Samvinnan


Samvinnan - 01.12.1950, Blaðsíða 5

Samvinnan - 01.12.1950, Blaðsíða 5
ið víst, að hver sem það gerði, mundi verða að krypplingi eða hönd hans visna. Sem dæmi um átrúnað þenna á ' Grikklandi má benda á það, að í hin- um helga lundi Asklepiosar £rá Cos, 'varðaði það þúsund drakma sekt að fella cyprustre, og í sjálfri Rómaborg, á höfuðtorginu Forum, stóð hið helga fíkjutré, sem talið var að Rómúlus hefði gróðursett, og var það tilbeðið 1 allt fram á daga keisaranna, en þegar ' það loksins visnaði og dó, fór uggur og skelfing um borgina og menn hugðu að reiði guðanna hvíldi yfir þeim. Á meðal Rússa og Finna verður einnig vart við þenna átrúnað á mið- öldum. Lundir þeirra voru að jafn- aði girtir miklum skíðgörðum og voru þeir svo heilagir, að konur fengu ekki að stíga fæti inn þangað. Hefur þessi átrúnaður ef til vill flutzt frá Finn- landi til Noregs, því að sjá má það af Ólafs sögu Tryggvasonar að slík trjá- dýrkun hefur þekkzt í Noregi í heiðni. Segir svo, að hann hafi afnumið blót- Enn i dag eru guðsþjónuslur gjarnan haldnar i Vaglaskógi, er fjölmenni kemur þar saman. Hér er flutt messa á útisamkomu, en skógargestir dreifa sér um grcenar grundir og rjóður. skap allan og eru þar til nefndir skóg- ar, tré og vötn. Sömuleiðis er í kristni- rétti Gulaþingslaga bannaður átrúh- aður á alla heiðni, og í því sambandi minnzt á landvætti, lundi og fossa. Ekki er óhugsandi, að átrúnaður sá, sem Ingófur Arnarson hafði á öndveg- issúlum sínum, hafi eitthvað átt skylt við þessa fornu trjádýrkun. SÚ MEGINHUGMYND, sem trji- dýrkunin byggðist á, var hin ævá- forna trú margra þjóða, að hver hlutur hefði sína sál, jörðin væri svo að segja þrungin af lifanda lífi. Þessi trú var algeng með flestum fornþjóðum og þekkist meðal ýmissa frumstæðra kyn- þátta enn í dag. Grikkir trúðú á trjá- dísir og lindadísir, sem voru eins konar goðkynjaðar álfaverur, er þei'r héldu að hefðust við á þessum stöðum, eins og forfeður vorir trúðu á álfa í hömr- um. Á sama hátt trúa Indíánar af Hidatsakynstofninum enn í dag á það, að í hverju tré búi andi. og andinn er skuggi trésins. I Efri- Missourídalnum eru stór tré, sem þeir hyggja að gædd séu miklum vitsmunum og í" skugga þeirra fara þeir, er þeir þurfa að sækja sér spekt og ráðkænsku. ÉrÍ þegar Missourifljótið vex á vorin, svó að það flæðir yfir bakkana og rífur stundurh burt sum þessi tré, þá ímynda þeir séf, að þeir heyri sálir trjánna gráia, með- an ræturnar halda sér dauðahaldi 'í bakkann, unz þær verða að láta undah átökum straumsins. Hyggja'þeir, að óhamingja kynstofnsins hafi haldizt1 í hendur við eyðingu skógartna þar vestra, og er þeim nokkur vbrkunii, þótt þeir komist að þeirri niðurstöðú, því að þannig lítur þetta út á'yfirborð- inu. Alveg sams konar hugmy'rtdir o^ þessar þekkjast með öðrum hiattúrii- þjóðum bæði í Afríku og Á'stralíu. Jafnvel meðal Buddhatrúarmanna í Asíu bryddir á líkum skoðunum, eh það yrði of langt mál að fara út í þá sálma. Trúin á það, að trén væru gædd lif- andi sálum, leiddi til þess, að í'árið var að líta á þau ýmist sem karlkyns eða kvenkyns og gifta þau á trúárlegurh samkomum. Þetta var löngu áður ert mönnum var almennt kunnugt um sannleika þessarar hugmyndar, því að nú veit hvert skólabarn, að kynskipt- ingin nær einnig til jurtaríkisins. Éh þó eru þess dæmi, að fornal'darþjóðtr

x

Samvinnan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samvinnan
https://timarit.is/publication/340

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.