Eintak - 10.02.1994, Qupperneq 28

Ævisaga mín á tíu bókum
Bragi Ólafsson, skáld og sykurmoli, rekur ævisögu sína í gegnum tíu bækur úr bókaskápnum heima.

FQRMÚú'
, OEOpU’
■S&S-

’**«*$’*&*
*MQL
Ptyt’SCH
f{
"°3en?nTi;
El kitsch
espanol
í ritstjórn Antonio Sánchez Casado
Kostuleg samantekt á
spænskri smekkleysu. Hér er
öllum tilraunum Spánverja til að
þykjast vera aðrir en þeir eru
gerð skil, og það verður að segjast
að flest fer þeim betur en að
klæmast á sjálfum sér. Sambærileg
bók þyrfti að vera til um Islend-
inga.
The Endless Knot
eftir Kurt Diemberger
Ótrúlega áhrifamikil frásögn af
hinu „svarta sumri“ á næsthæsta
fjalli þessa heims, K-tveimur. Sum-
arið 1986 lögðu níu leiðangurshóp-
ar af stað upp á tindinn, samtals 27
manns, og höfundur þessarar
bókar, sem var einn af einungis
fjórtán sem sneru til baka, veitir
hér djúpa innsýn í líf og hugsun-
arhátt prófessjónal fjallgöngu-
fólks. Besta hugsanlega bók til
að lesa í hlýjunni heima hjá sér.
Une
Pére
heure au
Lachaise
Drullusokkur
eftir Vincent de Langlade og Renaud
Marchant
Eins konar leiðarvísir um
hinn fræga hinstuhvíldarstað
Pére Lachaise í Parísarborg.
Þar var upphaflega byrjað að
jarðsetja árið 1804 en garður-
inn komst í tísku, ef svo má
að orði komast, þegar ríthöf-
undurinn Honoré de Balsac
hóf að senda þangað sögu-
hetjur að lokinni dvöl í
bókum sínum. Sjálfur var
hann jarðaður þar 1850 og
í dag er þessi garður, sem
í senn má kalla kirkju-
garð, listasafn og ffiðsælt
fallegt þorp, ein vinsælasta atraksjónin í
París, jafnt á meðal túrista og annars fólks. Meðal yngri
kynslóðanna er hann aðallega þekktur sem hvílustaður
Jim Morrisons en einnig hvíla þarna Sarah Bernhardt,
Sully Prudhomme, Edith Piaf, Paul Eluard, Gérard de
Nerval, Francis Poulenc, Eugene Delacroix, Apollinaire,
George Bizet, Seurat, Maria Callas, Bellini, Max Ernst,
Chopin og Oscar Wilde, svo aðeins fáein nöfn séu
nefnd. Eg mæli sérstaklega með þessum stað við þá sem
eiga leið um París.
eftir Einar Örn Benediktsson
Eitt persónulegasta skáldverk á
íslenskri tungu. Edgar Allan Poe lét
eitt sinn þau orð falla að sá maður
sem þyrði að skrifa bók af algerri
hreinskilni hlyti að skapa meistara-
verk. Baudelaire, sálufélagi Edgars,
komst nálægt því með dagbókum sínum en það er
spurning hvort Einar komist ekki nær því með Drullu-
sokknum. Þetta er ein af þeim mörgu bókum sem bíða
þess að verða prentaðar í stærri upplögum, en upplag
þessarar var tíu eintök.
Stærðfræðisleg
formúluljóð'
eftir Einar Bogason
Bók sem er samin í þeim til-
gangi að létta stærðffæðiskuss-
um heimalærdóminn en tvö-
faldar í rauninni erfiðið því
kveðskapurinn í henni er oftar
en ekki mun meira torf en
sjálfar formúlurnar. Hér er
dæmi:
Ummálsreglan.
(Lag: Hve satt er það sem sagði
Lúther forðum).
Tangens hálfs horns eins þríhyrnings - mun sanna-
hannjafn kvaðratrót margfeldis - það kanna -
mismuna aðlœgja hornsins og ummáls þríhyrnings
hálfs,
hér með deildum margfeldi hálfs ummáls þri-
hyrnings sjálfs
og muninum mótlcegju hornsins - lœrðu -
og hálfs ummáls þríhyrningsins - þáfœrðu -
eitt horn hans sjálfs.
Engu að síður afskaplega vel meint við-
lleitni.
Les onze mille
The Pre History
of the f ar Side
frozen in Time
eftir Gary Larson
Líffræðingurinn Gary Larson er án efa einhver dá-
samlegasti húmoristi sem hefur kosið að tjá sig í skrípa-
myndum. I þessari bók rekur hann tíu ára sögu The Far
Side, sem eflaust margir hér á landi eru kunnugir og
lætur fylgja með sínar eftirlætismyndir sem og myndir
sem ekki sluppu í gegnum ritskoðun San Fransisco
Chronicle og annarra blaða sem daglega birta hugverk
hans. Larsson getur með sönnu kallast listamaður á
undan sinni samtíð. Og langt á eftir.
eftir Owen Beattle og John Geiger
Hjartnæm og einstaklega
skemmtilega skrifuð bók um
leyndardómsfull örlög leiðangurs Sir John Franklins á
Norður-heimskautið 1845-1848. Prýdd ljósmyndum af
líkum þriggja ungra leiðangursmanna sem fundust 138
árum eftir dauða þeirra, nánast óskemmd í sífrerinum.
Það sem er mest heillandi við rannsókn höfundanna á
endalokum þessa ffæga leiðangurs er nálægðin við for-
tíðina og viðfangsefnið; líkin sem mæna á mann upp úr
einnar og hálfrar aldar gömlum gröfunum.
verges
eftir Guillaume Apollinaíre
Fullkomlega blygðunarlaus erótík,
eða Jdám, eftir eitt allra besta skáld
[ þessarar aldar. Apollinaire tengdi nafn
sitt aldrei þessum sögum, sem heita
„Ellefu þúsund limir" og „Hetjudáðir ungs
Don Juans“. Hann skrifaði þær til að eignast pen-
inga og lengi vel fram eftir öidinni voru þær
ósnertanlegt feimnismál meðal betri borgara sem
annars kunnu að meta fegurstu ljóð skáldsins. Nú
á dögum er jafnvel deilt um hvort rétt sé að fjalla
um þær í skólum þar sem verk Apollinaires eru til
umfjöllunar, svo svæsnar eru þær. Til dæmis er
ekki á þær minnst í frekar nýlegri bók um ævi og
verk skáldsins. Hér er um að ræða spænska
þýðingu, útgefna af hinu ágæta forlagi í Barcelona,
Lóðrétta brosinu.O
Sögukaflar
eftir Guðmund Hará!3sson
Ekki endilega besta bók höfundar en algerlega
ómissandi fyrir alla þá sem unna skemmtilegum
ritstíl. Fyrir utan að vera ómetanleg heimild um
sjálfan höfundinn. Það er fyrir löngu orðið tíma-
bært að safna saman kverum Guðmundar, sem
flest ef ekki öll eru ófáanleg, og gefa út á einni
bók. Sögukaflar og kvæði er, svo ég haldi mig við
ó fýrir framan lýsingar- og atviksorðin, óborg-
anleg lesning.
Skellur á skell ofan
eftir Grétar Birgis
Þegar þessi skáldsaga kom út skrifaði Jóhanna Kristjóns-
dóttir í Morgunblaðið að verri bók hefði hún aldrei lesið.
Nokkrum árum síðar rakst ég á bókina á einhverjum
markaðnum og keypti hana, minnugur orða Jóhönnu. Ég
er algerlega ósammála henni, sé hún enn á sömu skoðun.
Skellurinn er hafinn yfir alla gagnrýni. Engin bók er
skrifuð af jafnmiklum innblæstri og sannfæringarkrafti
og þessi bók, aldrei hefur höfundur verið jafn miskunn-
arlaus við sjálfan sig og aðra eins og hér, aldrei mun
nokkurri bók verða líkt við bók sem
þessa.
kvæði
°y
laralci
28
FIMMTUDAGUR 10. FEBRÚAR 1994