Dagblaðið Vísir - DV - 25.07.1990, Blaðsíða 28

Dagblaðið Vísir - DV - 25.07.1990, Blaðsíða 28
52 Menning Jarðarfárir IMa Islendingar á ása og álfa? Margvíslegan fróðleik má sækja um íslendinga í nýút- komna bók Sigurðar A. Magnússonar, rithöfundar, The Icelanders, sem fyrirtækið Forskot gefur út og ætlar vafalaust útlendum vinum íslendinga. Sigurður hefur gott vald á enskri tungu og næmt auga fyrir því sem sögulegt getur taUst. Stíll hans er lifandi og lipur. Það er líklega fremur kostur á bókinni en galli, að hún er ekki frumsamin, heldur greinasafn frá síðustu árum. Fyrir vikið er efni fjölbreytt. Kaflar eru 23 tals- ins, um skák og mat, víkinga og fornar sögur, íslenska hestinn, eldgos, nútímabókmenntir, leikrit og árstíðir og margt fleira. Forseti íslands, frú Vigdís Finnboga- dóttir, ritar formála. Nokkrir annmarkar Ekki er verkið þó hnökralaust. Efnisval og efnistök eru því miður stundum í anda ferðamannabækhnga. Sigurður einbeitir sér þá að því, sem er til þess fatiið að vekja forvitni ferðalanga í leit að skrýtnu fólki. Sérstakur kafli er til dæmis um ásatrú á Islandi. En auðvitað er hinn íslenski „ásatrúarsöfnuður" ekkert annað en skrípaleikur. Annað dæmi er sérstakur kafli um trú íslendinga á álfa og huldufólk. Enginn heilvita maður trúir á slíkt, hverju svo sem fólk kann að svara að gamni sínu í könnunum. Þá virðist rökrétt hugsun stundum þoka fyrir innantómri mælsku. Höfundur segir til dæmis (37. bls.), að spilling sé mikil á íslandi, enda krefjist íslenskur nútími aukinnar hagkvæmni. En spiUing og hagkvæmni eru andstæður fremur en luiðstæður. Því fleiri ákvarðanir sem fluttar eru út á hinn frjálsa markað, í þéttan faðm hagkvæmninnar, því minni er sptiting. Sumar fullyrðingar Sigurðar eru fullglannalegar. Hann segir (bls. 12), að líklega sé miklu meira kelt- neskt blóð i íslendingum en fornar heimildir gefa til- efni til að álykta. Ber hann fyrir sig blóðflokkarann- sóknir og útiit íslendinga. En allar heimildir benda til þeirrar niðurstöðu, sem sagnfræðingar eru sammála um: Hún er, að íslendingar hafi að langmestu leyti komið úr Vestur-Noregi á níundu og tíundu öld. Ástæðan til þess, að blóðflokkadreifing er svipuð á íslandi og írlandi, er líklega sú, að hvort tveggja eru útkjálkar, þar sem svipaðir sjúkdómar herjuðu, en slíkir sjúkdómar lögðust á fólk af sumum blóðflokkum frekar en öðrum. Sigurður er maður málgefinn. Stund- um þegir hann þó. Hann segir deili á mörgum íslend- ingum. En athyglisvert er, að hann nefnir Davíð Odds- son borgarstjóra ekki ánafn í sérstökum kafla um Reykjavíkurborg og ekki heldur í öðrum kafla um leið- togafundinn í Höfða. íslenska og enska Sigurður A. Magnússon er ekki fræðimaður, heldur Bókmenntir Hannes H. Gissurarson blaðamaður með talsverða rithöfundarhæfileika. Hon- um tekst best upp, þegar hann ræðir um atvinnutæki sitt, íslenska tungu, en um hana er langur og fróðleg- ur kafli í bókinni. Það er vissulega vandaverk að skrifa jöfnum höndum á íslensku og ensku, svo ólík sem þessi tvö mál eru. Orðaskipan er frjáls í íslensku, en öll nafnorð og sagnorð taka miklum og löngum beygingum. Orðaskipan er hins vegar tiltölulega skorðuð í ensku og forsetningar oft notaðar í stað beyg- inga. Báðar tungurnar hafa mikinn endurnýjunar- mátt, en á gerólíkan hátt. í íslensku fæðist orð af oröi. Ný orð eru jafnóðum smíðuð um hugtök, sem berast til landsins. íslendingar segja ekki telefónn, heldur sími. Enska tekur hins vegar við orðum tiltölulega óbreyttum. Hún er kynblendingur meðal mála, ef svo má segja, afkvæmi engilsaxnesku og frönsku með ót- ejjandi orð af grískum og latneskum uppruna í kaup- bæti. Tele er til dæmis úr grísku, vision úr latínu og saman mynda þau enska orðið um sjónvarp. Er önnur tungan heppilegri en hin til þess að láta í hós hugsun? Ég verð sjálfur ekki var við mikinn mun. Þó er sá kostur á íslensku, hversu gagnsæ hún er. Orðið sjón- varp skilst á augabragði af sjálfu sér. Verið getur, að þess vegna sé erfiðara að fela óskýra hugsun í íslensku en ensku. En óneitanlega er orðafjöldinn mikill kostur enskunnar. Völ er á ótehandi orðum til þess að ná blæmun á hlutum og fyrirbærum. Boðleg bók ÚtUt ritsins er ekki nægilega stílhreint og smekklegt að mínum dómi, þótt sitt sýnist hverjum vafalaust um það. En þessi bók er fullboðleg gjöf handa úflending- um. Að vísu er óráðlegt aö gefa hana venjulegum Bandaríkjamönnum, því Sigurður getur ekki stillt sig um að hnýta í einn vinsælasta stjórnmálamann Banda- ríkjanna fyrr og síöar, Ronald Reagan, fyrrverandi Bandaríkjaforseta, í kaflanum um leiðtogafundinn í Höfða. Hann minnist líka nokkrum sinnum óvinsam- lega á bandaríska varnarhðið á Miðnesheiði. Sem bet- ur fer gætir hinna skrýtnu srjórnmálaskoðana Sigurð- ar þó lítt í bókinni. Sigurður A. Magnússon: The lcelanders. Forskot, Reykjavík 1990. Fréttir Andlát Flateyri: Aukin þjónusta við ferðafólk Reynir Traustason, DV, Flateyri: „Við þurfum að vinna markvisst að því hér á Flateyri að fá hingað ferðafólk með því að bæta þá aðstöðu sem fyrir er á staðnum og með kynn- ingarátaki," segir Guðbjartur Jóns- son sem á og rekur veitingastaðinn Vagninn á Flateyri. Guðbjartur lætur ekki sirja við orð- in tóm. Hann hefur að undanfórnu verið að auka ferðamannaþjónustu í tengslum við rekstur sinn. Býður hann til dæmis upp á bátsferðir í sjó- stangveiði, minigolf og billjard, auk gistiþjónustu og veitinga. „Það hefur verið skortur á ferða- fólki hér en ég von á að okkur takist á allra næstu árum að laða það til okkar. Það er mikill hugur í heima- mönnum og ég á von á stórátaki í þessum málum," sagði athafnamað- urinn Guðbjartur Jónsson. Ásta' Sigurðardóttir frá Oddgeirs- hólum, Vestmannaeyjum, andaðlst í Hraunbúðum 23. júU sl. Sjöfh Ólafsdóttir, Hólagötu 2, Vest- mannaeyjum, lést í Landspítalanum aðfaranótt 24. júti. Ingólfur Hannesson, Sunnubraut 48, Kópavogj, andaðist á hjúkrunar- heimilinu SunnuhUð aðfaranótt 24. júU. Utför Andreu Jónsdóttur, Leirhöfn, verður gerö frá Snartarstaðakirkju laugardaginn 28. júti kl. 14. Margrét Steingrímsdóttir, Hring- braut 90, Reykjavík, verður jarð- sungin frá Fossvogskapellu fimmtu- daginn 26. júti kl. 15. Guðrún Halldóra Ingimundardóttir frá Auðnum, Vatnsleysuströnd, and- aðist á HjúkrunarheimiUnu Sólvangi laugardaginn 21. júti. Jarðarförin fer fram frá Kálfatjarnarkirkju fóstu- dagmn 27. júU kl. 15. Bjarnína Jónsdóttir, Borgarnesi, verður jarðsungin frá Borgarnes- kirkju fimmtudaginn 26. júlí kl. 14. Georg Ólafsson verður jarðsunginn frá Kópavogskirkju fimmtudaginn 26. júU kl. 13.30. Guðbjörg Guðmundsdóttir, Austur- gerði 10, Reykjavík, lést á Hrafnistu 13. júU. Guöbjörg fæddist á Seyðis- firði 2. nóvember 1898, foreldrar hennar voru hjónin Arnbjörg Jóns- dóttir og Guðmundur Erlendsson. Guðbjörg giftist Jóni Árnasyni skip- sjóra og eignuðust þau sex börn. Út- fór Guðbjargar verður gerð frá Bú- staðakirkju í dag, 25. júti, kl. 13.30. Kristín M. Kristinsdóttir er látin. Kristín fæddist í Reykjavík 9. maí 1905, dóttir Kristins Þorkelssonar og Maríu Guðríðar Jónsdóttur. Kristín María gekk í Verslunarskólann og lauk þaðan prófi. Kristín starfaði í Landsbankanum og var hún þar til starfsloka, einnig var hún um tíma formaður Sambands íslenskra bankamanna. Kristín María gtitist Stefáni Ó. Björnssyni stýrimanni og eignuðust þau þrjú börn. Útför Krist- ínar verður gerð frá Dómkirkjunni í dag kl. 13.30. MIDVIKUDAGUR 25. JÚLl 1990. Útför Jarþrúðar Sigurrósar Guð- mundsdóttur frá Flateyri, Jökla- grunni 1, Reykjavík, sem lést á Hrafnistu þann 16. júlí, fer fram frá Áskirkju fimmtudaginn 26. júU kl. 10.30. Jarðsett verður í Fossvogs- kirkjugarði Tilkynningar Ættarmót Niojar Guðmundar Einarssonar og Margrétar Benediktsdóttur ffá Saurum í Skagahreppi, A-Hún, halda ættarmót í Bændaskólanum á Hvanneyri helgina 18.-19. ágúst. Dagskráin hefst kl. 14. Þeir sem áhuga hafa á að gista inni panti her- bergi sem allra fyrst. Vinsamlegast til- kynnið þátttöku í síma 95-35710, Jóna; 91-30347, Margrét; 92-27350, Imba; 98-22031 Adda. Fjölmennum. Reiðnámskeið fyrir fatlaða í sumar, líkt og síöastliðið sumar, verða haldin reiðnámskeið sem miðuð eru við getu og þarfir fatlaðra og annarra sem á séstakri aðstoð þurfa að halda og eru þau styrkt úr sameiginleum sjóði Landssam- takanna Þroskahjálpar og Öryrkja- bandalags íslands. Námskeiðin eru við Reykjalund í Mosfellsbæ þar sem góð aðstaða_ og allur aðbúnaður er fyrir hendi. Á námskeiðunum er faiið í reið- túra og undirstöðuatriði reiðmenns- kunnar kynnt. Fyrstu dagana kynnast þátttakendur hreyfmgum hestsins, við- brögðum hans og grundvallar stjórnun. f seinni hlutanum er svo farið nánar í hinar ýmsu hliðar hestamennsku. Einnig eru gerðar verklegar og bóklegar æfing- ar. Síðasti dagur hvers námskeiðs er svo tekinn í langan reiðtúr og er þá haft nesti með. Umsjónarmenn námskeiðanna, þær Anna Sigurveig Magnúsdóttir og Hjördís Bjartmars, hafa starfað við reiðþjálfun fatlaðra imdanfarin sumur en þeim til aðstoðar er Berglind Árnadóttir. Fjöldi á hvert námskeið er breytilgur eftir getu einstaklinga. Skráning fer fram í síma 667126 e.kl. 17 daglega. Sýningar SPRON Álfabakka 14 í SPRON stendur yfir sýning á verkum eftir Katrínu Ágústsdóttur. Myndefhið sækir Katrín aðallega í húsaþyrpingar, t.d. í Reykjavík, og íslenskt landslag. Á sýningunni er myndefhið nokkuð úr Breiðholtshverfinu og umhverfi þess, svo og nokkrar landslagsmyndir. Sýrúngin, sem er sölusýning, mun standa yfir til 31. ágúst nk. og er opin frá fóstudegi til mánudags frá kl. 9.15-16. Reykholt Samsýning borgfiskra Ustamanna stend- ur nú yfir í Reykholti. Þátttakendur í sýningunni eru alls 19 listamenn sem starfa í héraðinu eða tengjast Borgarfirði á einhvern annan hátt. Sýningin stendur til 6. ágúst og verður opin daglega frá kl. 13 til 18. Sjóminjasafn íslands Vesturgötu 8 Hafnarfirði simi 52502 Opið alla daga nema mánudaga kl. 14-18 Póst- og símaminjasaf nið Austurgötu 11 Opið á sunnudögum og þriðjudögum kl. 15-18. Aðgangur ókeypis. Tapaðfundið Kvenhjól tapaóist. Stórt, dökkrautt kvenhjól tapaðist í Hól- unum í Breiðholti. Finnandi vinsamleg- ast hafið samband í síma 77067. Fjölmiðlar Vagnstjórinn vigir minigolflð. DV-mynd Reynir Léleg spretta vegna þurrka rigni áður. Grásleppuveiði var með minnsta móti að þessu sinni og einnig var viðarreki frekar UtiU. Bændur eru þó búnir að saga talsvert af staurum og er verðið frá 130 upp í 190 krónur fyrir sagaöan staur. Regína Thorarensen, DV, Gjögri: Sláttur byrjaði hjá Sigursteini Svein- björnssyni í Litlu-Ávík hér í Árnes- hreppi 21. júti. Spretta er léleg vegna mikiUa þurrka í aUt sumar. Bændur í h reppnum fara óðum að slá af t'uti- um krafti en vona þó að eitthvað Lög unga fólksins Þaðvarhéreinusinniaðeinung- is fiörutiu rnínútur eða þar um bti voru helgaðar þvl fyrfrbæri er nefn- ist popp i Rikisiitvarpinu, Ef égman rettvoruþeirþættíremungisó þriðjudagskvöláura. Meðlögunum voru íeshar „æðislegar ástarkveöj- ur" semafivorasvomargar að umsjónarmaöurnáöiekkiaðspila hvertlag tilonda(scmsíðanolti rtúkulióánægjuhlustenda).Það komallavegaekkitilgreinaaö lengjaþennan popphátt. Bopparar vorahórnrekur í hinni, Jdassísku ög J<&mermusísku'' dagskrargero íjþádagá. Númáekkisktijaþaðavo aö það sé óralangt síðan þetta var þar sem skrifari er rétt skriöinn yfír 30áramarkjð. Gæöi þessa vikulegu þátta þóttu ó u i ndeilanl eg enda ekki af mikl u af taka nema ef vera skyldi kanaut- varpið. Tfl aö gera langa sögu stutta var útvarpsrekstur síðan gefinn frjáls. í dag heyrast lög unga fólks- ins ekki bara í klukkutímaá dag, endasUktfyrirkomukgytirmáta fáránlegt, heldur atian sólarhring- inn og á fleiri en einni stöð. Gæði þeirrar uagskrárgerðar erahins vegar orðin mjðg umdeild enda er magn ekki trygging fyrir gæðum. Lögin sem stik eru ekki aöfinnslu- verð, ekki þannig, en dagskrárgerð í hðndum misjafnlega ,^jáUuþptek- inna" smartgæia og píá er oftast nær svo laus við aUan metnað og fagmennskuað mannifauasthend- ur. Er virkUega enginviríing borín fyrir hlustehdum þessara'-xésa? Eru MustendurDaraeitthvertheilalaast pakk sem best er að afgreiða meö stanslausri tónlist og bjöguðu hálf- vitahjatium kiukkuna, lengd vakta ogkannski veðurinni á möii laga? Dettur þessu ágæte fólki virkUega ekkert annað í hug? Þáð hefur úr heUum sólarhring aö möða. Haukur Lárus Hauksson ..... • • • i

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.