Morgunblaðið - 27.04.2006, Blaðsíða 1
STOFNAÐ 1913 113. TBL. 94. ÁRG. FIMMTUDAGUR 27. APRÍL 2006 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS mbl.is
Ráðskonan
í rútunni
Rakel Jónsdóttir sér um að metta
maga tökuliðsins í Mýrinni | Daglegt líf
Viðskipti | Útsjónarsamur frumkvöðull Skemmtileg ham-
hleypa Íþróttir | Barcelona og Arsenal mætast í úrslitum
Washington og Nets jafna metin Heiðar í atvinnumennsku
FRAMKVÆMDIR við álver Alcoa á Reyðar-
firði ganga samkvæmt áætlun og í gær var síð-
asti hluti stálvirkis í kerskála verksmiðjunnar
hífður á sinn stað. Búið er að klæða þrjá fjórðu
hluta skálanna að utan. Alcoa fær fyrsta húsið
afhent í lok næsta mánaðar, en þar er um að
ræða skautsmiðju verksmiðjunnar.
Björn S. Lárusson, samskiptastjóri Bechtel
sem reisir álverið, sagði að framkvæmdir við
byggingu álversins gengju mjög vel og í gær
hefðu þeir fagnað þeim áfanga að síðasti bitinn
í stálvirki kerskálanna hefði verið hífður á sinn
stað.
Björn sagði að fyrsta húsinu yrði skilað til
Alcoa í lok maímánaðar. Þar væri um að ræða
skautsmiðju verksmiðjunnar. Þá gæti Alcoa
hafist handa um að setja bakskaut í kerin, en
byrjað væri að koma kerunum fyrir í skál-
unum.
Fram kom að kerskálarnir eru tveir talsins
og hvor um sig um einn kílómetri og lengd. Um
25 þúsund tonn af stáli fara í kerskálana og um
27 þúsund tonn í verksmiðjuna alls. Stálið var
flutt hingað til lands frá Kína í sex förmum.
Morgunblaðið/Helgi Garðars
Síðasti hluti stálvirkis kerskálanna á sinn stað
LEIÐTOGAR Írana hótuðu í gær
árásum á Bandaríkjamenn og eignir
þeirra „um allan heim“ færi svo að
ríkisstjórn George W. Bush í Wash-
ington gerði hernaðarárás á Íran
vegna deilnanna um meintar kjarna-
vopnatilraunir klerkastjórnarinnar.
„Íranska þjóðin mun hefna fyrir sér-
hverja árás með tvöfalt öflugri árás,“
sagði áhrifamesti leiðtogi Írana,
ajatollah Ali Khamenei. Forseti Ír-
ans, Mahmoud Ahmadinejad, hafði
fyrr um daginn sagt að Íranar
myndu ekki verða við kröfum örygg-
isráðs Sameinuðu þjóðanna um að
hætta að framleiða auðgað úran sem
nota má í kjarnorkusprengjur.
Hafi Íranar ekki hætt tilraunum
sínum á morgun getur farið svo að
samþykktar verði að tillögu Banda-
ríkjanna og Evrópusambandsríkja
alþjóðlegar refsiaðgerðir gegn rík-
inu. Sumir óttast jafnvel að Banda-
ríkjamenn og Ísraelar muni hefja
loftárásir á tilraunastöðvarnar með
það að markmiði að koma í veg fyrir
að Íranar smíði kjarnavopn.
Ajatollah Khamenei sagði eftir
fund með Omar al-Bashir, forseta
Súdans, að „geta Írana á sviði kjarn-
orkumála“ væri eitt af mörgu sem
vísindamenn landsins hefðu tileinkað
sér. „Íslamska lýðveldið Íran er
reiðubúið að miðla reynslu, þekkingu
og tæknikunnáttu vísindamanna
sinna,“ sagði Khamenei. Condo-
leezza Rice, utanríkisráðherra
Bandaríkjanna, sagði þessi ummæli
íranska leiðtogans vera uggvænleg.
Birgðastaða betri en reiknað
hafði verið með
Deilurnar hafa ásamt öðrum þátt-
um valdið verðhækkunum á olíu á
heimsmarkaði en Íran er eitt af
mestu olíuútflutningsríkjum heims.
Nokkur lækkun varð samt á olíu-
verði á Bandaríkjamarkaði í gær þar
sem birgðastaða reyndist mun betri
vestra en reiknað hafði verið með.
Er ástæðan sögð vera sú að neyt-
endur hafi sparað bensín vegna þess
hve dýrt það er orðið.
Háttsettur ráðgjafi Vladímírs
Pútíns Rússlandsforseta, Ígor Sjúl-
akov, varaði hins vegar við því að
drægjust deilurnar við Írana á lang-
inn gæti olíuverð farið í 100 dollara
fatið. Það var í gær um 72 dollarar
bæði í New York og London.
Segjast svara árás
með gagnárásum
Íranskir leiðtogar hóta atlögum gegn Bandaríkjamönnum
og eignum þeirra „um allan heim“ verði ráðist á ríkið
Eftir Kristján Jónsson
kjon@mbl.is
Mahmoud
Ahmadinejad
Ayatollah Ali
Khamenei
ÍBÚÐALÁN viðskiptabankanna
þriggja hafa dregist saman um tæp-
an helming á fyrsta ársfjórðungi
þessa árs miðað við sama tímabil í
fyrra. Á fyrstu þremur mánuðum
ársins 2005 veittu bankarnir 5.832
lán að upphæð 60,7 milljarða króna.
Hins vegar voru 3.065 lán veitt á
fyrsta ársfjórðungi þessa árs fyrir
30,9 milljarða króna. Á sama tímabili
námu ný útlán Íbúðalánasjóðs á
fjórðungnum 10,1 milljarði, sem er
um 7 milljörðum minna en á síðasta
ári.
Friðrik Stefán Halldórsson, fram-
kvæmdastjóri viðskiptabankasviðs
KB banka, segir í Viðskiptablaði
Morgunblaðsins að fasteignalán
bankans hafi dregist saman um 20%
á milli mánaðanna mars og apríl.
„Hærri vextir hafa augljóslega haft
áhrif á markaðinn. Breyttar horfur í
efnahagsmálum og hærri verðbólgu-
spá hafa einnig áhrif, en fólk dokar
eðlilega við meðan jafnmiklar sveifl-
ur eru á mörkuðum og verið hafa.
Þrátt fyrir samdrátt í íbúðalánum
bankanna og Íbúðalánasjóðs á fyrstu
þremur mánuðum ársins, hefur fast-
eignaverð haldið áfram að hækka.
Hægir á hækkunum
Samkvæmt tölum frá Fasteigna-
mati ríkisins hækkaði vísitala íbúða-
verðs á höfuðborgarsvæðinu í mars
um 1,7% frá fyrra mánuði. Síðast-
liðna 3 mánuði hefur hún hækkað um
4,3% og sl. 6 mánuði um 7,4%. Á síð-
ustu 12 mánuðum nemur hækkunin
um 21%.
Ýmislegt bendir þó til að hægja
fari á hækkun íbúðaverðs á næstu
misserum. Fasteignasalar sem
Morgunblaðið hefur rætt við eru
sammála um að dregið hafi úr íbúða-
kaupum á undanförnum vikum og að
algengara sé að menn bjóði nú lægra
en uppsett verð fyrir íbúðir. Þá spá
greiningardeildir bankanna þriggja
að draga muni verulega úr hækkun-
inni á komandi sumarmánuðum.
Samdráttur um
30 milljarðar
Eftir Kristján Torfa Einarsson
kte@mbl.is
Samdráttur í íbúðalánum | B8
Íbúðalán viðskiptabankanna þriggja
Harare. AFP. | Stjórnvöld í Zimbabwe eru
reiðubúin að afhenda hvítum bændum, sem
reknir voru frá bújörðum sínum að skipun
Roberts Mugabe, forseta
landsins, býlin sín aftur.
Zimbabwe var í eina
tíð eitt mesta landbúnað-
arland Afríku en þegar
Mugabe ákvað að flæma
hvítu bændurna burt,
hrundi framleiðslan og
þar með efnahagslífið í
landinu. Nú er svo komið,
að fjórðungur lands-
manna amk. lifir á bón-
björgum og matargjöfum hjálparstofnana.
Þótt um sé að ræða kúvendingu í stefnu
stjórnvalda neitaði landbúnaðarráðherrann,
Joseph Made, því og sagði, að allar umsóknir
um land, frá svörtum sem hvítum, yrðu tekn-
ar til vinsamlegrar athugunar.
Sagt er, að ákvörðunin hafi verið tekin að
tillögu nefndar, sem falið var að kanna
hvernig til hefði tekist hjá þeim svörtu bænd-
um, sem fengu fyrir lítið jarðirnar, sem hvítu
bændurnir höfðu áður. Mun niðurstaðan
vera að svörtu bændurnir hafi sjaldnast fjár-
hagslega getu eða kunnáttu til að stunda
stórbúskap.
Síðan Mugabe hófst handa við landbún-
aðarstefnu sína hafa 4.000 hvítir bændur
misst jarðir sínar og eru nú aðeins 600 eftir.
Nokkuð er þó um, að stjórnvöld í nágranna-
löndunum hafi verið að bera víurnar í hvítu
bændurna í því skyni að auka landbúnaðar-
framleiðsluna þar.
Fá hvítir
jarðir á ný?
Stefna Zimbabweforseta
veldur efnahagshruni
og hungursneyð
Robert Mugabe
Viðskipti og Íþróttir í dag