannsóknastjóra ákæruvald í skatta- málum. 3. Að endurskoða refsilöggjöf og refsiákvæði einstakra laga, svo sem skatta- og bókhaldslaga, í því skyni að samræma þau og beita i auknum mæli sjálfvirkum sektarákvæðum fyrir af- mörkuð afbrot í stað tímafrekari dómsrannsókna á flóknum, umfangs- miklum afbrotum sem leiöa af sér ref sivist í lengri eða skemmri tíma. 4. Að undirbúa nauðsynlegar breyt- ingar á bókhaldslögum nr. 51/1968 og reglugerð þar að lútandi, sem tryggja gleggri og áreiðanlegri fylgiskjöl með skýrum upplýsingum fyrir utanað- komandi aöila, t.d. skattrannsókna- menn, þar sem fram kemur nákvæm- ari sundurliðun reikninga. Ennfremur að skuldbinda alla aðila til að taka i notkun tölusett eyðublöð og reiknings- form, sem eru útgefin og viðurkennd af opinberum aðilum, t.d. skattstofum. 5. Að beita sér fyrir nauðsynlegum breytingum á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt með síðari breytingum, svo og framtalsreglum til aö tryggja áreiðanlegri og fjölþættari upplýsingar um fyrirtæki og einstak- linga i atvinnurekstri. Endurskoða þarf sérstaklega í því sambandi frá- drátt af tekjum af atvinnurekstri, þar með taliö risnukostnað, bifreiðafríð- indi, launamat, afskriftir o.f 1. 6. Að láta tafarlaust fara fram gagn- gera endurskoðun á fyrirkomulagi söluskattskerfisins með það aö mark- miði að koma á skilvísri innheimtu söluskatts. Athugað verði, hvort hægt sé að fækka undanþágum og lækka þar með söluskatt. 7. Að beita sér fyrir aukinni hag- ræðingu og tölvuvæðingu við upp- lýsingaöflun og úrvinnslu skattfram- tala og fylgiskjala. 8. Að beita sér fyrirað veitt verði stóraukið fjármagn til skattaathug- ana, einkum til rannsóknadeildar ríkisskattstjóraembættisins, þannig að hægt sé að taka til ítarlegrar rannsókn- ar u.þ.b. 10—20% skattframtala fyrir- tækja og einstaklinga i atvinnurekstri árlega. Eðlilegt er aö skattsektafé ríkisskattanefndar standi straum af rekstri deildarinnar að einhverju leyti. Að öðrum kosti verður að koma til sér- greint fjármagn úr ríkissjóði eða frá hinu almenna skattaeftirliti af f ramtölum launþega. Skattsektir og launamat í atvinnurekstri I viðmiöunarreglum rikisskatt- stjóra, sem notaðar eru til að reikna einstaklingum i atvinnurekstri laun, voru hæstar viðmiöunartekjur fyrir áriö 1982 279 þúsund krónur, en lægstar 95 þúsund. Til samanburöar má taka launþega á árinu 1982, en þá var lág- markstekjutrygging 82 þúsund krónur. Samkvæmt úrtaki Kjararannsókna- nefndar höföu konur í fatasaumi lægstu tekjurnar á því ári, eða 106 þúsund krónur. Samkvæmt þessu geta þeir scm vinna einir við eigin atvinnu- rekstur ákveðið sér lægri laun en laun- þegar sem lægst laun höfðu á árinu 1982. I tekjuskattslögunum er ákvæði um að greiða á í skattsekt allt aö tífaldri þeirri fjárhæð sem undan er dregin. I framkvæmd hefur aldrei verið um tíföldun að ræöa, heldur algengast að sektir séu frá 0,5 upp í í mesta lagi tvö- földun. Einnig eru skattsektarupphæð- ir allt of lágar, eða frá 5 til 10 þúsund krónur og hafa ekki breyst frá því árið 1981 en þar er um fasta krónutölu að ræða. Alþýðuflokkurinn vísar leiðina Upplýst er, að það stefni í 2—3 milljarða greiðsluhalla hjá ríkissjóði verði ekkert aö gert. Nálægt 800—900 milljónir vantar í húsnæðiskerfiö og af þeim sökum blasir við að húsbyggjend- ur og íbúðakaupendur geta fyrr en var- ir staðiö frammi fyrir miklum vand- ræðum. — Það þolir því enga bið að ná inn þeim miklu tekjum sem ríkissjóður veröur af vegna skattsvika. Iikur benda til að skattsvik hér á landi séu ekki minni en í sumum okkar nágrannalöndum eða 11% af þjóöar- tekjum, sem samsvaraði um 5,3 milljörðum á árinu 1983, að söluskatt- svikum undanskildum. Það verður að gera þá kröfu til stjórnvalda að tafarlaust veröi gripið til raunhæfra aðgerða til að ná inn í ríkissjóð þeim gífurlegu fjármunum sem stolið er undan skatti. Alþýðuflokkurinn hefur vísað leiðina. Nú er að sjá hvort ríkisstjórnin hefur kjark til að takast á við þetta verkefni.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.