Morgunblaðið - 27.04.2006, Blaðsíða 44
44 FIMMTUDAGUR 27. APRÍL 2006 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
VIÐ Íslendingar erum því miður Norðurlandamet-
hafar í sykuráti og í raun meðal þeirra þjóða í heim-
inum sem neyta hvað mests viðbætts sykurs. Þetta er
áhyggjuefni og nauðsynlegt að sporna
við þessari þróun.
Stefna E-listans, lista Strandar og
Voga, hvað þetta varðar er skýr. Stuðla
þarf að aukinni heilsueflingu og heil-
brigðari lifnaðarháttum strax í upphafi
skólagöngu. Sveitarfélagið á að fara
fram með góðu fordæmi og leggja sín
lóð á vogarskálarnar til að bæta heilsu
barnanna okkar. Sveitarfélögin geta
haft mikil áhrif á heilsu barna því þau
bera ábyrgð á rekstri leik- og grunn-
skóla, þar sem börnin okkar dvelja
bróðurpart dagsins.
Kjarngóður hádegisverður
í skólanum
Hvers vegna er svona mikilvægt að hafa heilsustefnu?
Rannsóknir sýna að hollt mataræði, einkum neysla
ávaxta og grænmetis, minnkar líkur á mörgum alvar-
legum sjúkdómum eins og hjarta- og æðasjúkdómum
auk offitu. Þótt Íslendingar séu sífellt betur meðvitaðir
um mikilvægi þess að neyta hollrar fæðu er enn svo
komið að flestir neyta aðeins tæplega helmings þess
grænmetis og ávaxta sem ráðlagt er auk þess sem syk-
urneysla hér á landi er alltof mikil. Sykurneysla barna
og unglinga gefur þeim næringarlitla orku og á stóran
þátt í aukinni offitu. Það er því mikilvægt að börn venj-
ist á að borða kjarngóðan og hollan mat allt frá upp-
hafi, þannig má sporna við þeirri þróun sem við okkur
blasir í dag.
Gjaldfrjálsar skólamáltíðir
Sveitarfélagið Vogar rekur bæði leikskóla og grunn-
skóla. Í leikskólanum Suðurvöllum er nú þegar rekin
heilsustefna og hefur hann fengið vottun sem heilsuefl-
ingarleikskóli. E-listinn vill heimfæra það mikla og
góða starf sem unnið er í leikskólanum á sviði heilsuefl-
ingar yfir á grunnskólann. Skólinn er mikilvægur
hlekkur þar sem stórs hluta þeirra máltíða sem börnin
neyta yfir daginn er neytt þar. E-listinn leggur því ríka
áherslu á að í mötuneyti skólans verði tekin upp heilsu-
stefna og að skólamáltíðir verði gjaldfrjálsar á kjör-
tímabilinu. Þannig stuðlum við að auknu heilbrigði án
mismununar.
Frítt í sund
E-listinn mun beita sér fyrir því að grunnskólabörn
verði hvött til aukinnar hreyfingar utan hefðbundinna
íþróttatíma í skólanum. Börn og unglingar þurfa að
hreyfa sig rösklega í um klukkustund á dag ef vel á að
vera en aðalnámskrá grunnskóla gerir aðeins ráð fyrir
þremur kennslustundum á viku í íþróttir. E-listinn hef-
ur því sett sér það markmið að byggja upp náið sam-
starf við íþróttafélögin í bænum, bjóða öllum börnum
frítt í sundlaug bæjarins og vera þannig framsækið
sveitarfélag hvað varðar heilsueflingu.
Lengi býr að fyrstu gerð og því verður að líta á
heilsueflingu í skólum sveitarfélagsins sem langtíma-
verkefni. Við viljum geta litið stolt til baka eftir 10 ár
vitandi að við höfum átt þátt í að stuðla að bættri líðan
Vogabúa. Vogar vilja leggja sín lóð á vogarskálarnar
til að efla heilsu barna og ungmenna í landinu.
Heilsustefna í skólamálum
Eftir Birgi Örn Ólafsson og Áshildi Linnet
Birgir skipar fyrsta sæti og Áshildur áttunda sæti
E-listans í Sveitarfélaginu Vogum.
Lækkun gjalda
Íbúar Mosfellsbæjar fá 15% afslátt af fasteignagjöldum, 20% afslátt af leik-
skólagjöldum og greiðslur til foreldra með börn í daggæslu hækka um
20% samkvæmt tillögu meirihlutans en allir bæjarfulltrúar samþykktu til-
löguna á 440. fundi bæjarstjórnar. Áætluð áhrif þessa eru samtals um 62
milljónir króna.
Forsaga málsins er sú að minnihlutinn hefur hrakið
meirihluta sjálfstæðismanna hvað eftir annað til að lækka
álögur í bæjarfélaginu og er þetta í fjórða skiptið síðan
fjárhagsáætlun var lögð fram sem það gerist og telst það
sennilega Íslandsmet. Þetta sýnir ekkert annað en örvænt-
ingu meirihluta sjálfstæðismanna. Við í B-listanum í Mos-
fellsbæ höfum gagnrýnt meirihlutann öll fjögur árin fyrir
þessar háu álögur og notað hvert tækifæri til að benda á að
það sé ekki mikill vandi að skila rekstrarafgangi ef gjöldin
eru hækkuð langt umfram það sem þau þurfa að vera.
„Það er dýrt að búa í Mosfellsbæ“ á meðan aðrir geta sagt „það er gott
að búa í Kópavogi“.
Það hefur ekki farið fram hjá bæjarbúum hversu dýrt hefur verið að
búa í Mosfellsbæ eftir að sjálfstæðismenn komust til valda en þeir breyttu
þeirri yfirlýstu stefnu fyrri meirihluta að Mosfellsbær væri fjölskylduvænt
bæjarfélag þar sem gjaldtöku vegna þjónustu sem fjölskyldufólk keypti
væri ávallt haldið í lágmarki. Bæjarstjórar nágrannasveitarfélaganna
hafa sýnt okkur samanburð þar sem Mosfellsbær hefur komið illa út.
Bæjarstjóri Kópavogs birtir nýlega á síðum Morgunblaðsins samanburð
milli sveitarfélaga þar sem hann tekur sem dæmi að fyrir fjögurra manna
fjölskyldu, sem býr í 150 fermetra íbúðarhúsnæði og er með 600 þús. kr.
mánaðartekjur, annað barnið er í átta klst. vistun á leikskóla og hitt er í
grunnskóla og dægradvöl í tvær klst., þá sé langdýrast að búa í Mos-
fellsbæ.
Eftir lækkun gjalda má sjá að staða Mosfellsbæjar lagast, en hversu trú-
verðugar eru svona aðgerðir? Hefði ekki verið betra fyrir sjálfstæðismenn
að stilla álögum og gjaldtöku í hóf allt kjörtímabilið?
Gerum Mosfellsbæ að betri bæ.
Mér finnst það orðið tímabært að við bæjarbúar tökum höndum saman
og gerum Mosfellsbæ að betri bæ til að búa í þar sem fjölskyldan er í fyr-
irrúmi og allir njóti jafnréttis, álögum og gjaldtöku verði stillt í hóf og
þjónustan verði bætt með það að leiðarljósi að öllum líði sem best. Það vær
raunveruleg lífsgæði.
Örvæntingarfullir sjálf-
stæðismenn í Mosfellsbæ
Eftir Martein Magnússon
Höfundur skipar 3. sæti B-lista framsóknarmanna í Mosfellsbæ.
Sveitarfélag
Íþrótta-
styrkur Leikskóli
Grunn-
skóli Útsvar
Fasteigna-
gjöld Samtals
Hlutfalls-
munur í %
Kópavogur -20 247 79 938 115 1359 0,0
Seltjarnarnes 0 314 102 889 113 1418 4,3
Reykjavík 0 254 112 938 118 1422 4,6
Akureyri 0 246 85 938 173 1442 6,1
Hafnarfjörður -40 317 112 938 153 1480 8,9
Garðabær -20 325 143 897 141 1486 9,3
Mosfellsbær 0 315 79 932 161 1487 9,4
*Mosfellsbær 0 273 79 932 145 1429 5,1
*= áhrif nýsamþykktrar lækkunar komin inn
NÝLEGA kynnti meirihluti sjálf-
stæðismanna í Mosfellsbæ að þeir
ætluðu að veita íbúum bæjarins af-
slátt af fast-
eignagjöldum og
leikskólagjöldum,
ásamt því að hækka
framlag bæjarins til
þeirra foreldra sem
eru með börn hjá
dagforeldrum.
Vel að merkja þá eru þetta tíma-
bundnar ráðstafanir sem gilda eiga
frá 1. maí út árið 2006.
Sjálfstæðismenn hreykja sér af
góðri fjárhagsstöðu bæjarins, sem
er að stærstum hluta tilkomin vegna
óhóflegrar skattheimtu, ásamt því
að fjármagn til stofnana bæjarins
hefur verið lækkað. Meðal annars
með þeim afleiðingum að draga hef-
ur orðið úr sérkennslu og stoðþjón-
ustu í grunnskólum bæjarins. Í tíð
núverandi meirihluta sjálfstæð-
ismanna hafa bæði fasteignagjöld og
leikskólagjöld hækkað verulega og
sem dæmi má nefna að fasteigna-
gjaldsprósenta er einungis hærri í
tveimur öðrum sveitarfélögum á höf-
uðborgarsvæðinu. Fimm mínútum
fyrir kosningar koma þeir með
ölmusu til kjósenda í von um að ná til
baka því fylgi sem tapast hefur með
óhóflegri skattheimtu. Þessi dul-
búna „arðgreiðsla“ er einungis við-
urkenning meirihlutans á þeim of-
ursköttum sem þeir hafa lagt á
bæjarbúa. Mosfellsbæ verður ekki
stjórnað eingöngu með bókfærslu og
súluritum eins og sjálfstæðismenn
halda, enda sjá þeir fram á fylgistap
í kosningunum og grípa því til þess-
ara örþrifaráða.
Væri ekki einfaldara að frambjóð-
endur Sjálfstæðisflokksins stæðu
fyrir framan kjörklefana og réttu
fólki pening fyrir að kjósa sig?
Sem betur fer eru kjósendur í
Mosfellsbæ það skynsamir að þeir
sjá í gegnum svona ómerkilegar
kosningabrellur.
Ágætu Mosfellingar, verum öll
með og losum okkur við núverandi
meirihluta Sjálfstæðisflokksins með
því að kjósa Samfylkinguna í kom-
andi kosningum.
Atkvæðakaup
Sjálfstæðisflokksins
Eftir Baldur Inga Ólafsson
Höfundur skipar 4. sæti
Samfylkingarinnar í Mosfellsbæ.
VINSTRIHREYFINGIN grænt
framboð hefur verið í forystu fyrir
umhverfismálum í Reykjavík á því
kjörtímabili sem senn er á enda. Unn-
ið hefur verið að fjöl-
mörgum málum á því
sviði og margvíslegur
árangur náðst.
Á síðasta ári var
vegur umhverfismála
aukinn í stjórnkerf-
inu með stofnun um-
hverfissviðs sem hefur með höndum
öll umhverfis- og náttúruverndarmál,
hollustuhætti, mengunarmál og mat-
vælaeftirlit, sorphirðu, græn svæði,
stefnumótun í samgöngumálum,
staðardagskrá 21 o.fl. Umhverfisráð
fer með hina pólitísku stefnumótun í
þessum málaflokkum í umboði borg-
arráðs. Með þessum breytingum
næst heildarsýn fyrir málaflokkinn
og jafnframt sýnir borgin að hún er
framsækin í umhverfismálum og vill
vera leiðandi í þeim málaflokki á
landsvísu. Umhverfissvið leggur
metnað sinn í að vera til fyrirmyndar
í vistvænum rekstri. Undanfarin 2–3
ár hafa starfsmenn sviðsins þróað
umhverfisstjórnunarkerfi sem notað
hefur verið sem stjórntæki við rekst-
ur og borið góðan árangur. Umhverf-
issvið býður nýjum starfsmönnum
ekki lengur aksturssamninga heldur
leggur þeim til strætómiða, reiðhjól
og vistvæna bíla til afnota í vinnunni.
Vitundarvakning
í umhverfismálum
Árangur í umhverfismálum getur
ekki orðið án víðtækrar þátttöku al-
mennings. Með það að leiðarljósi hef-
ur Umhverfissvið lagt aukna áherslu
á upplýsingar og fræðslu til almenn-
ings og fyrirtækja um umhverfismál.
Í því sambandi hefur borgin und-
anfarið staðið fyrir vitundarvakningu
í umhverfismálum undir kjörorð-
unum Virkjum okkur með það að
markmiði að vekja borgarbúa til um-
hugsunar um mikilvægi þess að fara
vel með umhverfi okkar og benda á
valkosti í daglegu lífi sem geta skipt
sköpum fyrir umhverfi okkar og
heilsu. Vitundarvakningin hefur hlot-
ið mjög góðar viðtökur og vakið um-
ræðu í fjölmiðlum og meðal borgara.
Fyrsta Staðardagskrá 21 fyrir
Reykjavíkurborg var samþykkt í
febrúar árið 2001. Alls voru um 92
verkefni í hinum ýmsu málaflokkum
sett af stað hjá stofnunum og fyr-
irtækjum borgarinnar og lætur nærri
að um 97% þeirra sé lokið eða komin
á rekspöl. Reykjavíkurborg hlaut við-
urkenningu umhverfisráðherra fyrir
staðardagskrárstarf sitt árið 2004.
Nú stendur yfir endurskoðun stað-
ardagskrárinnar og er stefnt að því
að hún verði samþykkt fljótlega undir
heitinu Reykjavík í mótun. Endur-
skoðunin hefur verið unnin í gegnum
mjög víðtækt samráð og með innleið-
ingu hennar munu sk. Álaborg-
arskuldbindingar verða innleiddar en
Reykjavíkurborg samþykkti að ger-
ast aðili að þeim á sl. ári og voru þær
undirritaðar nú í febrúar. Samráðs-
ferli um Reykjavík í mótun hefur ver-
ið mjög ánægjulegt og skilað inn
áherslum sem ósennilegt er að hefðu
verið smíðaðar við skrifborð sérfræð-
inga borgarinnar.
Þetta eru aðeins örfá dæmi um
ánægjulega þróun í umhverfismálum
í Reykjavík sl. ár og sýna að það
skiptir máli hverjir halda um stjórn-
völinn.
Umhverfismál í öndvegi
Eftir Árna Þór Sigurðsson
Höfundur er borgarfulltrúi og í
framboði fyrir VG, í öðru sæti.
REYKJAVÍK í dag er öruggari, fjölskylduvænni og
þjónustuglaðari en nokkru sinni fyrr. Samfylkingin
ætlar að gera gott betra og tryggja að allir fái tæki-
færi til að njóta sín.
Fjölbreytt húsnæðisframboð, sjálf-
stæðir skólar, íþróttir, tómstundir og
listnám í skólum, gjaldfrjáls leikskóli
og val um þjónustu eftir fæðingarorlof,
öruggari umferð, öflug hverfisþjónusta
fyrir unga sem aldna. Allt þetta þýðir
aukin tækifæri fyrir einstaklinga og
fjölskyldur til athafna og samvista. Um
leið þýðir þetta kjörskilyrði í Reykjavík fyrir þau fyr-
irtæki sem eru í fararbroddi í atvinnulífinu.
Mannlífið í Reykjavík í dag er þróttmeira og
skemmtilegra heldur en það var allan seinni hluta síð-
ustu aldar, að undanskildum nokkrum árum hippatím-
ans. Fjör og þróttur Reykvíkinga er útflutningsvara í
dag, dregur að erlenda gesti og vekur menn erlendis
til lífsins. Öryggi íbúa og þjónusta við þá hefur aukist
gífurlega og birtist í kjarki, framkvæmdagleði og
áhuga fyrirtækja á að staðsetja sig í borginni.
Uppbyggingin sem sést um alla borg er sú mesta í
Reykjavík frá landnámi. Ekki er seilst í vasa skatt-
greiðenda við fjármögnun þessara stórhuga fram-
kvæmda, eins og í Kárahnjúkum. Þjónustuglaðir
vinstrimenn í Reykjavík í samvinnu við athafnaglaða
framkvæmdamenn hafa hrint af stað meiri og stærri
einkaframkvæmdum í borginni, en sjálfstæðismönnum
tókst á öllum sínum valdatíma. Galdurinn liggur í að
vilja gera vel við borgarana, alla borgarana en ekki
bara suma.
Reykvíkingum er ekkert gefið og ekkert er niður-
greitt. Sjálfstæðismenn dreifðu á hálfri öld borginni
um móa og mela meðan miðbærinn drabbaðist niður.
Lóðirnar kostuðu að vísu lítið en þjónustan var líka lé-
leg vegna útþenslunnar. Ódýrar lóðir Sjálfstæð-
isflokksins auka rekstrarkostnað borgarinnar mikið.
Það er betra að láta hyggindi og arðsemi ráða við
uppbygginguna.
Skattar eru háir á Íslandi vegna þess að sjálfstæð-
ismenn í landstjórn nota skattana okkar í óráðsíu.
Þeir halda úti óarðbærri atvinnustarfsemi með tug-
milljarða meðgjöf, neita að kosta hjúkrunarheimili
fyrir aldraða í Reykjavík og vilja síðan að við borgum
tolla á Sundabraut meðan þeir drita niður gjafa-
jarðgöngum út um allt land. Þeir greiða niður land-
skuldir, sem þeir stofnuðu sjálfir til í atkvæðakaupum,
skamma svo okkur fyrir að taka lán til að kaupa okk-
ur húsnæði.
Efnahagur Reykjavíkurborgar byggir ekki á gjafafé
og fölskum forsendum. Forsenda velmegunar borg-
arbúa er dugnaður fólksins sem byggir borgina og
borgarstjórn sem vill auka tækifæri allra til að njóta
sín. Árangur í borgarstjórn byggir á áætlunum sem
staðið er við. Við höfum gert Reykjavík að enn betri
borg þrátt fyrir andóf sjálfstæðismanna í landstjórn
og borgarstjórn og getum alveg verið án sérhags-
munagæslu þeirra og fyrirgreiðslupólitíkur nokkur ár
enn.
Reykjavík fyrir alla
Eftir Stefán Benediktsson
Höfundur er arkitekt og í framboði fyrir
Samfylkinguna í Reykjavík.
Fréttasíminn 904 1100