Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.1987, Blaðsíða 45

TÆKNI
NXJUNGAR
Þetta er framkvæmt þannig
aö snúningshraða sjódæl-
unnar 5 og ferskvatnsdæl-
unnar 4, sem eru miðflótta-
aflsdælur, er stjórnað af sjálf-
stæðum stillikerfum. Hita-
stillikerfi sjódælunnar þreifar
eftir hitastiginu við inntak vél-
arinnar en hitastillikerfið sem
stýrir ferskvatnsdælunni
þreifar eftir hitastiginu við út-
tak vélarinnar. Með þessu
móti er massastreymi sjó-
kælikerfis og ferskvatnskæli-
kerfis stýrt en hitastigin fyrir
og eftir vél verða fastar. Þ.e.
hitastigsmismunurinn yfir
vélina verðurfasti.
Á mynd nr. 2 má sjá: 1)
aðalvél. 2) þensluker. 3) sjó-
kældur ferskvatnskælir. 4)
ferskvatnsdæla. 5) sjódæla.
6 og 7 hitastigsþreifarar.
Sé tekið dæmi um álags-
aukningu þá yrðu fyrstu við-
brögðin þau að þreifari 7
skynjaði hitastigsaukningu
og stillibúnaðurinn herti á
dælu 4. Einnig kæmi fram
hitastigsaukning við þreifara
6 og stillibúnaöurinn herti þvi
á dælu 5. Meö PID-stillum
yrði að- og fráhitastig vélar-
innar síðan leiðrétt aö kjör-
gildum.
Til að knýja dælurnar má
nota venjulega ósamfasa-
mótora (asynkronmotor) en
þeim má stýra frá stillikerfun-
um meö stýrðum riöabreytum
(frekvensomformer). Einnig
eru notaðir variatorar í þess-
um tilgangi en það eru reim-
drif með breytilegu umsetn-
ingshlutfalli sem eru stýran-
legfrá stillibúnaði.
Kerfi eins og sýnt er á
mynd nr. 2 á sérstaklega rétt
á sér við vélar sem starfa
mikiö á hlutaálagi eins og t.d.
i fiskiskipum og ferjum. Auk
þess aö fá nákvæmari hita-
stigsstillingu á kælivatni vél-
arinnar má einnig benda á að
i þessum þúnaði getur verið
fólginn talsveröur orkusparn-
aður þar sem aflþörf dælunn-
ar þreytist með snúnings-
hraðanum eða massa-
streyminu i þriöja veldi sem
þýðir að helmings lækkun á
snúningshraða veldur átt-
faldri lækkun á aflnotkun
dælunnar. I þessu sambandi
er rétt að benda á að bæði
sjókælikerfi og ferskvatns-
kælikerfi skipa eru hönnuð,
samkv. reglum flokkunarfé-
laga, til að starfa við mun
hærra hitastig sjávar en ríkir
umhverfis Island. Af þessu
leiðir að fyrrnefndar dælur í
fiskiskipum á islandsmiðum
í lítilli könnun,
sem gerð var
meðal lesenda
Víkingsins á því
hvernig þeim félli
efni blaðsins, var
það helst sett út á
efnisvaliö aö ekki
væri nóg af
tækniefni. Auðvit-
að komum við
eins mikið til
móts við óskir
lesendanna og
okkur er fært. í
því skyni höfum
við ráðiö Björgvin
Þór Jóhannsson
vélfræðing og
kennara við Vél-
skóla íslands til
að hafa umsjón
með þættinum
Nýjungar með
Benedikt Alfons-
syni. Jafnframt
verður þátturinn
stækkaöur og
nafni hans breytt
lítillega, nú heitir
hann Nýjungar —
Tækni. Eins og
fyrr er ætlunin að
þeir Benedikt og
Björgvin Þór verði
fulltrúar lesenda,
þannig að þeir
leggi mat á þá
tækni sem þeir
fjalla um og segi
sitt álit á notagildi
hennar fyrir ís-
lenska sjómenn.
Víkingurinn býður
Björgvin Þór vel-
kominn til starfa
og væntir góðs af
samstarfi við
hann.
Ritstjóri.
VÍKINGUR 45