Dagblaðið Vísir - DV - 04.12.2003, Side 17

I 6 FIMMTUDAGUR 4. DESEMBER 2003
Fókus EW
DV Fókus
FIMMTUDAGUR 4. DESEMBER 2003 7 7
Kvikmyndin Master
and Commander segir
okkur ekki alla sög-
una um hvernig sjó-
mannslífið var raun-
verulega.
Fallbyssur voru sjóliðum ekkijafnmiki! hætta og einhæft mataræði, sem var ábyrgt fyrir helmingi dauðsfalla.
íu, og var þá ekki úr vegi að stoppa á leiðinni og
bjóða fram þjónustu þeirra. Þó gerðist það iðulega
um borð í fangaskipunum að sjóliðar tóku sér kon-
ur úr röðum fanga meðan ferðin entist, enda var
um marga mánuði á sjó að ræða. Var gert ráð fyrir
þessu meðal yfirvalda og barnaföt voru látin iylgja
með þrátt fyrir að óléttar konur væru ekki fluttar,
því samræði var einnig talið skárri kostur en upp-
reisnir. En það voru ekki bara mennirnir sem sóttu
í konurnar, heldur var það einnig öfugt. Konum
sem höfðu alist upp við örbyrgð í fátækrahverfum
þótti það vænlegur kostur að njóta verndar sjó-
manna - sem hugsuðu um sínar konur.
Það var þó ekki bara tekið út með sældinni að
vera sjómaður. Ferskvatnið um borð var dýrmætt,
og voru því fötin þvegin upp úr saltvatni. Þetta olli
krónískum kláða, sérstaklega meðal yfirmanna
sem klæddust þröngum sokkabuxum. Kannski ætti
maður að hafa það í huga þegar Russel Crowe
grettir sig ef mikið liggur við í Master and Com-
mander.
valur&dv.is
því að hann tæki við stráklingi sem átti fjársterka
ættingja. Möguleikinn á að hækka í tign valt síðan á
fyrirgreiðslu skipstjóra og flotaforingja og var mikil
samkeppni á milli einstakra foringja og flotamála-
ráðuneytisins í landi við að koma sínum mönnum
að. Möguleikinn á að komast áfram gat svo minnk-
að stórlega ef foringinn, vemdari viðkomandi, var
drepinn í átökum. Til dæmis urðu margir af þeim
sem börðust við Trafalgar af stöðuhækkun vegna
þess að yfirmaður þeirra, Nelson flotaforingi, var
drepinn í orustunni.
Öivun helsta dánarorsök sjóliða
Helsta ástæða dauðsfalla í breska flotanum í
Napóleonsstríðunum vom þó ekki franskar fall-
byssur, heldur sjúkdómar og slys. Um helmingur
þeirra sem dóu á hafi úti létust vegna sjúkdóma, en
um þriðjungur vegna slysa. Innan við tíu prósent
dauðsfalla komu til vegna átaka, hvort sem menn
létust í bardaga eða vegna sára sem af þeim hlutust.
Þegar Napóleonsstríðin hófust var að mestu
leyti búið að útrýma skyrbjúg með því að gefa
sjómönnum sítrónusafa. Helsti koslur sjóliða var
saltað kjöt sem hafði hvað mest geymsluþol. Bretar
hafa ekki verið þekktir fyrir grænmetisnotkun, og
ekki var gert ráð fyrir neinu grænmeti um borð.
Einhæfnin var því mikil. Fyllirí var stórt vandamál í
breska flotanum en, eins og Russel Crowe segir í
myndinni, var betra að hafa menn ölvaða heldur en
í uppreisnarhug. Menn fengu bjórskammt á hverj-
um degi og vatnsblandað romm sem kallað var
grogg. Að hamstra áfengisbirgðir var alvarlegt brot,
en algengt eigi að síður. Talið er að ölvun hafi verið
ein helsta ástæðan fyrir hinni háu slysatíðni um
borð.
I kvikmyndum hingað til hafa hvalveiðimenn
ekki fengið góða dóma. Þeir drápu mömmu Willys
og Mr. Spock þarf að koma alla Ieið úr framtíðinni
til að stöðva þá í Star Trek 4. En í Master and
Commander gerir Crowe allt sem hann getur til að
bjarga hvalveiðimönnum frá illkvittnum Frans-
mönnum sem eru í hlutverki grænfriðunga dagsins
í dag. Þeir eru hér að reyna að gera út af við hval-
veiðar til að svelta Breta til hlýðni, og gera þannig
Napóleon að óskoruðum meistara Evrópu. Allir
vita þó hvernig fór; Bretarnir veiddu sína hvali
og Napóleon var sigraður við Waterloo.
Klíkuveldi á sjó
Stuðningur við hvalveiðar er þó ekki það
eina sem minnir mann á Island og breska
flotann á 19. öld.
Breski flotinn í Napóleonsstríðunum var
mikið klíkuveldi. Ungir strákar voru teknir
B um borð í greiðaskyni við vini og vanda-
■ menn, og stundum voru skuldir skipstjóra
við einhvern aðila látnar niður falla gegn
Sjóliðum séð fyrir vændiskonum
Þegar skip voru í höfn var létt talsvert á heragan-
um og konur fengu að koma um borð. Opinberlega
áttu þetta að vera eiginkonur sjómanna, en í reynd
voru það oftast vændiskonur sem komu í
heimsókn. Undir lok 18. aldar voru kven-
kyns fangar fluttir í
. hrönnum til Ástral-

• Justin Timberlake kom víst með Cameron
Diaz í heimsókn til ömmu sinnar um daginn.
Amman, Sadie, var fljót að kveða upp úrskurð
sinn um samband þeirra; hún telur ólíklegt að
þau muni gifta sig því Cameron sé bara ekki
tilbúin t' það, hún sé of óþroskuð enn...
• Fjölmiðlar í Bandaríkjunum greina
nú frá því að HOton-fjölskyldan hafl ráð-
L, w. í ið virtan almannatengslafulltrúa til að
stjórna því hvernig ætti að bregðast við
útkomu kynlífsmyndbandsins með Paris
«| J Hilton. Eins og sagt var frá í blaðinu í
■ síðustu viku er Paris þessi ein umtalað-
H \ \ asta stúlkan vestanhafs fyrir eilíft partý-
K. stand og tiiraunir til að reyna að verða
fræg fyrir eitthvað annað en að vera erf-
I ingi Hilton-auðæfanna. Þessa dagana
gengur kynlífsmyndband með henni og
fyrrum elskuhuga hennar eins og eldur í sinu um Netið. Ráð-
leggingar almannatengilsins voru einfaldar: Alltaf þegar þú sérð
myndavél skaltu gráta! Og fyrir þetta borgaði fjölskyldan fitla 50
þúsund dali...
Avarpar bresku
þjóðina á sama
tíma og
drottningin

• Páfi mun i þessari viku fara á sér- i» i
staka sýningu á nýrri og umdeildri
kvikmynd leikarans og leikstjórans Mel ÍjPp
Gibson um krossfestingu Krists. V
Myndin heitir The Passion og hefur H
vakið deilur vegna þess að i henni er A
dauði Jesú sýndur á mjög nákvæman
hátt. Leiðtogar gyðinga hafa sagt B
myndina vera andsnúna gyðingum.
Þeir segja að í myndinni sé láúð að þvi
um að krossfesta Krist. Jóhannes I
Pállpáfin bað um að fá að sjá nMHE
Ítalíu. „Þetta er tækifæri til að sjá F|‘: >
hvort myndin endurspeglar kaþ- U JjyiiH
ólskar skoðanir um Krist," sagði % .Mj
heimildarmaður í Vatíkaninu. Á I Éjjk,"
sjöunda áratugnum var sú kenn- V .. ‘w'. M
daufia Krists fjarlægö úr kenn- f A
ingum kaþólikka. Mel Gibson
tilheyrir kaþólskum hópi sem hafnar þeirri breytingu. Hann
neitar því þó að myndinni sé beint gegn gyðingum...
Fréttir um að Renee Zellweger sé
að fara að ganga í hjónaband eru úr
lausu lofti gripnar. Myndir af henni
þar sem hún grípur brúðkaupsvönd
með Colin Firth sér við hlið hafa
gengið á Netinu undanfarið. Því
miður fyrir stelpuna er þetta allt í
þykjustunni. Myndirnar eru úr nýrri
mynd um Bridget Jones og dagbæk-
ur hennar. í atriðinu sem myndirnar
eru úr endurnýja foreldrar Bridget
hjúskaparheit sín og hún grípur
vöndinn þegar þau kasta honum, en
það þykir jafnan tákn um að við-
komandi muni sjálfur ganga upp að
altarinu í framtíðinni.
Það eru þó engin merki um að
það sé að fara að gerast hjá Renee
Zellweger sjálfri. Hún er enn á lausu
eftir að hafa hætt með rokkaranum
Jack White úr hljómsveitinni The
White Stripes. Það virðast því fleiri
eiga við sömu vandamál að stríða og
Bridget Jones, ekki satt Renee?
• Jacqueline Stallone, mamma vöðvabúnts-
ins Sylvester, er þekktur miðill sem spáði því
að Amold Schwarzenegger myndi ná kjöri
sem ríkisstjóri í Kaliforníu. Hún hefur nú
kveðið upp úrskurð sinn um málefni Michael
Jackson og hann er eftirfarandi; Jackson er
saklaus og mun vera hreinsaður af öllum
áburði um að níðast á börnum...
• Rokkarinn Mick Jagger verður aðlaður af
bresku drottningunni þann 12. desember
næstkomandi eins og fram hefur komið. Mick
hefur margoft fengið að ffesta athöftiinni
vegna anna með hljómsveit sinni, Rolling
Stones, en nú er loksins komið að þessu. Og
til að krydda athöfnina enn frekar hefur hann
ákveðið að taka pabba gamla með sér. Sá er
níræður en enn í fullu fjöri...
Victoria Beckham ætlar sér að vera á allra
vörum um jólin í Bretlandi með því að flytja
jólaávarp í sjónvarpi á sama tíma og sjálf
drottningin. Kryddpían fyrrverandi, sem gift
er knattspyrnumanninum David Becklram,
ávarpar bresku þjóðina samtímis drottning-
unni á jóladag. Búast má við að þær muni
báðar ræða hápunkta ársins og það sem bet-
ur mátti fara auk þess hverju má búast við á
næsta ári.
Jólaávarpið sem Victoria flytur er svar
Channel 4 í Bretlandi við árlegu ávarpi
drottningarinnar sem svipar að nokkru leyti
til ávarpa forsætisráðherra og forseta í sjón-
varpi hérlendis. í fyrra var það Sharon Osbo-
urne sem flutti samskonar ávarp. Fína Krydd-
ið mun að líkindum ræða flutninga sína til
Spánar í kjölfar þess að David Beckham var
seldur frá Manchester United til Real Madrid
fyrir 25 milljónir punda. Victoria, sem er móð-
ir hins fjögurra ára Brooklyn og 15 mánaða
Rómeó, mun einnig nota tækifærið til að
koma sólóferli sínum á framfæri en í lok mán-
aðarins gerir hún lokatilraun til að halda hon-
um við.
„Þetta þykir orðið flott að horfa á þetta
mótvægi við ræðu drottningarinnar. Fólk sem
vill ekki hlusta á alvöru drottninguna getur
skipt yfir og hlustað á það sem Drottning
skemmtanaiðnaðarins hefur að segja,“ sagði
heimildarmaður sem tengist Victoriu. „Hún
ætlar að tala um þetta ár sem hefur verið ár
mikiUa sviptinga, þar með taiið flutningana til
Spánar með David og strákunum. Þetta er líka
gott tækifæri fyrir hana til að koma sólóferlin-
um á framfæri. En hvað sem hún segir, það
verður alltaf áhugavert." Ræða þessi var mjög
vinsæl á Channel 4 í fyrra. Þá horfðu rúmar 9
milljónir á drottninguna á meðan 2,4 milljón-
ir horfðu á Sharon Osboume.
• Hin sextuga HoUywood-
stfarna Robert DeNiro hefur ver-
ið skorinn upp gegn krabba-
meini, eftir því sem fram kemur
í blöðum vestanhafs. Hvorki
talsmenn leikarans né sjúkra-
hússins sem á að hafa fram-
kvæmt aðgerðina vildu staðfesta
þetta. Vitað er að krabbameinið
uppgötvaðist fyrir um sex vikum
síðan við venjubundna læknis-
skoðun...
• Nú mun víst vera frágengið að Catherine
Zeta-Jones komi til með að fara með stórt
hlutverk í næstu James Bond-mynd. Leikkon-
an hefur látið lítið fyrir sér fara undanfarin
misseri enda upptekin af fjölskyldulffinu með
Michael Douglas. Síðustu mánuði hefur
velska hnátan aftur á móti tekið vel á því í
ræktinni og ku vera tilbúin að verða næsta
Bond-gellan...
Buxur sjóliöa Þvegnar
upp úr saltvatni og þvi
gat menn klæjað ansi
mikið undan þeim.