Réttur


Réttur - 01.08.1987, Side 15

Réttur - 01.08.1987, Side 15
Helcne Wcigel í „Mutter Courage“. rnarki eftir stríö meö Helene Weigel í „Berliner Ensemhle“. Og ógleymanlegt er mér leiksviöiö í „Volksbuhne“, sem þá var nýbyggt, — þegar „Die Maschinen- sturmer“ (vélbrjótarnir) ef'lir Ernst Toller var leikið, — og vélskrímslin tröllauknu gnæföu viö loft, en börnin 6-12 ára stóðu sem smádvcrgar viö rætur þcirra. i’eim var þrælað út 12-16 tíma á sólarhring, svo og konunum, báðum l'yrir sultarkaup, en vefararnir sátu atvinnulausir heima. Það var „morgunroði" hins alfrjálsa auðvalds- skipulags í Bretlandi, enda var verið að drepa liina „uppvaxandi“ kynslóð, svo skynsamari borgarar, ersáu fram á verka- fólksskort í næstu kynslóð, urðu við kröf- unni um þau lög, er bönnuðu börnum undir 10 árum að vinna lengur en 10 tíma á dag í verksmiðjunum. Það var það sem Marx kallaði „fyrsta sigur er hagfræði verkalýðsins vann á hagfræði borgar- anna“. Það var margs að minnast frá auðvald- inu í árdögum þess, grimmdarinnar er þrælkaði kornung börnin til bana, — en ekkert var það hjá þeim hamslausa níð- ingsskap, er það sýndi á ellidögunum, er það var farið að óttast um völd sín, — og birtist hræðilegast í drottnun nasismans, er þýska auðmannastéttin leiddi til valda í janúar 1933. Menning sú, er þrátt fyrir allt hafði einkennt Weimartímabilið, vék nú fyrir verstu ófreskju, er Berlín og Evr- ópa yfirleitt höfðu kynnst. III. Blóðhundastjórn í Berlín „Réttur“ hefur ritað svo margt og mik- ið um ógnarstjórn nasista í Þýskalandi að ekki skal það endurtekið hér. En eitt af þeim níðingsverkum, er nasistar frömdu í Berlín skal rætt hér ítarlega sem dæmi um atferli þeirra, því ekki hefur verið sagt frá því ódæði hér fyrr: 13 konur hálshöggnar á 39 nu'nútum 5. ágúst 1943. Konur, sem tilheyrðu leynisamtökum, er unnu gegn nasistastjórninni, höfðu verið fangelsaðar og setið um skeið í fangelsi við Plötzensee í Berlín. 5. ágúst 1943 kom að því að framkvæma dauða- dómana. Fyrsi gengur Frida Wesolek á aftöku- staðinn. Hún veit að eiginmaður hennar og 81 árs gamall faðir hennar hafa gengið nokkrum mínútum áður sama veg — og hún fetar hann hnarrreist og óbuguð. Síðan legst IVlaría Terwiel á höggstokk- 127

x

Réttur

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Réttur
https://timarit.is/publication/319

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.