Morgunblaðið - 05.10.2008, Blaðsíða 27

MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 5. OKTÓBER 2008 27
Fólkið í blokkinni verður settá fjalirnar um næstu helgiog er í raun saga sem gætigerst í samtímanum, að
sögn Ólafs Hauks, sem á ekki í vand-
ræðum með að finna stól á stóra svið-
inu í Borgarleikhúsinu. Þjóðin færði
honum stólana eftir að auglýst hafði
verið eftir þeim í fjölmiðlum – þeir
koma úr ólíkum áttum eins og fólkið í
blokkinni.
„Sagan fjallar um tilveru ósköp
venjulegra Íslendinga, sem búa í
blokk í Hólunum, og segir af vonum
og draumum einnar slíkrar fjöl-
skyldu. Heimilisfaðirinn er driffjöður
í hljómsveit, sem er svolítið lúin, en
er að reyna að gera kombakk með
því að setja saman söngleik í blokk-
Morgunblaðið/Kristinn
Leikskáldið „Ég laga textann alveg fram á frumsýningardag,“ segir Ólafur Haukur Símonarson.
inni. Og fólkið í blokkinni tekur þátt í
að búa til sýninguna. Hljómsveitin
nefnist Sónar og átti hittara fyrir tíu
árum, þótt fáir muni eftir henni. En
Sónar eru staðráðnir í að slá í gegn
með söngleiknum um fólkið í blokk-
inni.“
– Eru Hljómar fyrirmyndin að
sveitinni Sónar?
„Sónar er hefðbundin bítla-
hljómsveit,“ segir Ólafur Haukur og
hlær. „Þeir flytja áheyrileg bítlalög
eftir reyndri forskrift. Auðvitað eru
ýmsar sögur í gangi í leikritinu, sög-
ur af fólkinu sem býr í blokkinni.
Þarna er líka húsvörður sem hefur
allt á hornum sér gagnvart þessu
söngleikjartiltæki og leikarapar sem
á í erfiðleikum, hleypur sífellt sundur
og saman. Þetta er bara eins og ger-
ist hjá fólki, líka í blokkum. En
grunntónninn er sá að jafnvel þegar
hlutabréfin eru öll farin til fjandans,
þá er alltaf von fyrir Sónar að slá í
gegn með einum góðan hittara!“
Skildum eftir myndavélar
Ólafur segist byggja leikritið að
einhverju leyti á eigin reynslu. „Ég
bjó í blokk sem unglingur, ekki lengi
reyndar, en ég veit hvernig blokk-
arsamfélag gengur fyrir sig og það er
á margan hátt skemmtilegt,“ segir
hann.
„Fyrir þessa sýningu fórum við í
blokkir í Breiðholtinu og fengum fólk
til þess að leggja okkur lið. Allir tóku
okkur vel, veittu okkur aðgang að lífi
sínu og heimilum. Það voru skildar
eftir myndavélar hjá fólki og það tók
heilu syrpurnar af myndum sem
fengum að moða úr. Þetta skilaði ótal
smáatriðum inn í sýninguna. Og mað-
ur verður alltaf jafn hissa þegar mað-
ur sér hvað fólk býr ólíkt, kannski í
sama húsi. Það geta verið ólíkir heim-
ar í tveimur íbúðum sem eru hlið við
hlið í einu fjölbýlishúsi. Stundum
heldur fólk þegar það horfir á blokk
að það sé svipað að líta inn í íbúðirnar,
en þetta geta verið hundrað gjör-
samlega ólíkir heimar. Við erum mjög
þakklát öllum sem opnuð þessar gátt-
ir fyrir okkur. En auðvitað er sagan
fyrst og fremst skálduð leiksaga.“
Hann bætir við eftir augnabliks-
þögn:
„Ég hélt að fólk væri orðið varara
um sig og tortryggnara, eftir allt
hjalið um innbrot og hættulega út-
lendinga!“
Áhorfendur snúast í hringi
Leikritið á uppsprettu sína í sög-
um sem Ólafur Haukur skrifaði fyrir
nokkrum árum, einum fimmtán smá-
sögum sem komu saman í bók undir
þessum titli, og tveim hljómplötum
með söngvum, sem hétu Fólkið í
blokkinni og Allt í góðu. „Síðan hef
ég bætt við nokkrum nýjum lögum,
sem eru í sýningunni, og allt kemur
þetta út í einu safni,“ segir hann.
„En Magnús Geir [Þórðarson] bað
mig um að skrifa þennan söngleik og
leikrit af þessu tagi lýtur sínum lög-
málum. Það verður upp að vissu
marki að fjarlægja sig frá efninu sem
liggur til grundvallar, sumar persón-
ur halda sér en margar nýjar bætast
við.“
Og uppfærslan í Borgarleikhúsinu
er óhefðbundin. „Við gerum
skemmtilega tilraun á leiksviðinu,
nokkuð sem aldrei hefur verið gert,
umturnum öllum stóra salnum og
margir verða ábyggilega undrandi.
Nú verða áhorfendur á hringsviðinu,
snúast þar í hringi, og leikritið verð-
ur allt um kring. Þannig eru mörg
leikhús í sama leikhúsinu.“
Persónur í verkinu eru sóttar í
ýmsar áttir. „Það er erfitt að svara
því, hvernig leiksögur verða til. Það
er með mjög ólíkum hætti frá einu
verki til annars. Saga getur átt lang-
an eða skamman aðdraganda. Höf-
undar eiga í sér ákveðið safn af per-
sónum og upplýsingum, sem þeir
mjatla síðan inn í sögur, sem þeir sjá
ástæða til að segja.“
Tólf gerðir af verkinu
Leikrit er strangt form og annars
eðlis en skáldsagan, að sögn Ólafs
Hauks. „Maður er náttúrlega að
skrifa toppinn á ísjakann. Í leiksýn-
ingu gerist svo mikið undir yfirborð-
inu. Það fer mikil vinna í það, að
minnsta kosti hjá mér, að skipu-
leggja söguna, finna forsendur og
þróa hverja persónu fyrir sig áður en
ég byrja að skrifa leikritið. Til að
mynda Janis 27, þá skrifaði ég einar
tólf gerðir af verkinu, þó ekki teljist
það flókin sýning. Og að baki Fólkinu
í blokkinni liggja áreiðanlega aðrar
tólf gerðir. Þetta er bara svona vinna
– maður þreifar sig áfram í leit að
einhverjum kjarna.“
Og það er nánast aldrei of seint að
breyta. „Ég laga textann alveg fram
á frumsýningardag, ef það er eitt-
hvað sem mér finnst ekki ganga upp,
eða ef ég vil hnykkja betur á ein-
hverju. Ég hef alltaf átt mikið og náið
samstarf við þá leikstjóra sem ég hef
unnið með. Það er nauðsynlegt þegar
unnið er að frumsmíð leikrits. Og frá
mínum bæjardyrum séð er leikrit
aldrei fullsmíðað eða fullgert. Þau
leikrit sem verða sígild eru þess eðlis
að hið almenna blívur þótt tíminn líði
og umverfið breytist. Af öllum þeim
hundruðum þúsund leikrita sem
skrifuð hafa verið eru kannski
hundrað leikrit sem mynda hinn
klassíska kjarna vestrænnar leikrit-
unar. Það eru mikil afföll í þessum
bransa.“
Hundrað ólíkir heimar
Fólkið í blokkinni „Fyrir þessa sýningu fórum
við í blokkir í Breiðholtinu og fengum fólk til þess
að leggja okkur lið. Allir tóku okkur vel, veittu
okkur aðgang að lífi sínu og heimilum. Það voru
skildar eftir myndavélar hjá fólki og það tók heilu
syrpurnar af myndum sem fengum að moða úr.“