Morgunblaðið - 14.03.2005, Qupperneq 20

Morgunblaðið - 14.03.2005, Qupperneq 20
F ramkvæmdir við stöðv- arhús Hellisheiðar- virkjunar við Kolvið- arhól voru í fullum gangi þegar blaða- menn Morgunblaðsins áttu þar leið um síðastliðinn föstudag. Búið var að grafa niður á fast og var verið að fylla í grunn væntanlegs stöðv- arhúss. Uppi á heiðarbrún stigu gufustrókar úr borholum og bar við heiðan himin. Nú vinna alls um 100 manns við framkvæmdirnar, ýmist á Hellis- heiði eða í Reykjavík. Að sögn Ei- ríks Bragasonar, verkefnisstjóra Orkuveitu Reykjavíkur á staðnum, fjölgar starfsmönnum ört eftir því sem líður á veturinn og er reiknað með að allt að 350 manns vinni við framkvæmdirnar í sumar. Um 20 borholur Virkjunin er jarðvarmavirkjun og nýtir orku úr iðrum jarðar á sunnanverðu Hengilssvæðinu. Bor- aðar verða alls um 20 holur, að jafn- aði um 2.000 metra djúpar, til að afla virkjuninni orku. Nú þegar hafa verið boraðar það margar hol- ur að tryggt er að nægt gufuafl sé fyrir hendi fyrir fyrsta áfanga virkjunarinnar. Boraðar verða fleiri holur bæði í rannsóknarskyni og eins til að tryggja jafnari rekst- ur virkjunarinnar. Úr holunum streymir jarð- hitavökvi, sem er blanda af gufu og vatni. Honum er safnað í gufuveitu sem leiðir gufuna í skiljustöð og verður hún ofan við sjálft stöðv- arhúsið. Frá skiljustöðinni munu gufa og vatn fara eftir aðskildum aðveituæðum til stöðvarhússins, sem verður tvískipt. Annars vegar verður rafstöð og hins vegar varmastöð. Rafmagn og heitt vatn Gufan mun knýja túrbínur til raf- orkuframleiðslunnar. Stefnt er að því að raforkuframleiðslan hefjist 1. október 2006. Til að byrja með verða settar upp tvær 45 MWe afl- vélar og er miðað við að afköst virkjunarinnar verði 90 MWe fyrsta árið. Rafmagnið verður leitt inn á Búrfellslínu 2, sem liggur við virkjunarsvæðið, og þarf því ekki að reisa nýja raflínu til að flytja orkuna. Heita vatnið frá borholunum verður leitt í varmaorkustöð í síðari áfanga þar sem það verður notað til að hita upp kalt ferskvatn, sem sótt verður í borholur við Húsmúla. Upphitaða vatnið verður síðan leitt eftir niðurgrafinni heitavatns- leiðslu til höfuðborgarinnar. Leiðsl- an mun liggja undir línuveginum sem liggur með Búrfellslínu 2. Notkun raflínunnar, sem fyrir er, til að flytja raforkuna og niður- grafin heitavatnslögnin valda því að flutningsvirki orku Hellisheið- arvirkjunar munu ekki breyta ásýnd landsins frá því sem nú er. Vatninu, sem hitaorkan var tekin úr, verður hins vegar skilað aftur niður í heitavatnsgeyminn undir Hellisheiðinni í þeirri von a hitni það aftur og skili sér á borholurnar. Reiknað er með að varm taki til starfa 2008 og fari þ skila vatni til hitaveitu OR er með að afköst heitavatn framleiðslunnar verði 133 M fyrstu. Möguleikar á stækkun Mögulegt er að bæta við einni 45 MWe vél síðar til r orkuframleiðslu og jafnvel þrýstihverflum til að auka orkuframleiðsluna. Árið 20 Gufan streymir úr holunum á Hellisheiði og skyggir á sólina, sem skein glatt þennan fagra dag. Borhol Eiríkur Bragason, verkefnisstjóri við Hellisheiðarvirkjun, við gr Orka úr iðrum H Tölvugerð mynd af framhlið stöðvarhúss. Í öðrum helmingnum v 20 MÁNUDAGUR 14. MARS 2005 MORGUNBLAÐIÐ Hallgrímur B. Geirsson. Styrmir Gunnarsson. Framkvæmdastjóri: Ritstjóri: STOFNAÐ 1913 Útgefandi: Árvakur hf., Reykjavík. Aðstoðarritstjórar: Karl Blöndal, Ólafur Þ. Stephensen. Fréttaritstjóri: Björn Vignir Sigurpálsson. EKKI NÝJA LANDBÚNAÐARSTYRKI! Morgunblaðið greindi frá því ígær að Búnaðarþing, semlauk í síðustu viku, vildi að teknir yrðu upp styrkir til kornræktar á Íslandi. Tillögur þingsins gera ráð fyrir að styrkirnir nemi um 55 millj- ónum króna á næsta ári. Gert er ráð fyrir að greiddur verði bæði býlisstyrk- ur, fastur 30 þúsunda króna styrkur til hvers bónda sem ræktar korn og hekt- arastuðningur, sama upphæð á hvern hektara sem korn er þreskt af. Það er að sjálfsögðu alveg gjörsam- lega fráleitt að taka upp stuðning skattgreiðenda við nýjar búgreinar á Íslandi. Rökin fyrir stuðningi við þær búgreinar, sem nú eru styrktar með himinháum fjárhæðum úr vösum neyt- enda, eru einkum þrenns konar; í fyrsta lagi að með landbúnaðarstyrkj- um sé stuðlað að fæðuöryggi þjóðarinn- ar á viðsjárverðum tímum, í öðru lagi að þannig sé viðhaldið sveitamenningu, sem ekki megi glatast, og í þriðja lagi að stutt sé við byggð sem víðast um landið. Flestum mun vera ljóst að Ísland er ekki í hópi beztu kornræktarlanda heims. Kornrækt var vafalaust talsverð í upphafi byggðar hér á landi en öldum saman hafa Íslendingar flutt inn mest af því korni sem þeir þurfa. Það er full- komlega rökrétt afleiðing af því að önn- ur lönd geta framleitt korn með hag- kvæmari hætti. Kornrækt hefur hins vegar færzt í vöxt á nýjan leik á und- anförnum árum. Fyrst og fremst hafa bændur framleitt fóðurkorn til eigin þarfa. Ef þeir fá þannig ódýrara fóður handa skepnunum sínum en með því að kaupa innflutt korn er það gott. En það er varla ástæða til að skattgreiðendur niðurgreiði kornræktina ef hún er ekki nógu hagkvæm til að keppa við inn- flutning. Svo er reyndar nýfarið að nota ís- lenzkt bygg í bjór sem bruggaður er hér á landi. Það er skemmtilegt en varla er heldur ástæða til að skatt- greiðendur niðurgreiði það sem fer of- an í bjórdrykkjumenn. Vegna þess að kornræktin er ekki til manneldis eiga fæðuöryggisrökin ekki við um ríkisstyrki til hennar. Menning- arrökin eiga heldur ekki við; það er ekki verið að varðveita neina hefð eða búskaparhætti sem ætla má að skaði væri að glötuðust. Einu rökin fyrir því að ríkisstyrkja kornrækt væru að með því mætti styrkja byggð í landinu. En þá mætti alveg eins láta skattgreiðend- ur styrkja menn til að rækta hrísgrjón eða kaffi. Það er í meira lagi varasamt að ætla að færa stuðning skattgreiðenda út fyr- ir þær hefðbundnu búgreinar sem nú njóta ríkisstyrkja samkvæmt fyrr- greindum rökum. Hvað gerist þá næst? Heimta menn hærri tolla á útlent bygg til að vernda innlendu framleiðsluna? Hægt og rólega á að draga úr stuðn- ingi skattgreiðenda við hinar hefð- bundnu búgreinar. Það á ekki að fara í neinn „tilflutning á stuðningi ríkisins“ til nýrra búgreina eins og Haraldur Benediktsson, formaður Bændasam- takanna, talar um í Morgunblaðinu í gær. Það er raunar fullkomlega galið fyr- irkomulag að fulltrúar hagsmunaaðila skuli sitja á þingum eins og Búnaðar- þingi og velta vöngum yfir því hvernig sé hægt að láta skattgreiðendur styrkja atvinnustarfsemi þeirra. Fulltrúar almennings, neytenda og skattgreiðenda sitja á Alþingi, ekki Búnaðarþingi, og þar er rétti vettvang- urinn til að ákveða hvort taka eigi pen- inga frá almenningi og færa einstökum atvinnurekendum. Vonandi dettur al- þingismönnum ekki í hug að láta skatt- greiðendur niðurgreiða kornrækt. AÐ ÞEKKJA ÓVININN Á rannsóknastofu Krabbameins-félags Íslands í sameinda- og frumulíffræði er unnið öflugt starf. Rannsóknastofan var stofnuð árið 1987 og hófust störf þar formlega í byrjun árs 1988. Rannsóknastofan er þekktust fyrir rannsóknir á brjóstakrabbameini og átti drjúgan þátt í að finna annað af tveimur áhættugenum fyrir brjósta- krabbamein. Helga M. Ögmundsdóttir, prófessor við læknadeild Háskóla Íslands og for- stöðumaður rannsóknastofu KÍ, Jór- unn E. Eyfjörð, dósent við læknadeild HÍ og forstöðumaður erfðarannsókna rannsóknastofu KÍ, og Þórarinn Guð- jónsson, sérfræðingur við læknadeild HÍ og verkefnisstjóri á rannsóknastofu KÍ, segja frá starfsemi rannsóknastof- unnar í viðtali í Morgunblaðinu í gær. Þar kemur fram að þegar rannsókna- stofan var stofnuð hafi verið kveðið á um það að meginhlutverk hennar yrði að taka þátt í leit vísindamanna að áhættugeni fyrir brjóstakrabbamein og voru einstakar aðstæður á Íslandi til að rannsaka erfðatengda sjúkdóma notaðar til þess, eða eins og þau orða það: „Með því að greina þá erfðaþætti sem ráða sjúkdómnum og lífslíkum sjúklinganna er stigið stórt skref til að ná tökum á forvörnum og meðferð. Yf- irburðaþekking Íslendinga á ættar- tengslum, áreiðanleg greining og skráning sjúkdóma samfara góðri heil- brigðisþjónustu og háu menntastigi þjóðarinnar gera okkur kleift að vera alþjóðlega í fararbroddi rannsókna á þessu sviði.“ Rannsóknastofan er ekki síst mikil- væg vegna þeirrar þjálfunar, sem ungir vísindamenn fá þar. Þar hafa síðustu árin að jafnaði starfað tíu manns, þar af stór hluti nemendur í rannsóknatengdu námi við Háskóla Íslands og hafa nú nálægt 50 nemendur fengið þar þjálf- un, eins og fram kemur í viðtalinu. Rannsóknastofa Krabbameinsfélags Íslands er ekki eina dæmið um það hvers íslenskir vísindamenn eru megn- ugir og hverju er hægt að fá áorkað í vísindum hér á landi. Þau eru mörg og sýna mikilvægi þess að hlúa að vísinda- starfi. Helga og Jórunn vitna í viðtalinu í Níels Dungal, sem sagði þegar hann fjallaði um mikilvægi krabbameins- rannsókna fyrir meira en hálfri öld, að við þyrftum að þekkja óvininn áður en við gætum ráðist til atlögu við hann. Á rannsóknastofu KÍ hefur verið bætt við mikilvægum upplýsingum um einn skæðasta sjúkdóm okkar tíma og þar með lagt lóð á vogarskálarnar í barátt- unni við krabbameinið.

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.