Dagblaðið Vísir - DV - 04.12.2003, Blaðsíða 2

2 FIMMTUDAGUR 4. DESEMBER 2003
Fréttir DV
Útgáfufélag:
Frétt ehf.
Útgefandi:
Gunnar Smári Egilsson, ábm.
Ritstjóran
lllugi Jökulsson
Mikael Torfason
Fréttastjórar
Kristinn Hrafnsson
Kristján Guy Burgess
DV: Skaftahlíð 24, Rvík, sími: 550 5000
Fax: Auglýsingar: 550 5727 - Ritstjóm:
550 5020 - Aðrar deildin 550 5749
Ritstjóm: ritstjorn@dv.is - Auglýsing-
an auglysingar@dv.is. - Dreifing:
dreifing@dv.is
Setning og umbrot Frétt ehf.
Prentvinnsla: ísafoldarprentsmiðja
DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni
blaðsins í stafrænu formi og í gagna-
bönkum án endurgjalds.
Pennavinur
Sara Mjöll Magniisdóttir
er 8 ára og býr á Hellu.
Hana langar að eignast
pennavin á svipuðum
aldri en þó má hann
vera 10 ára. Áhugamál
Söru Mjallar eru tónlist,
bækur, útivist og margt
fleira. Þeir sem vilja
skrifast á við hana stfli
bréf sín á: Sara Mjöll,
Norðurbæ 2, - 851-
Hella.
Fjörá
Norðurljósum
Árlegt jólahlaðborð
Hótel Norðurljósa á
Raufarhöfn verður hald-
ið á laugardagskvöldið
og er mikil eftirvænting
rflcjandi í þorpinu. Við
þetta tækifæri munu
systurnar Björg og Signý
Einarsdætur syngja tví-
söng og Sigurður Daní-
elssonleika dinnertón-
list af flngrum fram. Að
loknu borðhaldi leikur
hljómsveitin Bahoja frá
Bakkafirði fyrir dansi.
Lofað er jólafjöri.
Slegist um
Egilsbúð
Opnuð hafa verið tilboð
í rekstur félagsheimilis-
ins Egilsbúð á Nes-
kaupsstað. Fimm tilboð
bárust en þau miðast
við húsa-
leigu á
mánuði
að frá-
dregnum
virðis-
auka-
skatti:
Guð-
mundur
R. Gísla-
son bauð 80.500 krónur,
Birgir Búason 130.000
krónur, Guðrún Smára-
dóttir 100.500 krónur,
BG Bros bauð 50.500
krónur og Kristján
Kristjánsson og Þórunn
Vilbergsdóttir buðu
langhæst eða 282.000
krónur. Þá kom fram
frávikstilboð frá BG
Brosi upp á 180.000
krónur
Spakmæli kolkrabbans
Ekki er nóg að eiga Ræsi, Nóa-Síríus,
20% í Mogganum, þjónustufólk í Ríkis-
sjónvarpinu og nokkuð af reiðufé. Slflct
stendur ekki lengur undir nafnbótinni Kol-
krabbinn. Ekki eru þar sjáanlegir þvflfldr við-
skiptajöfrar, að þeir geti snúið við nánast lóð-
réttri leið fyrrverandi hornsteins hagkerfis
okkar niður á botn í hafi gleymskunnar.
Fyrir fáum árum hefði enginn trúað spá-
dómum um, að Kolkrabbinn væri á leiðar-
enda sem valdamiðstöð þjóðfélagsins.
Nokkrar ættir áttu þjóðfélagið og notuðu
Sjálfstæðisflokkinn og Morgunblaðið til að
gæta hagsmuna sinna. Nafn fyrirbærisins eitt
og sér segir mikla sögu um ofurefli þess í
þjóðfélaginu.
Kolkrabbinn stjórnaði til skamms tíma
fáokunarfyrirtækjum í nokkrum mikilvæg-
ustu greinum efnahagslífsins. Hann átti
tryggingarnar, benzínið, fragtskipin, far-
þegaflugið og margvíslegt fleira, sat í
stjórnum fjármálastofnana. Nú er hann
skyndilega hvarvetna á útleið og þarf að
leita skjóls hjá nýjum valdhöfum í við-
skiptalífinu.
Þetta minnir á örlög Sambandsins. Það
hrundi á skömmum tíma sem valdamiðstöð.
Leifar þess lifa þó sómasamlegu lífi í svoköll-
uðum Smokkfiski undir handarjaðri Kol-
krabbans, rétt eins og Kolkrabbinn mun lifa
enn um sinn undir handarjaðri nýs máttar-
valds, sem heitir Samson, en kalla mætti Styrj-
una, af því að vald þess fæddist í Austurvegi.
Sambandið hrundi, af því að það var gróður-
húsajurt, sem þreifst aðeins í skjóli hins póli-
U'ska valds Framsóknarflokksins, sem gaf því
rekstrarfé í formi neikvæðra vaxta. Þegar
raunvextir komu til skjalanna, hrundi Sam-
bandið, af því að það var gæludýr, sem gat ekki
lagað sig að nýjum tíma og nýjum leikreglum,
sem kölluðu á framtak.
Ráðgert var, að Kolkrabbinn gæti setið einn
að beztu bitum einkavæðingarinnar. Svo virt-
ist í fyrstu, þegar rfldð sá til dæmis til þess, að
hann fengi sfldar- og fískimjölsverksmiðjum-
ar. En síðan vom leikreglur færðar í óhlut-
drægara horf og þá reyndust utangarðsmenn
klárari í sviptingunum en makráðir laukar
Kolkrabbans.
Eins og Sambandið var hann í náðinni í
stjórnmálunum, hafði vanið sig á hlýjuna og
gat ekki lifað úti í kuldanum. Þegar kallað var
á flóknari snilhgáfu í fjármálavafstri en Kol-
krabbinn hafði fram að færa, beið hann lægri
hlut fyrir nýjum valdamiðstöðvum, sem höfðu
risið með ógnarhraða í einkavæðingu heima
og heiman.
AHt er þetta í samræmi við íslandssöguna.
Hin miklu efnahagsveldi fyrri alda, svo sem
Skarðverjar, áttu hluifallslega miklu meira af
þjóðarauðnum en þau efnahagsveldi, sem hér
hafa verið rædd. Samt hvarf ofurauður þeirra
á örfáum kynslóðum og svo mun einnig verða
um veldin, sem taka við af Kolkrabba og
Smokkfiski.
Tvö spakmæli segja aUa söguna. Annað er,
að á misjöfnu þrffast bömin bezt. Hitt er, að
allt er í heiminum hverfult.
Jónas Kristjánsson
<U
8
fU
<u
sz
*o
'fO
'<U
E
O)
«3
'<U
«o
PO
E
<u
»o
ai
í auglýsingaskyni leitar Elísabet ekki til svokallaðra „sérfræðinga“ heldur fór út á
götu og spurði einfaldlega þá sem verða á vegi hennar hvernig þeim líki bókin.
kynningu sinni á bólánni. Nokkuð
era þau öðravísi en hin hefðbundnu
svör „sérffæðinganna" og þykir okkur
nokkuð ferskur andblær að þessu
uppátæki.
Svör vegfarenda eru á þessa leiö:
"Þú ert að gera eitthvað nýtt í þess -
ari bók. Ég hef lesið hinar bækumar
þínar."
Vigdís Finnbogadóttir,
fv. forseti íslands
„Ég er búinn að lesa hana oft.
Hvað get ég gert svo bókin verði ís-
landsmeistari?"
Willum Þór Þórsson,
þjálfari KR ogfyrsti kaupandi
Vængjah urðarinnar
"Vængjahurðin er dáleiðandi,
maður verður húkkd á henni, hún
hrífur mann gjörsamlega. Hún er dá-
leiðandi að því leyti að maður lokar
allt annað úti, allt annað hættir að
vera til, og um leið vaknar ímyndun-
araflið. Ég hef aldrei orðið fyrir svona
dáleiðslu af nokkurri bók."
Hanna Rún Ágústsdóttir,
22 ára húsmóðir
“Oh, my god! Ég verð að kaupa
þessa bók. Ljóðin era svo sensual og
sexual."
Ingunn Arnardóttir, BA ísálfræði
"Maður þolir ekkert áreiti þegar
maður les Vængjahurðina, maður
verður að hafa frið."
Gestur Amarson,
rafvirkjameistari
“Alvöra sexý pönk."
Elísabet Ó. Ronaldsdóttir,
kvikmyndagerðarmaður
„Það er eins gott að vera á bruna-
vaktinni efdr að Vængjahurðin kom
út“
yrkja. Og sagði meðal annars: „Ef
samfélagið væri eins og ítölsk bíó-
mynd væri rflásstjómin hinn
drottnandi heimilisfaðir og ör-
yrkjamir yngsta bamið. Við flest
síðan annað fjölskyldufólk. Og í
þessari bíómynd er heimilisföðum-
um sérstaklega í nöp við yngsta
bamið. Enginn veit hvers vegna. Sú
spuming er ef dl vUl undirliggjandi
leyndardómur sögunnar. Kannski
er yngsta bamið bæklað og heimil-
isfaðirinn fyrirlítur það; telur það
móðgun við karlmennsku sína að
hafa getið slíkt bam. Kannski óttast
hann að einhver annar sé faðirinn;
að þessu bami hafi verið Iogið upp
á hann og hann verði að brauðfæða
það á röngum forsendum.
En hvað um það. Alltaf annað
slagið - og ætíð þegar einhvers kon-
ar friður hefur ríkt um skeið - þá rýk-
ur heimilisfaðirinn upp og tekur að
hella sér yfir yngsta bamið. Og
skammtar því minna á diskinn en
aðrir fá Og gætir þess að allir taki
eftir því Og við hin sitjum við disk-
ana okkar fúll af skömm og óþæg-
indum. Við skömmumst okkar fyrir
aö fá nægan mat á meðan yngsta
bamið fær ekki nóg. Og þessi yfir-
þyrmandi spenna á heimilinu veld-
ur okkur óþægindum. Hvers vegna í
ósköpunum getum við ekki borðað í
sátt og samlyndi?"
Og ennfremur: „Samfélag okkar á
að vera yfir þetta hafið. Við eigum að
geta búið yfir þeim styrk að geta
búið öryrkjum þokkaleg kjör - ef til
vill ekki þau bestu lqör sem hver
maður getur óskað sér heldur viðun-
andi kjör. En allra helst eigum við að
vinna að því með þokkalegri sátt að
komast að því hver þessi kjör eigi að
vera - svona eins og siðuðu fólki er
tamL"
Lftil takmörk era fyrir því hversi
lengi og vel rithöfúndar og bókaút
gefendur geta dásamað afúrðir sínar
auglýsingum og er þá einatt gripið tL
þess ráðs að vitna í ýmsa betri borg-
ara eða viðurkennda menningarvita
sem þá hrósa bókunum undantekn-
ingarlaust. Era þær ýmist „frábær
lesning", „stórbrotin lesning" eða í
versta falli „efdrminnileg lesning".
Sumum er lfkt við Þórberg og öðrum
við helstu andans menn mannkyns-
sögunnar. Margt af þessu er þó svo-
lítil skreytni, skulum við segja.
Reyndar hefur blossað upp
nokkur umræða um þessi mál í kjöl-
far þess að sumir hafa gagnrýnt til-
hneigingu útgefenda til að birta
þessar örstuttu tilvitnanir í skrif
gagnrýnenda. Soffla Auður Birgis-
dóttir gagnrýnandi sagði til dæmis f
grein í Morgunblað-
inu að þessar „úr-
klippur" í auglýsing-
um væru oft beinlín-
is villandi fyrir álit
viðkomandi gagn-
rýnanda. Hún var í
Mogganum reyndar
að svara annarri
grein manns sem hafði sakað gagn-
rýnendur um að ganga erinda vissra
forlaga, sem veittu þeim vinnu, og
vísaði þeim ásökunum út f hafs-
auga.
Elísabet Jökulsdóttir ljóðskáld
hefúr annan hátt á en flestir áðrir
þegar hún kynnir nýjustu bók sína,
Vængjahurðina, safn ástarljóða sem
taka jafiit á holdi og anda. Elfsabet
er einna duglegust skálda um þessar
mundir við að gefa út og selja bækur
sfnar og er hún kunnugleg sjón við
stórmarkaði og víðar að halda að
fólki Vængjahurðinni. Og í auglýs-
ingaskyni leitar hún ekki til svokall-
aðra „sérfræðinga" heldur fór út á
götu og spurði einfaldlega þá sem
verða á vegi hennar hvemig þeim
lfki bókin. Og birtir sfðan svörin f
Björn Karlsson, brunamálastjóri
“Allar konur sem þykir vænt um
manninn sinn (eða vilja halda f
hann) ættu að gefa honum Vængja-
htuðina, - og láta rakspíra fylgja."
Elín Helga Guðmundsdóttir,
húsmóðir
“Hver er maðurinn? Þú gætir líka
verið a&yrkja um guð."
Gunnar Örn, myndlistarmaður
„Vængjahurðin lýsir í myrkri."
Finnbogi Rútur,
skrifstofumaður hjá ríkinu
“Ástin er hryllilegt afl, á sama
hvaða aldri maður er. Dásamleg
bók."
75 ára gömul kona
Og svo mætti lengi telja. Okkur
fínnst að aðrir rithöfundar ættu að
feta í fótspor Elísabetar og fara út á
götu til að hitta lesendur sína. Hún
er greinilega höfundur fólksins!
Gunnar Smári Egilsson ritstjóri
Fréttablaðsins velti fyrir sér í leið-
ara f gær hvemig standi á enda-
lausri deilu ríkisvaldsins við ör-
Ein villa varf
umfjöllun hér f
Fyrstogfremstí
gær um þær
Smm bækur
sem tilnefndar
veröa til ís-
lensku bók-
menntaverö-
launanna í ðokki fagurbók-
mennta þetta áriö. Viö slógum
því föstu aö Gyröt Elfasson yröi
tilnefndurfyrir skáldsöguna Hót-
elsumar. Þaö er rangt Rétt er aö
GyrðkElíasson verður tilnefndur
fyrir Ijóöabókina Tvífundnaland.
Fyrst og fremst